भारत आणि इंडोनेशियाच्या विशेष दल सैनिकांमधील संयुक्त लष्करी सराव ‘गरुड शक्ती २०२६’ च्या अंतिम टप्प्यातील पडताळणी मोहिमेस सुरुवात झाली आहे. पूर्व जावा येथील आव्हानात्मक आणि दाट जंगलमय भागात हा ४८ तासांचा विशेष सराव सुरू असून दोन्ही देशांच्या लष्कराची युद्धसज्जता तपासली जात आहे.
११ वी आवृत्ती
सराव सत्र
४८ तास
पडताळणी काळ
२ देश
भारत-इंडोनेशिया
६ नोव्हेंबर
समाप्ती तारीख
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
भारत आणि इंडोनेशियाच्या विशेष दलांनी पूर्व जावा येथील घनदाट जंगलात ‘गरुड शक्ती २०२६’ या संयुक्त लष्करी सरावांतर्गत अंतिम पडताळणी मोहीम सुरू केली आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
भारतीय लष्कर, इंडोनेशियाचे सैन्य दल (टीएनआय-एडी) आणि जकार्ता येथील भारतीय दूतावास या संयुक्त सरावाचे नेतृत्व करत आहेत.
तात्कालिक परिणाम
सैनिकांच्या ताकदीची, सामरिक समन्वयाची आणि कठीण प्रसंगी निर्णय घेण्याच्या क्षमतेची प्रत्यक्ष पाहणी केली जात असून उभय सैन्यामध्ये उत्तम ताळमेळ प्रस्थापित झाला आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
संरक्षण मंत्रालयांच्या मार्गदर्शनाखाली दोन्ही देशांचे सैन्य दशलक्ष आव्हानांचा मुकाबला करण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञान आणि रणनीतीची देवाणघेवाण करत आहेत.
‘गरुड शक्ती २०२६’ सरावाचे महत्त्व आणि स्वरूप
भारत आणि इंडोनेशिया यांच्यातील द्विपक्षीय लष्करी सहकार्य वाढवण्यासाठी हा सराव अत्यंत महत्त्वाचा ठरत आहे. जंगलातील युद्धतंत्र आणि विशेष मोहिमांवर या सरावाचे मुख्य लक्ष केंद्रित केले आहे.
- पॅराशूट रेजिमेंटचे विशेष जवान सहभागी
- प्रत्यक्ष युद्धासारख्या परिस्थितीचे सिमुलेशन
पूर्व जावा येथील कठीण भूभागातील प्रत्यक्ष सराव
इंडोनेशियातील बान्युकुवांगी आणि पूर्व जावाच्या जंगलात हा संयुक्त लष्करी सराव पार पडत आहे. दोन्ही देशांच्या एलिट सैनिकांनी दाट जंगलात मार्गक्रमण करणे, कठीण भूप्रदेश पार करणे, कॉम्बॅट मार्कमनशीप आणि पर्वतारोहणाचे कसब दाखवले. हवाई हल्ल्याच्या मोहिमा आणि अत्याधुनिक शस्त्रास्त्रांची माहिती यांची देखील यशस्वी देवाणघेवाण करण्यात आली आहे. हा सराव दोन्ही देशांच्या सैन्याला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर संयुक्त आतंकवाद विरोधी कारवायांमध्ये प्रभावीपणे काम करण्यास मदत करतो. कठीण भौगोलिक परिस्थितीत तग धरून राहण्याची क्षमता याद्वारे वाढवली जात आहे.
“भारतीय लष्कर आणि इंडोनेशियाचे सैन्य दाट जंगलातील आव्हानात्मक परिस्थितीत विशेष लढाऊ कौशल्ये तपासत असून हा संयुक्त सराव दोन्ही देशांमधील धोरणात्मक भागीदारी बळकट करणारा आहे.”
— भारतीय दूतावास (जकार्ता)“इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रात शांतता आणि सुरक्षा कायम राखण्यासाठी अशा प्रकारच्या संयुक्त लष्करी सरावांमुळे दोन्ही देशांच्या सैन्यामधील परस्पर समन्वय अत्यंत वेगाने वाढतो.”
— संरक्षण तज्ज्ञ- पॅराशूट रेजिमेंटचे विशेष जवान सहभागी
- प्रत्यक्ष युद्धासारख्या परिस्थितीचे सिमुलेशन
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| गरुड शक्ती २०२६ | लष्करी सराव | कार्यरत |
| सहभागी सैन्य | भारत व इंडोनेशिया | कार्यरत |
| स्थान | पूर्व जावा, इंडोनेशिया | पूर्ण |
| प्रशिक्षण केंद्र | बान्युकुवांगी | कार्यरत |
पार्श्वभूमी
भारत आणि इंडोनेशिया यांच्यातील संरक्षण संबंधांचा प्रवास कसा राहिला आहे?
भारत आणि इंडोनेशिया यांच्यात ऐतिहासिक काळापासून सांस्कृतिक व व्यापारी संबंध आहेत. आधुनिक काळात सागरी सुरक्षा आणि इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रातील स्थैर्यासाठी दोन्ही देश एकमेकांचे प्रमुख धोरणात्मक भागीदार बनले आहेत. ‘गरुड शक्ती’ या संयुक्त सरावाचा उद्देश दोन्ही देशांच्या विशेष दलांमधील परस्पर समज आणि जवळीक वाढवणे हा आहे. याआधीच्या आवृत्त्यांच्या यशानंतर यंदा ११ वी आवृत्ती आयोजित केली आहे. आगामी काळात संयुक्त दहशतवादविरोधी कारवाया आणि सागरी सुरक्षेच्या मुद्द्यांवर दोन्ही देशांचे सहकार्य अधिक वाढण्याची दाट शक्यता आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन दोन्ही देशांच्या संरक्षण मंत्रालयांनी सामरिक सुरक्षेसाठी गुप्त माहिती आणि तंत्रज्ञानाच्या आदानप्रदानाचे नवे मार्ग खुले केले आहेत.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर देशांतर्गत संरक्षण उत्पादने आणि आधुनिक युद्धाच्या उपकरणांच्या निर्मिती क्षेत्राला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवीन व्यावसायिक भागीदारीची दालने खुली झाली आहेत.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम होत नसला तरी देशाच्या आंतरराष्ट्रीय सुरक्षिततेचा आत्मविश्वास दृढ झाल्याने नागरिकांमध्ये देशाच्या सामर्थ्याविषयी सुरक्षिततेची भावना निर्माण झाली आहे.
संबंधित वर्ग (संरक्षण दल व सैन्य अभ्यासक)
संरक्षण दल व सैन्य अभ्यासक यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून दोन्ही देशांच्या सैनिकांना आधुनिक रणधुरंधर तंत्रज्ञानाचा अभ्यास करण्याची व प्रत्यक्ष युद्धाचे अनुभव शिकण्याची उत्तम संधी उपलब्ध झाली आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
भारत-इंडोनेशिया संरक्षण सहकार्याची नवी झेप
‘गरुड शक्ती २०२६’ सारखे संयुक्त लष्करी सराव हे दोन मित्र राष्ट्रांमधील वाढत्या विश्वासाचे आणि सामरिक तयारीचे प्रतीक आहेत. पूर्व जावाच्या कठीण जंगलात भारतीय आणि प्रादेशिक सैन्याने दाखवलेली सुसंवाद क्षमता कौतुकास्पद आहे. जागतिक स्तरावर बदलत्या भू-राजकीय समीकरणांच्या पार्श्वभूमीवर अशा प्रकारच्या सरावांमुळे दहशतवादाचा बिमोड करणे आणि प्रादेशिक शांतता टिकवणे सोपे होते. दोन्ही देशांनी भविष्यात अशाच संयुक्त उपक्रमांची व्याप्ती वाढवून तांत्रिक सहकार्य अधिक दृढ करणे गरजेचे आहे.