इंधन दर वाढवल्यामुळे देशांतर्गत हवाई प्रवासाचे तिकीट दर गगनाला भिडले आहेत. मुंबईहून नागपूर आणि दिल्लीसारख्या महत्त्वाच्या मार्गांवरील विमानभाडे विदेश प्रवासापेक्षाही अधिक झाली आहेत. प्र
३६ हजार रुपये
मुंबई नागपूर विमान तिकीट
४५ हजार रुपये
मुंबई दिल्ली विमान तिकीट
२१ हजार रुपये
मुंबई कोल्हापूर विमान तिकीट
७० टक्के
प्रवासाची दरवाढ
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
दिवाळीच्या सुट्ट्यांमध्ये गावी जाणाऱ्या प्रवाशांची संख्या प्रचंड वाढली आहे. विमान कंपन्यांनी विमानांची आसन क्षमता कमी केल्याने तिकीटांचे भाव तिप्पट झाले आहेत. मुंबईहून निघणाऱ्या विमानांचे दर वाढल्याने प्रवाशांना आर्थिक फटका बसत आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
इंडिगो आणि एअर इंडियासह प्रमुख विमान कंपन्यांनी व्यावसायिक धोरणांतर्गत आसन क्षमता घटवली आहे. प्रवासी संघटना आणि पर्यटन क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी या मनमानी भाडेवाढीविरोधात तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे.
तात्कालिक परिणाम
विमान प्रवासाचे दर परवडत नसल्यामुळे नागरिकांनी रेल्वे आणि बस प्रवासाचा पर्याय निवडला आहे. रेल्वेगाड्यांमध्ये प्रचंड गर्दी उसळली असून आरक्षणासाठी प्रवाशांना तारेवरची कसरत करावी लागत आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
विमान कंपन्यांच्या मनमानी कारभारावर नियंत्रण आणण्यासाठी केंद्र सरकारने कठोर धोरण आखावे, अशी मागणी जोर धरत आहे. महसूल व उड्डाण विभागाने या संपूर्ण प्रकरणाची माहिती मागवली असून योग्य त्या नियमनची शक्यता तपासली जात आहे.
हवाई प्रवासाचे दर गगनाला भिडले
सणासुदीच्या काळात विमान कंपन्यांकडून केली जाणारी भरमसाठ भाडेवाढ सामान्यांच्या आवाक्याबाहेर गेली आहे. प्रवाशांना नाईिलाजाने दुप्पट-तिप्पट पैसे मोजावे लागत आहेत.
- मुंबई-नागपूर विमान तिकीट ३६ हजार रुपयांवर पोहोचले.
- विमान कंपन्यांनी इंधन सरचार्जमध्ये मोठी वाढ केली.
आसन क्षमता कपात आणि प्रवाशांची आर्थिक कोंडी
देशांतर्गत विमान वाहतूक क्षेत्रात इंडिगो आणि एअर इंडियासारख्या प्रमुख कंपन्यांनी गतवर्षीच्या तुलनेत आपली आसन क्षमता मोठ्या प्रमाणावर घटवली आहे. विमान कंपन्यांच्या या व्यावसायिक धोरणामुळे उपलब्ध जागांची संख्या रोडावली आहे. ऐन दिवाळीच्या पर्वात कुटुंबीयांसह प्रवास करणाऱ्या नागरिकांना प्रचंड आर्थिक भुर्दंड सहन करावा लागत आहे. मुंबईहून निघून नागपूर, कोल्हापूर तसेच दिल्लीला जाणाऱ्या विमानांचे दर परदेश प्रवासाच्या खर्चाशी स्पर्धा करू लागले आहेत. रेल्वे गाड्यांमध्ये आधीच तिकीट मिळत नसल्यामुळे प्रवाशांसमोर कोणताच चांगला पर्याय उरलेला नाही. खासगी कंपन्यांच्या या नफेखोरीमुळे सर्वसामान्य प्रवाशांचे बजेट पूर्णपणे कोलमडले आहे.
“विमान कंपन्यांनी सणासुदीच्या काळाचा गैरफायदा घेत प्रवाशांची लूट चालवली आहे. आसन क्षमता कृत्रिमरित्या कमी करून अवाजवी भाडे आकारणाऱ्या कंपन्यांवर शासनाने तात्काळ नियंत्रण आणले पाहिजे.”
— सचिन आरोटे, पर्यटन व प्रवास तज्ज्ञ“कुटुंबासह दिवाळी साजरी करण्यासाठी गावी जाणे यंदा अत्यंत खर्चिक ठरत आहे. विमान कंपन्यांच्या या अवाच्या सवा किमतींमुळे सर्वसामान्य नागरिकांचे नियोजन कोलमडले आहे.”
— सुनील निकम, प्रवासी वर्ग| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| मुंबई-नागपूर तिकीट | ३६ हजार रुपये | निश्चित |
| मुंबई-दिल्ली तिकीट | ४५ हजार रुपये | निश्चित |
| आसन क्षमता कपात | ७० टक्क्यांपर्यंत | नोंदवले |
| विमान कंपन्या धोरण | व्यावसायिक वाढ | कार्यरत |
पार्श्वभूमी
विमान वाहतूक क्षेत्रातील मनमानी भाडेवाढीची पार्श्वभूमी आणि उपाययोजना काय आहेत?
मागील काही वर्षांपासून सणासुदीच्या काळात विमान कंपन्यांकडून प्रवाशांच्या वाढत्या गर्दीचा फायदा घेत भाडेवाढ करण्याचे सत्र सातत्याने सुरू आहे. विमान इंधनावरील कर आणि कंपन्यांचे अंतर्गत व्यवस्थापन यामुळे हा प्रश्न वारंवार ऐरणीवर येतो. प्रवाशांच्या हिताचे रक्षण करण्यासाठी विमान भाड्यांवर कमाल मर्यादा (कॅप) असावी, अशी मागणी विविध प्रवासी संघटनांकडून केली जात आहे. आगामी काळात विमान कंपन्या आणि प्राधिकरणाच्या उच्चस्तरीय बैठकीत यावर तोडगा काढण्याचे प्रयत्न प्रशासनाकडून केले जाऊ शकतात.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन विमानतळ परिसरातील सुरक्षा व गर्दी व्यवस्थापनासाठी अतिरिक्त पोलीस पथके तैनात करण्यात आली आहेत.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर पर्यटन व आदरातिथ्य उद्योगावर ताण निर्माण झाला असून महागड्या प्रवासामुळे बुकिंगच्या प्रमाणात घट नोंदवली गेली आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम म्हणून नोकरदार व मध्यमवर्गीय कुटुंबांचे सणाचे आर्थिक नियोजन पूर्णपणे बिघडले आहे.
नोकरदार वर्ग व विद्यार्थी
नोकरदार वर्ग व विद्यार्थी यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून, सुट्ट्यांमध्ये घरी परतताना त्यांना आर्थिक संकटाचा सामना करावा लागत आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
सणासुदीच्या काळात विमान प्रवासाचे दर गगनाला भिडणे ही अत्यंत चिंताजनक बाब आहे. कंपन्यांनी व्यावसायिक फायद्यासाठी आसन क्षमता घटवून प्रवाशांची कोंडी करणे नैतिकदृष्ट्या अयोग्य आहे. शासनाने या प्रकरणात केवळ प्रेक्षक म्हणून न राहता विमान भाड्यांच्या नियंत्रणासाठी ठोस नियम तयार करणे आवश्यक आहे. सर्वसामान्यांना परवडणाऱ्या दरात प्रवास करणे सुलभ व्हावे, यासाठी प्रशासकीय हस्तक्षेपाची तातडीची गरज निर्माण झाली आहे.