सह्याद्री मराठी वाहिनी

Tag: Marathi Natak

  • सविता दामोदर परांजपे – गूढ रहस्य

    सविता दामोदर परांजपे – गूढ रहस्य

    मराठी रंगभूमीवर काही नाटके अशी असतात जी काळाच्या पडद्याआड गेली तरी प्रेक्षकांच्या मनातून कधीच पुसली जात नाहीत. ‘सविता दामोदर परांजपे’ हे त्यापैकीच एक नाव. अनेक वर्षांपूर्वी ज्येष्ठ अभिनेते राजन ताम्हाणे यांनी या नाटकाद्वारे प्रेक्षकांना अंगावर काटा आणणारा अनुभव दिला होता. आता हेच नाटक एका नवीन संचात आणि नवीन ऊर्जेसह पुन्हा रंगभूमीवर आले असून प्रेक्षकांना पुन्हा एकदा तोच अस्वस्थकारक पण थरारक अनुभव देत आहे. सुप्रसिद्ध दिग्दर्शक शेखर ताम्हाणे यांनी या नवीन प्रयोगांची धुरा सांभाळली असून नाटकाचा मूळ गाभा टिकवून त्याला आधुनिकतेची जोड दिली आहे.

    या नाटकाची कथा एका सुखी कुटुंबाभोवती फिरते ज्यांच्या आयुष्यात अचानक काही अनाकलनीय घटना घडू लागतात. ‘सविता दामोदर परांजपे’ हे नाव केवळ एक व्यक्ती नसून ती एक शक्ती किंवा एक अस्वस्थ भूतकाळ आहे जो वर्तमानकाळाला घेरून टाकतो. नाटकाचा विषय हा मानसशास्त्रीय थरार (Psychological Thriller) या प्रकारात मोडतो. मानवी मनाच्या गूढ वाटा आणि अतृप्त इच्छांचे पडसाद कशा प्रकारे उमटू शकतात याचे प्रभावी चित्रण या नाटकात पाहायला मिळते. नवीन प्रयोगांमध्ये मयुरी देशमुख, संग्राम समेळ आणि आस्ताद काळे यांसारख्या ताकदीच्या कलाकारांनी मुख्य भूमिका साकारल्या आहेत. विशेषतः मयुरी देशमुखने साकारलेली सविताची भूमिका प्रेक्षकांच्या मनात धडकी भरवणारी ठरली आहे.

    नाटकाचे कथानक जितके मजबूत आहे तितकीच त्याची तांत्रिक बाजूही भक्कम आहे. नेपथ्य आणि प्रकाशयोजना यांचा वापर अशा प्रकारे केला आहे की प्रेक्षक नाटकात पूर्णपणे गुंतून जातात. संगीताचा वापर नाटकातील भीती आणि गूढ वाढवण्यासाठी अतिशय खुबीने करण्यात आला आहे. नवीन संचात हे नाटक पुन्हा का पाहावे याचे महत्त्वाचे कारण म्हणजे कलाकारांचा अभिनय. संहितेतील प्रत्येक संवादाला योग्य न्याय देत कलाकारांनी प्रेक्षकांना खिळवून ठेवले आहे. अनेक वर्षांनंतरही या नाटकाची मोहिनी ओसरलेली नाही हे याच्या हाऊसफुल्ल होणाऱ्या प्रयोगांवरून दिसून येते.कलाकारांचे देहबोलीतील बदल कथानकाला एका वेगळ्याच उंचीवर नेऊन ठेवतात. आस्ताद काळे आणि संग्राम समेळ यांच्यातील जुगलबंदी नाटकाला अधिक गंभीर आणि परिणामकारक बनवते.

    जर तुम्हाला दर्जेदार रहस्यमय नाटक पाहायचे असेल, तर ‘सविता दामोदर परांजपे’ हा एक उत्तम पर्याय आहे. हे नाटक पाहताना तुम्हाला अस्वस्थ वाटेल पण हीच या नाटकाची खरी पावती आहे. प्रयोग संपल्यानंतरही यातील पात्रे आणि कथा तुमच्या डोक्यात रेंगाळत राहतात. एका जुन्या क्लासिकला नवीन संचात पाहण्याचा हा अनुभव खरोखरच विलक्षण आणि थरारक आहे. जुन्या पिढीतील प्रेक्षकांसाठी ही एक आठवण आहे तर नवीन पिढीसाठी हे जागतिक दर्जाचे ‘सस्पेन्स’ नाटक पाहण्याची संधी आहे. हे नाटक केवळ भीती दाखवत नाही तर मनाच्या खोलवर दडलेल्या गुपितांचा शोध घेण्यास भाग पाडते.

  • शांतेचं कार्ट चालू आहे – हास्यकल्लोळ

    शांतेचं कार्ट चालू आहे – हास्यकल्लोळ

    मराठी रंगभूमीचा इतिहास अत्यंत समृद्ध आहे आणि या इतिहासात काही नाटकांनी आपले अढळ स्थान निर्माण केले आहे. अशाच कालजयी आणि लोकप्रिय नाटकांपैकी एक नाव म्हणजे ‘शांतेचं कार्ट चालू आहे’. अनेक वर्षांनंतर हे नाटक पुन्हा एकदा एका नव्या जोमाने आणि नव्या संचात रंगभूमीवर परतले आहे. या प्रयोगाला मिळालेला प्रेक्षकांचा उदंड प्रतिसाद पाहता दर्जेदार मराठी नाटकांची जादू आजही कायम आहे हे पुन्हा एकदा सिद्ध झाले.

    ‘शांतेचं कार्ट चालू आहे’ हे नाटक मुळातच मध्यमवर्गीय कौटुंबिक वातावरणावर आधारित आहे. नाटकाचे नाव जितके चपखल आहे तितकीच याची कथा रंजक आणि विनोदी आहे. आई आणि मुलगा यांच्यातील नाते, त्यांच्यातील गोड कुरबुरी आणि मुलाच्या खोड्यांमुळे घरामध्ये निर्माण होणारा गोंधळ यातून लेखकाने विनोदाची एक मोठी कारंजी फुलवली आहे.

    शांताबाई ही व्यक्तिरेखा मराठी प्रेक्षकांच्या मनावर राज्य करणारी आहे. आपल्या मुलाच्या म्हणजेच ‘कार्टाच्या’ वागण्यावर नाराज असलेल्या पण अंतर्यामी त्याच्यावर अतोनात प्रेम करणाऱ्या माऊलीची ही गोष्ट प्रेक्षकांना आपल्या घरातील वाटते.

    प्रयोगाचे वैशिष्ट्य म्हणजे जुन्या आणि नव्या प्रेक्षकांचा झालेला संगम. नाटकातील संवाद अतिशय खुसखुशीत आणि अर्थपूर्ण आहेत. विनोदाचा दर्जा राखत सामाजिक भाष्य करण्याची कला या नाटकात दिसून येते. संवादातील सहजता आणि कलाकारांचे अचूक ‘टायमिंग’ यामुळे प्रत्येक प्रसंग जिवंत होतो.

    या नाटकाच्या पुनरागमनाबद्दल बोलताना अनेक नाट्यप्रेमींनी आनंद व्यक्त केला आहे. आजच्या डिजिटल युगात, जिथे लोक मोबाईल आणि ओटीटी प्लॅटफॉर्मवर व्यस्त आहेत तिथे ‘शांतेचं कार्ट चालू आहे’ सारखी नाटके प्रेक्षकांना पुन्हा एकदा नाट्यगृहाकडे खेचून आणण्यात यशस्वी ठरत आहेत. मराठी रंगभूमीवरील हे वैभव टिकवून ठेवण्यासाठी अशा नाटकांची नितांत गरज आहे.

    नाटकातील कलाकारांनी आपल्या अभिनयाने पात्रांना न्याय दिला असून, विशेषतः मुख्य भूमिकेतील कलाकारांनी प्रेक्षकांची मने जिंकली आहेत. पार्श्वसंगीत आणि प्रकाशयोजना यांनी नाटकाची रंगत अधिकच वाढवली आहे.
    हे नाटक केवळ मनोरंजन करत नाही तर कुटुंबातील संवाद आणि नात्यातील ओलावा टिकवून ठेवण्याचा संदेशही देते. शांताबाई आणि तिच्या मुलाच्या संवादातून आयुष्यातील साध्या-सोप्या गोष्टी कशा आनंदी करू शकतात हे पाहायला मिळते.

    थोडक्यात सांगायचे तर ‘शांतेचं कार्ट चालू आहे’ हे नाटक म्हणजे हास्याचा एक सुसाट प्रवास आहे. जर तुम्हाला आपल्या कुटुंबासह निखळ आनंदाचे दोन-तीन तास घालवायचे असतील तर हे नाटक नक्कीच पाहायला हवे. हे नाटक येणाऱ्या काळातही असेच हास्याचे फवारे उडवत राहील यात शंका नाही.

  • जर तरची गोष्ट – तुटणाऱ्या नात्याची अतूट ओढ

    जर तरची गोष्ट – तुटणाऱ्या नात्याची अतूट ओढ

    सोनल प्रॉडक्शन्स निर्मित आणि प्रिया बापट यांची प्रस्तुती असलेले ‘जर तरची गोष्ट’ हे नाटक सध्या मराठी रंगभूमीवर अभिनव विषयामुळे चर्चेचा विषय ठरत आहे. इरावती कर्णिक यांच्या लेखणीतून उतरलेले आणि अद्वैत दादरकर व रणजित पाटील यांनी दिग्दर्शित केलेले हे नाटक केवळ दोन पात्रांची कथा नसून ती आजच्या काळातील प्रत्येक व्यक्तीची व्यथा मांडणारी गोष्ट आहे. हल्लीच्या पिढीमध्ये ब्रेकअप आणि घटस्फोट या संकल्पनांकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलला आहे.

    अनेकांना या गोष्टी सहज आणि सोप्या वाटू लागल्या आहेत, किंबहुना तसा माईंडसेटच तयार झाला आहे. अशा या गुंतागुंतीच्या काळात प्रिया बापट आणि उमेश कामत ही लाडकी जोडी बऱ्याच वर्षांनी एकत्र येऊन नात्यांमधील ‘जर-तर’चा हिशोब मांडत आहे.


    नाटकाचे कथानक राधा आणि समर या दोन पात्रांभोवती फिरते. प्रेमात पडणे, लग्न करणे आणि दुर्दैवाने घटस्फोटापर्यंत पोहोचणे हा त्यांचा प्रवास असला तरी, कागदावरचे नाते संपल्यावर मनातील ओढ आणि जुन्या सवयी इतक्या लवकर सुटतात का, हा प्रश्न नाटक प्रकर्षाने उपस्थित करते. आयुष्यात एकट्याने जगणे ही निवड असू शकते, पण त्यात खरी गंमत आणण्यासाठी कुणीतरी आपले असावे लागतेच. मात्र, हे करताना स्वतःचे अस्तित्व पूर्णपणे विसरून नात्यात वाहून जाणेही धोक्याचे असते. या दोन टोकांमधील सुवर्णमध्य कसा साधावा आणि नाते कसे बहरावे, याचे अत्यंत तरल दर्शन या नाटकातून घडते. “तुझं आणि माझंच्या मध्ये थोडं ‘आपलं’ व्हावं,” ही या नाटकाने मांडलेली सोपी पण खोलवर जाणारी व्याख्या प्रेक्षकांच्या मनाला भिडते.


    नाटकामध्ये एक अतिशय मार्मिक संवाद आहे की, “आपला काळच प्रॉब्लेमॅटिक आहे.” ही ओळ आजच्या तरुण पिढीची खरी समस्या अधोरेखित करते. जुन्या पिढीचे नाते टिकवण्याचे मार्ग आजच्या तरुणांना मान्य नाहीत आणि स्वतःचे नवीन मार्ग त्यांना अद्याप सापडलेले नाहीत. त्यामुळे ही पिढी भूतकाळातील ‘जर’ आणि भविष्यातील ‘तर’ यांच्या चक्रात अडकली आहे. केवळ दोन व्यक्तींच्या भेटीत लग्नाचा निर्णय घेणारी आणि अवघ्या दोन वर्षांत विभक्त होणारी माणसे आजच्या वास्तवाचा भाग आहेत. या प्रक्रियेत नात्यातील जादू आणि खरी मजा शोधण्याआधीच हरवून जाते. ‘जर तरची गोष्ट’ हे नाटक याच हरवलेल्या संवादाचा शोध घेण्याचा प्रयत्न करते.


    अभिनयाबद्दल बोलायचे झाले तर प्रिया बापट दीर्घकाळानंतर रंगभूमीवर परतली असून तिने आपला ठसा पुन्हा एकदा उमटवला आहे. उमेश कामतसोबतची तिची केमिस्ट्री नेहमीप्रमाणेच प्रेक्षकांना खिळवून ठेवते. त्यांच्या जोडीला आशुतोष गोखले आणि पल्लवी अजय यांच्या भूमिकांनी नाटकाला पूर्णत्व दिले आहे. काही नाती ही घुसमट वाढवणारी असतात, तर काही वेळा केवळ आपल्या माणसाने पूर्ण वेळ आपल्यासाठीच असावे ही अपेक्षा नात्याची वीण विसकटते. ही स्वभाववैशिष्ट्ये आशुतोष आणि पल्लवीच्या पात्रांतून प्रभावीपणे मांडली आहेत. या चौघांचा अभिनय पाहताना प्रेक्षकांना आपण स्वतःच त्या परिस्थितीत आहोत, अशी जाणीव होते.


    नाटकाच्या तांत्रिक बाजूबद्दल बोलायचे झाले तर विशेषतः संगीत, अत्यंत प्रभावी आहे. नाटकातील ‘जर-तरचं गाणं’ आधीच प्रेक्षकांच्या पसंतीस उतरले असून ते कथेच्या प्रवाहात अधिक भर टाकते. सुरुवातीला प्रोमो पाहून हे नाटक निव्वळ रोमँटिक असेल असे वाटले होते, परंतु प्रत्यक्षात ते आजच्या काळातील नात्यांची वास्तववादी मांडणी करणारे ठरले आहे. म्हणूनच या नाटकाला केवळ तरुणांचाच नव्हे, तर आजी-आजोबा आणि पालकांचाही मोठा प्रतिसाद मिळत आहे. तुम्ही कोणत्याही नात्यात असा किंवा एकटे राहण्याचा निर्णय घेतलेला असो, ही गोष्ट प्रत्येकाने एकदा आवर्जून पाहायला हवी. नात्यातील ‘बेसिक’ प्रॉब्लेम समजून घेण्यासाठी हे नाटक एक उत्तम अनुभव ठरते.