🏆 आजचे विशेष दिन
युद्ध आणि सशस्त्र संघर्षात पर्यावरणाचे शोषण रोखण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय दिवस (International Day for Preventing the Exploitation of the Environment in War and Armed Conflict) — संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) आमसभेने ५ नोव्हेंबर २००१ रोजी हा दिवस घोषित केला आणि ६ नोव्हेंबर २००२ पासून तो पाळला जातो. युद्धाच्या काळात नैसर्गिक संसाधने, पाण्याचे स्त्रोत आणि जंगल संपत्तीचा विनाश रोखणे आणि पर्यावरणाचे रक्षण करणे हा या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे.
आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही.
आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही.
🚩 महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या घटना
तत्कालीन मुंबई राज्यात (बॉम्बे स्टेट) ऊर्जा पुरवठा आणि वीज वितरणाचे नियोजनबद्ध नियमन करण्यासाठी ‘मुंबई वीज मंडळ’ (Bombay Electricity Board) ची औपचारिक स्थापना करण्यात आली. या निर्णयामुळे ग्रामीण आणि शहरी भागातील विद्युतीकरणाला गती मिळाली.
🇮🇳 भारतातील महत्त्वाच्या घटना
दक्षिण आफ्रिकेतील भारतीय वंशाच्या खाणकामगारांवर लादलेल्या अन्यायी कराविरोधात महात्मा गांधी यांनी चालवलेल्या ‘ग्रेट मार्च’चे नेतृत्व करताना त्यांना ६ नोव्हेंबर १९१३ रोजी अटक करण्यात आली. या सत्याग्रहाने गांधीजींच्या अहिंसक प्रतिकाराच्या चळवळीला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ओळख मिळवून दिली.
भारतातील हरितक्रांतीचे प्रणेते डॉ. एम. एस. स्वामीनाथन यांना विकसनशील देशांमध्ये कृषी आणि जैवतंत्रज्ञानाचा प्रसार करून अन्नसुरक्षा वाढवल्याबद्दल युनेस्कोतर्फे प्रतिष्ठा मानले जाणारे ‘गांधी सुवर्णपदक’ जाहीर झाले.
🌎 जगातील महत्त्वाच्या घटना
रिपब्लिकन पक्षाचे नेते अब्राहम लिंकन यांनी अमेरिकेची राष्ट्राध्यक्ष निवडणूक जिंकली. त्यांच्या या विजयानंतर अमेरिकन गृहयुद्धाची ठिणगी पडली आणि त्यांनीच पुढे जाऊन अमेरिकेतील गुलामगिरी नष्ट करण्यात ऐतिहासिक भूमिका बजावली.
डॉमिनिकन प्रजासत्ताकाने स्पेन आणि हैतीपासून स्वातंत्र्य मिळवल्यानंतर ६ नोव्हेंबर १८४४ रोजी आपले पहिले अधिकृत संविधान अंगीकारले.
🔬 आजचा शोध / तंत्रज्ञान
बेल्जियमचे वाद्यनिर्माते अ‍ॅडोल्फ सॅक्स यांचा जन्म ६ नोव्हेंबर १८१४ रोजी झाला. त्यांनी ब्रास (पितळ) आणि वूडविंड या दोन वेगवेगळ्या वाद्यप्रकारांचा मेळ घालून सॅक्सोफोन या नव्या सुरांच्या वाद्याची निर्मिती केली आणि १८४६ मध्ये याचे पेटंट घेतले.
🎂 जयंती
🪔 स्मृतिदिन
🎉 आज वाढदिवस असलेल्या प्रसिद्ध व्यक्ती
📖 विशेष उल्लेख
मराठा साम्राज्याच्या रक्षक: महाराणी ताराबाई भोसले (स्मृती: ६ नोव्हेंबर १७६१)
६ नोव्हेंबर १७६१ रोजी मराठा साम्राज्याच्या इतिहासातील अत्यंत वज्रमुठीच्या आणि करारी राज्यकर्त्या महाराणी ताराबाई भोसले यांचे निधन झाले. छत्रपती राजाराम महाराजांच्या अकाली निधनानंतर मुघल बादशाह औरंगजेब संपूर्ण महाराष्ट्र जिंकण्याच्या इराद्याने दख्खनमध्ये तळ ठोकून होता.
अशा अत्यंत बिकट आणि आणीबाणीच्या प्रसंगी महाराणी ताराबाईंनी केवळ ४ वर्षांच्या शिवाजी (दुसरे) यांना छत्रपतींच्या गादीवर बसवून मराठा साम्राज्याची सूत्रे स्वतःच्या हाती घेतली. त्यांनी अत्यंत हुशारीने सरदारांना एकत्र बांधून ठेवले, गनिमी काव्याचा प्रभावी वापर केला आणि मुघलांच्या गोटात फितुरी माजवली.
औरंगजेबाला आयुष्याच्या शेवटापर्यंत महाराष्ट्राची माती जिंकता आली नाही, यात ताराबाईंच्या कुशल नेतृत्वाचा मोठा वाटा होता. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्थापन केलेले स्वराज्य नष्ट होण्यापासून वाचवणाऱ्या महाराणी ताराबाई मराठा इतिहासातील अमर पर्व मानल्या जातात.
💡 आणखी थोडं
‘सॅक्सोफोन’ (Saxophone) या प्रसिद्ध संगीताच्या वाद्याचा शोध लावणाऱ्या अ‍ॅडोल्फ सॅक्स यांचा जन्म ६ नोव्हेंबर १८१४ रोजी झाला. पण रंजक गोष्ट म्हणजे लहानपणी त्यांच्यासोबत तब्बल ७ मोठे अपघात घडले — ते तीन मजल्यांवरून खाली पडले, चुकून ॲसिड प्यायले, दारूगोळ्याच्या स्फोटात भाजले आणि पाण्यात बुडता बुडता वाचले! लोकांनी त्यांचे नावच ‘लकी अ‍ॅडोल्फ’ ठेवले होते.
जर १७०० च्या दशकात महाराणी ताराबाईंनी मुघलांविरुद्ध मराठा साम्राज्याची धुरा सांभाळली नसती, तर आजच्या भारताच्या आणि महाराष्ट्राच्या इतिहासाचे स्वरूप कसे असते असे तुम्हाला वाटते?
मराठा स्वराज्याचे रक्षण करणाऱ्या महाराणी ताराबाईंच्या ऐतिहासिक योगदानाबद्दल तुम्हाला काय वाटते? खाली कमेंट करून तुमचे मत नक्की नोंदवा!