📅 दिनांक 4 जुलै : इतिहासात आजच्या दिवशी काय घडलं?

दिनविशेष

दिनांक ४ जुलै

शनिवार · इतिहासातील आजचा दिवस

🌍 आजचा विशेष: हिंदू पंचांगानुसार आषाढ कृष्ण पक्ष पंचमी ही तिथी आहे. या दिवशी कोणताही मोठा विशेष सण अथवा सार्वजनिक व्रत नाही, परंतु हा दिवस आषाढ महिन्यातील कृष्ण पक्षातील पाचवा दिवस असून नियमित धार्मिक अनुष्ठानांसाठी सामान्य मानला जातो.

१महाराष्ट्र घटना १भारत घटना १जग घटना ०शोध/तंत्रज्ञान ०जयंती २स्मृतिदिन

🏆 आजचे विशेष दिन

🌍 जागतिक दिन

अमेरिकेचा स्वातंत्र्यदिन (युनायटेड स्टेट्स इंडिपेंडेंस डे): १७७६ मध्ये आजच्याच दिवशी अमेरिकेच्या तेरा वसाहतींनी ब्रिटिश साम्राज्यापासून स्वतःला स्वतंत्र घोषित केले आणि ‘स्वातंत्र्याचा जाहीरनामा’ स्वीकारला. हा दिवस जागतिक इतिहासात लोकशाही आणि स्वातंत्र्याचा एक मोठा मैलाचा दगड मानला जातो.

🇮🇳 राष्ट्रीय दिन

आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही.

🚩 महाराष्ट्र दिन

आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही.

🚩 महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या घटना

१७२९

सरखेल कान्होजी आंग्रे यांचा स्मृतिदिन

मराठा आरमाराचे अदम्य प्रमुख आणि भारताच्या सागरी संरक्षणाचे आद्य शिल्पकार सरखेल कान्होजी आंग्रे यांचे कुलाबा (अलिबाग) किल्ल्यावर निधन झाले. त्यांनी आपल्या संपूर्ण कार्यकाळात पोर्तुगीज, इंग्रज आणि सिद्दी यांच्या बलाढ्य आरमारांना धूळ चारली आणि कोकण किनारपट्टीवर मराठा साम्राज्याचे अनिर्बंध वर्चस्व राखले.

🇮🇳 भारतातील महत्त्वाच्या घटना

१९४७

भारतीय स्वातंत्र्य विधेयक सादर

ब्रिटिश संसदेत भारताला स्वातंत्र्य देणारे आणि भारत-पाकिस्तान फाळणीची तरतूद असणारे ‘भारतीय स्वातंत्र्य विधेयक’ (इंडियन इंडिपेंडेंस बिल) मंजुरीसाठी सादर करण्यात आले. हे विधेयक पुढे १८ जुलै १९४७ रोजी मंजूर होऊन त्याचे कायद्यात रूपांतर झाले.

🌎 जगातील महत्त्वाच्या घटना

१८३७

जगातील पहिली लांब पल्ल्याची रेल्वे

इंग्लंडमधील बर्मिंगहॅम आणि लिव्हरपूल या दोन शहरांदरम्यान जगातील पहिल्या लांब पल्ल्याच्या रेल्वे सेवेची यशस्वी सुरुवात झाली. या घटनेने जागतिक दळणवळण आणि औद्योगिक क्रांतीला मोठी गती दिली.

🔬 आजचा शोध / तंत्रज्ञान

आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही.

🎂 जयंती

आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही. (ऐतिहासिक दस्तऐवजांनुसार आजच्या दिवशी दीर्घकालीन प्रभाव असणाऱ्या प्रमुख राष्ट्रीय वा आंतरराष्ट्रीय व्यक्तिमत्त्वांच्या जन्मदिनाची निश्चित नोंद उपलब्ध नाही.)

🪔 स्मृतिदिन

स्वामी विवेकानंद १८६३ – १९०२

📍 जन्मस्थळकलकत्ता (कोलकाता), पश्चिम बंगाल

🎯 क्षेत्रतत्त्वज्ञान, अध्यात्म

📝 परिचय भारतीय तत्त्वज्ञान, अध्यात्म आणि वेदांताचा संदेश जागतिक पातळीवर पोहोचवणारे महान विचारवंत, राष्ट्रसंत आणि रामकृष्ण मिशनचे संस्थापक.

⭐ योगदान १८९३ मध्ये अमेरिकेतील शिकागो येथील जागतिक धर्मपरिषदेत त्यांनी दिलेले भाषण ऐतिहासिक ठरले. त्यांनी भारतीय तरुणांमध्ये राष्ट्रप्रेम आणि आत्मविश्वासाची नवी चेतना निर्माण केली.

🤔 रंजक माहिती स्वामी विवेकानंदांनी आपल्या मृत्यूची वेळ आणि दिवस आधीच निश्चित केला होता, असे सांगितले जाते. ४ जुलै १९०२ रोजी त्यांनी ध्यानस्थ अवस्थेतच महासमाधी घेतली.

मॅडम मेरी क्युरी १८६७ – १९३४

📍 जन्मस्थळवॉर्सा, पोलंड

🎯 क्षेत्रभौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र

📝 परिचय जागतिक कीर्तीच्या भौतिकशास्त्रज्ञ आणि रसायनशास्त्रज्ञ. दोन वेगवेगळ्या विज्ञानाच्या शाखांमध्ये (भौतिकशास्त्र आणि रसायनशास्त्र) नोबेल पुरस्कार मिळवणाऱ्या त्या जगातील एकमेव महिला वैज्ञानिक आहेत.

⭐ योगदान त्यांनी पोलोनियम आणि रेडियम या दोन नवीन किरणोत्सारी (रेडिओअ‍ॅक्टिव्ह) मूलद्रव्यांचा शोध लावला आणि कर्करोगावरील उपचारांसाठी ‘एक्स-रे’ तंत्रज्ञानाचा पाया रचला.

🤔 रंजक माहिती आयुष्यभर किरणोत्सारी पदार्थांवर थेट संशोधन केल्यामुळे निर्माण झालेल्या ‘अ‍ॅप्लास्टिक अ‍ॅनिमिया’ या आजाराने ४ जुलै १९३४ रोजी त्यांचे निधन झाले. त्यांचे प्रयोगवही आणि साहित्य आजही इतके किरणोत्सारी आहे की ते सुरक्षित शिशाच्या पेटीत ठेवावे लागते.

📖 विशेष उल्लेख

चार जुलै सतराशे एकोणतीस रोजी अलिबागच्या कुलाबा किल्ल्यावर मराठा आरमाराचे सरसेनापती सरखेल कान्होजी आंग्रे यांनी अखेरचा श्वास घेतला. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी ज्या आधुनिक मराठा आरमाराची पायाभरणी केली, त्याला अजेय बनवण्याचे आणि परकीय सत्तांना भारतात पाय रोवण्यापासून रोखण्याचे ऐतिहासिक कार्य कान्होजींनी केले. इंग्रज, पोर्तुगीज आणि जंजिऱ्याचा सिद्दी या तीन बलाढ्य सत्तांशी एकाच वेळी लढा देत त्यांनी सुरतेपासून गोव्यापर्यंतच्या संपूर्ण पश्चिम किनारपट्टीवर मराठ्यांचा भगवा ध्वज फडकवत ठेवला.

ब्रिटिशांनी त्यांना ‘चांचे’ म्हणून हिणवण्याचा प्रयत्न केला, परंतु कान्होजी हे एका सार्वभौम राज्याचे अधिकृत नौदलाध्यक्ष होते. त्यांनी ब्रिटिश जहाजांना त्यांच्या सागरी हद्दीत येण्यासाठी ‘दस्तक’ (परवाना) घेण्यास भाग पाडले आणि नकार देणाऱ्यांची जहाजे जप्त केली. त्यांच्या मृत्यूपर्यंत परकीय सत्तांना मराठा आरमाराचा पराभव करता आला नाही.

त्यांच्या याच अद्वितीय योगदानामुळे मुंबईतील भारतीय नौदलाच्या वेस्टर्न नेव्हल कमांडच्या मुख्यालयाला ‘आयएनएस आंग्रे’ असे नाव देऊन त्यांचा गौरव करण्यात आला आहे.

💡 आणखी थोडं

💡 तुम्हाला माहिती आहे का?

मॅडम मेरी क्युरी यांच्या संपूर्ण कुटुंबाला ‘नोबेल फॅमिली’ म्हटले जाते, कारण मेरी क्युरी (दोन नोबेल), त्यांचे पती पियरे क्युरी (एक नोबेल), त्यांची मुलगी इरेन आणि जावई फ्रेडरिक यांनाही रसायनशास्त्राचे नोबेल मिळाले होते. एकाच कुटुंबात एकूण पाच नोबेल पुरस्कार मिळण्याचा हा जागतिक विक्रम आहे.

❓ आजचा प्रश्न

भारताच्या सागरी सीमा सुरक्षित ठेवण्यासाठी सरखेल कान्होजी आंग्रे यांनी वापरलेली रणनीती आजच्या आधुनिक भारतीय नौदलासाठी कशा प्रकारे मार्गदर्शक ठरू शकते?

💬 तुमचे मत

मराठा आरमाराचे सरसेनापती सरखेल कान्होजी आंग्रे यांच्या शौर्याबद्दल तुम्हाला काय वाटते? कमेंट बॉक्समध्ये नक्की लिहा!