📅 दिनांक 30 ऑगस्ट : इतिहासात आजच्या दिवशी काय घडलं ?

दिनविशेष

दिनांक ३० ऑगस्ट

इतिहासातील आजचा दिवस

🌍 आजचा विशेष: आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही. (विशेष सण किंवा व्रत हे तिथीनुसार बदलत असल्याने सौर दिनदर्शिकेनुसार आज कोणतीही विशिष्ट नोंद उपलब्ध नाही.)

२महाराष्ट्र घटना २भारत घटना २जग घटना ०शोध/तंत्रज्ञान २जयंती ०स्मृतिदिन

🏆 आजचे विशेष दिन

🌍 जागतिक दिन

जागतिक व्हेल शार्क दिन (International Whale Shark Day): २००८ पासून हा दिवस साजरा केला जातो. समुद्रातील सर्वात मोठ्या माशाची (व्हेल शार्क) प्रजाती लुप्त होण्यापासून वाचवणे आणि त्यांच्या संरक्षणाबद्दल जनजागृती करणे हा यामागचा उद्देश आहे.

🇮🇳 राष्ट्रीय दिन

राष्ट्रीय लघुउद्योग दिन (National Small Industry Day): भारतातील लघुउद्योगांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि अर्थव्यवस्थेतील त्यांच्या योगदानाचा गौरव करण्यासाठी भारत सरकारने ३० ऑगस्ट २००० रोजी लघुउद्योगांसाठी विशेष धोरण जाहीर केले होते. तेव्हापासून हा दिवस साजरा केला जातो.

🚩 महाराष्ट्र दिन

आजच्या दिवशी असा दिन नोंदवलेला नाही.

🚩 महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या घटना

१९००

प्रभास पाटण (सोमनाथ) येथील उत्खननाचे काम सुरू

महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध पुरातत्वशास्त्रज्ञ आणि इतिहासकार डॉ. हसमुख धीरजलाल सांकलिया यांच्या नेतृत्वाखाली ऐतिहासिक सोमनाथ मंदिराच्या जुन्या अवशेषांचे शास्त्रीय उत्खनन सुरू करण्यात आले.

१९७६

मुंबईतील नेहरू तारांगणाचे (Nehru Planetarium) उद्घाटन

मुंबई येथे खगोलशास्त्र आणि विज्ञानाच्या प्रसारासाठी महत्त्वाचे केंद्र ठरलेल्या ‘नेहरू तारांगणा’ची स्थापना झाली. विज्ञानाची आवड निर्माण करण्यात या केंद्राचा मोठा वाटा आहे.

🇮🇳 भारतातील महत्त्वाच्या घटना

१९२८

‘द इंडिपेंडन्स ऑफ इंडिया लीग’ची स्थापना

पंडित जवाहरलाल नेहरू आणि नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांनी मिळून भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अंतर्गत संपूर्ण स्वातंत्र्याची (पूर्ण स्वराज) मागणी लावून धरण्यासाठी या लीगची स्थापना केली.

२००२

इलेक्ट्रॉनिक व्होटिंग मशीन (EVM) द्वारे पहिल्यांदाच पूर्ण विधानसभेची निवडणूक

गोव्यातील विधानसभा निवडणुकीत भारताच्या निवडणूक आयोगाने पहिल्यांदाच सर्व मतदारसंघांत पूर्णपणे ईव्हीएमचा यशस्वी वापर केला.

🌎 जगातील महत्त्वाच्या घटना

१९६३

अमेरिका आणि सोव्हिएत युनियन दरम्यान ‘हॉटलाईन’ सुरू

शीतयुद्धाच्या (Cold War) काळात वॉशिंग्टन डी.सी. आणि मॉस्को दरम्यान थेट आणि जलद संवादासाठी प्रसिद्ध ‘मास्क-वॉशिंग्टन हॉटलाईन’ (रेड फोन) अधिकृतपणे कार्यान्वित करण्यात आली, जेणेकरून अणुयुद्धाचा धोका टाळता येईल.

१९८३

ग्योन ब्लूफर्ड हे अंतराळात जाणारे पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन ठरले

अमेरिकन अंतराळवीर ग्योन ब्लूफर्ड यांनी चॅलेंजर स्पेस शटल (STS-8) द्वारे अंतराळात उड्डाण केले. अंतराळात जाणारे ते पहिले कृष्णवर्णीय/आफ्रिकन-अमेरिकन व्यक्ती बनले.

🔬 आजचा शोध / तंत्रज्ञान

आजच्या दिवशी असा शोध नोंदवलेला नाही.

🎂 जयंती

गोपीनाथ बोर्दोलोई १८९० – १९५०

📍 जन्मस्थळराहा, आसाम

👨‍👩‍👧 कुटुंबमध्यमवर्गीय आसामी कुटुंब, वडील डॉ. बुद्धेश्वर बोर्दोलोई हे डॉक्टर होते.

📝 परिचय आसामचे पहिले मुख्यमंत्री, थोर स्वातंत्र्यसेनानी आणि लोकप्रिय नेते.

⭐ योगदान फाळणीच्या वेळी आसाम भारताचाच भाग राहील यासाठी त्यांनी महत्त्वपूर्ण लढा दिला आणि आसामला पूर्व पाकिस्तान (आजचा बांगलादेश) मध्ये जाण्यापासून वाचवले.

🤔 रंजक माहिती त्यांच्या या अतुलनीय योगदानामुळे त्यांना मृत्यूनंतर १९९९ मध्ये भारताचा सर्वोच्च नागरी सन्मान ‘भारत रत्न’ प्रदान करण्यात आला.

मेरी शेली (Mary Shelley) १७९७ – १८५१

📍 जन्मस्थळलंडन, इंग्लंड

👨‍👩‍👧 कुटुंबआई मेरी वोल्स्टनक्राफ्ट या प्रसिद्ध तत्त्वज्ञ व स्त्रीवादी लेखिका होत्या, तर वडील विल्यम गॉडविन हे तत्त्वज्ञ होते.

📝 परिचय जगप्रसिद्ध इंग्रजी कादंबरीकार आणि लेखिका.

⭐ योगदान त्यांनी ‘फ्रँकेनस्टाईन’ (Frankenstein) ही जगातील पहिली विज्ञानकथा (Science Fiction) मानली जाणारी प्रसिद्ध कादंबरी लिहिली.

🤔 रंजक माहिती वयाच्या अवघ्या १८ व्या वर्षी त्यांनी ‘फ्रँकेनस्टाईन’ ही कथा लिहिण्यास सुरुवात केली होती.

🪔 स्मृतिदिन

आजच्या दिवशी असा दिन नोंदवलेला नाही.

🎉 आज वाढदिवस असलेल्या प्रसिद्ध व्यक्ती

गीपी (Gipi) ऊर्फ गियानी अल्फोन्सो बार्टोली जन्म: ३० ऑगस्ट १९६३

📍 जन्मस्थळमाहिती उपलब्ध नाही

🎯 क्षेत्रमाहिती उपलब्ध नाही

👨‍👩‍👧 कुटुंब माहिती उपलब्ध नाही

📝 परिचय माहिती उपलब्ध नाही

⭐ विशेष कामगिरी माहिती उपलब्ध नाही

🤔 रंजक माहिती माहिती उपलब्ध नाही

📖 विशेष उल्लेख

दिनांक ३० ऑगस्ट १९२८ रोजी पंडित जवाहरलाल नेहरू आणि नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांनी एकत्रित येऊन ‘द इंडिपेंडन्स ऑफ इंडिया लीग’ (Independence of India League) ची स्थापना केली. भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या इतिहासात हा अत्यंत निर्णायक टप्पा मानला जातो.

त्या काळात काँग्रेसमधील ज्येष्ठ नेते (उदा. मोतीलाल नेहरू) ब्रिटीश साम्राज्यांतर्गत ‘डोमिनियन स्टेटस’ (वसाहतीचे स्वराज्य) मिळवण्याच्या बाजूने होते. मात्र, जवाहरलाल नेहरू आणि सुभाषचंद्र बोस यांच्यासारख्या तरुण आणि आक्रमक नेत्यांना वसाहतीचे स्वराज्य मान्य नव्हते; त्यांना भारतासाठी ‘पूर्ण स्वराज्य’ (पूर्ण स्वातंत्र्य) हवे होते. या वैचारिक मतभेदांमधूनच तरुणांचे संघटन करण्यासाठी आणि पूर्ण स्वराज्याचा दबाव निर्माण करण्यासाठी या लीगची स्थापना करण्यात आली.

या लीगने देशभरातील तरुण आणि कामगारांना एकत्र आणले. या लीगच्या दबावामुळेच अखेर १९२९ च्या लाहोर अधिवेशनात काँग्रेसने ‘पूर्ण स्वराज्या’चा ऐतिहासिक ठराव मंजूर केला.

💡 आणखी थोडं

💡 तुम्हाला माहिती आहे का?

शीतयुद्धाच्या काळात ३० ऑगस्ट १९६३ रोजी वॉशिंग्टन आणि मॉस्को दरम्यान सुरू करण्यात आलेली प्रसिद्ध ‘हॉटलाईन’ (Hotline) ही प्रत्यक्षात कोणताही ‘लाल रंगाचा फोन’ (Red Phone) नव्हती! ती सुरुवातीला टेलिप्रिंटर आणि केबलद्वारे चालणारी एक लिखित मेसेजिंग यंत्रणा होती, जेणेकरून भाषेच्या गैरसमजांमुळे कोणताही अणुयुद्धाचा निर्णय घेतला जाऊ नये.

❓ आजचा प्रश्न

३० ऑगस्ट १९२८ रोजी स्थापन झालेल्या ‘इंडिपेंडन्स ऑफ इंडिया लीग’ने भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याला ‘वसाहतीचे स्वराज्य’ या भूमिकेकडून ‘पूर्ण स्वराज्य’ या ध्येयाकडे नेण्यात कशी भूमिका बजावली असावी?

💬 तुमचे मत

स्वातंत्र्य चळवळीत तरुण नेत्यांच्या आक्रमक भूमिकेबद्दल तुम्हाला काय वाटते? तुमच्या प्रतिक्रिया कमेंट करून नक्की कळवा!