🏆 आजचे विशेष दिन
जागतिक निमोनिया दिन (World Pneumonia Day) — बालकांच्या आरोग्यासाठी घातक ठरणाऱ्या निमोनिया या आजाराविषयी जागतिक स्तरावर जनजागृती निर्माण करण्यासाठी आणि प्रतिबंधात्मक उपायांना प्रोत्साहन देण्यासाठी १२ नोव्हेंबर हा दिवस पाळला जातो. ‘ग्लोबल कोलिशन विरुद्ध चाइल्ड निमोनिया’ या संस्थेने २००९ मध्ये हा दिवस सुरू केला.
राष्ट्रीय सार्वजनिक प्रसारण दिन (Public Service Broadcasting Day) — १९४७ मध्ये याच दिवशी महात्मा गांधींनी नवी दिल्लीतील ऑल इंडिया रेडिओच्या (AIR) स्टुडिओवर जाऊन पहिल्यांदा आणि शेवटच्या वेळी शरणार्थींना संबोधित केले होते. आकाशवाणी आणि इतर सार्वजनिक प्रसारक माध्यमांचे समाजसेवेतील महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी हा दिवस भारतात राष्ट्रीय स्तरावर पाळला जातो.
आजच्या दिवशी महाराष्ट्र राज्यापुरता मर्यादित असा कोणताही विशेष अधिकृत दिन उपलब्ध नाही.
🚩 महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या घटना
भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी १२ नोव्हेंबर १९५६ रोजी ऑल इंडिया रेडिओ (आकाशवाणी), दिल्ली केंद्रावरून बौद्ध धम्माच्या प्रसारावर आणि समतावादी समाजाच्या निर्मितीवर ऐतिहासिक भाषण प्रसारित केले होते.
🇮🇳 भारतातील महत्त्वाच्या घटना
भारताच्या बहुउद्देशीय दूरसंवाद आणि हवामानशास्त्र प्रणालीतील महत्त्वाचा टप्पा असलेला ‘इन्सॅट-१ए’ हा पहिला उपग्रह अमेरिकेच्या केप कॅनेव्हरल येथून यशस्वीरीत्या अंतराळात सोडण्यात आला. भारताच्या दळणवळण क्रांतीत हा दिवस अत्यंत महत्त्वपूर्ण ठरला.
भारताच्या सामाजिक इतिहासातील महत्त्वाचे पाऊल, ज्याने दलितांना मंदिरांत प्रवेश मिळवून दिला.
🌎 जगातील महत्त्वाच्या घटना
सोव्हिएत युनियनच्या कम्युनिस्ट पक्षाच्या १५ व्या काँग्रेसमध्ये जोसेफ स्टालिन यांनी त्यांचे प्रमुख राजकीय प्रतिस्पर्धी लिओन ट्रॉटस्की यांना पक्षातून निष्कासित करून आपले संपूर्ण राजकीय वर्चस्व प्रस्थापित केले, ज्याचा जागतिक राजकारणावर मोठा प्रभाव पडला.
🔬 आजचा शोध / तंत्रज्ञान
स्कॉटलंडमधील लोच नेस तलावात एका रहस्यमय जलचराचा (ज्याला पुढे ‘नेसी’ म्हटले गेले) पहिलाच फोटोग्राफिक पुरावा १२ नोव्हेंबर १९३३ रोजी जगासमोर आला.
🎂 जयंती
🪔 स्मृतिदिन
🎉 आज वाढदिवस असलेल्या प्रसिद्ध व्यक्ती
📖 विशेष उल्लेख
डॉ. सलीम अली यांचे नाव भारतीय पक्षीशास्त्राच्या इतिहासात सुवर्णअक्षरांनी लिहिले गेले आहे. १२ नोव्हेंबर १९८७ रोजी त्यांचे निधन झाले. त्यांनी आपले संपूर्ण आयुष्य भारतातील पक्ष्यांचे संवर्धन, संशोधन आणि निसर्ग रक्षणासाठी समर्पित केले.
मुंबईच्या नॅचरल हिस्ट्री सोसायटी (BNHS) सोबत जवळून काम करताना त्यांनी केवळ पुस्तकी ज्ञान गोळा केले नाही, तर जंगलात प्रत्यक्ष फिरून पक्ष्यांच्या सवयी, स्थलांतर आणि जीवनशैलीचा अभ्यास केला. त्यांच्यामुळेच सामान्यांमध्ये पर्यावरणाविषयी आणि पक्ष्यांबद्दल गोडी निर्माण झाली.
त्यांच्या कार्याचा गौरव म्हणून त्यांना ‘पद्मभूषण’ व ‘पद्मविभूषण’ या राष्ट्रीय पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले. त्यांचा जीवनप्रवास हा विज्ञान आणि निसर्गप्रेमाचा अनोखा संगम होता.
💡 आणखी थोडं
भारतातील पर्यावरण रक्षणाचा पाया भक्कम करणारे डॉ. सलीम अली यांनी आपल्या आयुष्याची सुरुवातीची काही वर्षे म्यानमारमधील (तेव्हाचे ब्रह्मदेश) टंगीयू येथील कौटुंबिक खाणी आणि जंगलांमध्ये व्यवस्थापनाचे काम पाहण्यात घालवली, जिथे त्यांना पहिल्यांदा निसर्गाचे आणि पक्ष्यांच्या भव्य विश्वाचे वेध लागले होते.
डॉ. सलीम अली यांनी पक्षांच्या संरक्षणासाठी आणि त्यांच्या अभ्यासासाठी जे कार्य केले, त्यावरून आजच्या काळात पक्षी आणि जैवविविधता टिकवून ठेवण्यासाठी तरुण पिढीने कोणते मुख्य पाऊल उचलले पाहिजे असे तुम्हाला वाटते?
पर्यावरण आणि वन्यजीवांच्या संवर्धनासाठी आपले मत नक्की नोंदवा!