सह्याद्री मराठी वाहिनी

Category: आरोग्य

आरोग्यविषयक बातम्या, घरगुती उपाय, आजारांची लक्षणे, निरोगी जीवनशैली, तज्ज्ञांचा आरोग्य सल्ला, रोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्याचे उपाय.

  • सीताफळ आरोग्यासाठी लाभदायक

    सीताफळ आरोग्यासाठी लाभदायक

    सीताफळ हे एक गोड फळ आहे. ते लोह, कॅल्शियम, प्रथिने, पोटॅशियम, जीवनसत्व ‘सी’ आणि जीवनसत्व ‘बी’ समृद्ध आहे. हृदय निरोगी ठेवण्यासोबतच ते मधुमेहापासून आराम देण्यासही मदत करते. याशिवाय बदलत्या ऋतूमध्ये होणाऱ्या ॲलर्जीच्या समस्येवरही याचे सेवन फायदेशीर ठरते. उच्च रक्तदाबाची समस्या असलेल्या लोकांसाठीही सीताफळ उपयुक्त आहे.

    सीताफळात पोटॅशियम आणि मॅग्नेशियम असते. ते रक्तवाहिन्यांच्या चांगल्या कार्यास प्रोत्साहन देते. हे फळ नक्कीच गोड आहे, पण त्याचा ग्लायसेमिक भार कमी असल्यामुळे मधुमेहामध्ये याचे सेवन केले जाऊ शकते. यामध्ये आयर्न मुबलक प्रमाणात आढळते. अशक्तपणामुळे त्रस्त असलेल्या लोकांना सीताफळ आराम देण्याचे काम करते. सीताफळ खाल्ल्यामुळे पचनसंस्था निरोगी राहते. गॅस, ॲसिडीटीपासून आराम मिळतो. अपचन, बद्धकोष्ठता आणि जुलाबाचा त्रास असलेल्या लोकांसाठी सीताफळ हे डोळ्यांसाठी खूप फायदेशीर मानले जाते. सीताफळात ल्युटीन असते. सीताफळ डोळ्यांना फ्री रॅडिकल्सच्या नुकसानीपासून वाचवते.

  • आरोग्यदायी पनीर

    आरोग्यदायी पनीर

    पनीर आजकाल लोकांच्या जीवनशैलीचा एक महत्त्वाचा भाग बनला आहे. बर्गर, पिझ्झा, सँडविच अशा अनेक लोकप्रिय खाद्यपदार्थांमध्ये याचा वापर केला जातो. आजकाल लोकांना त्याची चव इतकी आवडू लागली आहे की जवळजवळ प्रत्येक पदार्थामध्ये त्याचा वापर केला जातो. चविष्ट असण्यासोबतच हे आरोग्यासाठीही खूप फायदेशीर आहे. याचे अनेक प्रकार बाजारात उपलब्ध आहेत.

    गाय, मेंढी, शेळी आणि इतर प्राण्यांच्या दुधापासून पनीर बनवता येते. हे विविध पोषकतत्वांनी समृद्ध असून अनेक फायदे प्रदान करते. पनीर खाण्याचे काही फायदे आहेत. हे कॅल्शियम, फॅट आणि प्रोटीनचा उत्तम स्रोत आहे. त्यात झिंक, फॉस्फरस आणि रिबोफ्लेविनसोबतच जीवनसत्व ‘ए’ आणि ‘बी बारा ’ देखील मोठ्या प्रमाणात आढळते. यात हृदयाच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर मानले जाते.

    पनीर आणि दुग्धजन्य पदार्थ सामान्यतः आपल्या दातांना पोकळीपासून वाचविण्याचे काम करतात. एका संशोधनानुसार, ज्या मुलांनी सरासरीपेक्षा कमी दुग्धजन्य पदार्थ खाल्ले त्यांच्यात 3 वर्षांनंतर पोकळीमुक्त होण्याची शक्यता असते. यांनी सरासरीपेक्षा जास्त दुग्धजन्य पदार्थांचे सेवन केले होते. पनीर हे कॅल्शियमचा सर्वोत्तम आहारस्रोत आहे. ते हाडे आणि दात मजबूत राखण्यासाठी महत्वाचे आहे.

    पनीर हे उच्च-गुणवत्तेच्या प्रथिनांचा एक चांगला स्त्रोत आहे. हे स्नायूंच्या वाढीसाठी, दुरुस्तीसाठी आणि शरीराच्या एकूण कार्यासाठी आवश्यक आहे. अशा परिस्थितीत, ते शाकाहारी लोकांसाठी प्रथिनांचा एक चांगला स्त्रोत असल्याचे सिद्ध होऊ शकते. जीवनसत्व ‘बी बारा ’ चे कार्य, डीएनए संश्लेषण आणि लाल रक्तपेशींच्या निर्मितीसाठी आवश्यक आहे. पनीरमध्ये जीवनसत्व ‘बी बारा ’ मुबलक प्रमाणात आढळते. या कारणास्तव, जे लोक शाकाहारी आहाराचे पालन करतात. त्यांच्यासाठी ते जीवनसत्व ‘बी बारा ’ चा एक चांगला स्रोत असल्याचे सिद्ध होईल. दूध आणि पनीर काही सामान्य कर्करोग, जसे की कोलोरेक्टल आणि मूत्राशय कर्करोग टाळू शकतात. पनीरमध्ये असलेले कॅल्शियम, जीवनसत्व डी आणि लॅक्टिक ॲसिड या कर्करोगांपासून तुमचे संरक्षण करू शकतात

  • मानसिक आरोग्याची काळजी

    मानसिक आरोग्याची काळजी

    आजच्या काळात बिघडलेले मानसिक आरोग्य ही एक मोठी समस्या आहे. खराब मानसिक आरोग्याची सुरुवात मानसिक तणावापासून होते. जर ताण वेळेवर ओळखला गेला नाही आणि त्यावर नियंत्रण ठेवले नाही तर ते मानसिक आरोग्य पूर्णपणे बिघडवते. एकदा का मानसिक स्वास्थ्य बिघडले की तुमचा विचार, मनःस्थिती आणि वागणूक बदलू लागते. हळूहळू एखादी व्यक्ती नैराश्य, चिंता आणि स्किझोफ्रेनियासारख्या मानसिक आजारांना बळी पडू लागते. या समस्यांमुळे अनेक समस्या निर्माण होतात.

    खराब मानसिक आरोग्यामुळे तुमच्या दैनंदिन जीवनात समस्या निर्माण होऊ लागतात, जसे की कोणत्याही कामात रस नसणे, लोकांशी संवाद कमी होणे आणि नेहमी एकटे राहिल्यासारखे वाटणे. गंभीर प्रकरणांमध्ये, एखादी व्यक्ती स्वतःला किंवा इतर कोणाला हानी पोहोचवू शकते. चिंतेची बाब अशी आहे की खराब मानसिक आरोग्यामुळे तुमच्या संपूर्ण शरीराला हानी पोहोचते आणि इतर अनेक आजारही होऊ शकतात. अशा परिस्थितीत त्यापासून बचाव करणे आवश्यक आहे. यासाठी आधी मानसिक आरोग्य का बिघडते ते जाणून घेऊ.

    बिघडलेले मानसिक आरोग्य माणसाला मानसिक आजारांना बळी पडू शकते. खराब मानसिक आरोग्याचा परिणाम संपूर्ण शरीरावर होतो. त्यामुळे उच्च रक्तदाबाची समस्या उद्भवते. ज्याचा थेट परिणाम हृदयावर होतो आणि हृदयविकाराचा झटका येऊ शकतो. खराब मानसिक आरोग्य देखील योग्य झोप प्रतिबंधित करते. झोपेच्या कमतरतेमुळे लठ्ठपणा, मधुमेह यांसारख्या आजारांचा धोका असतो.

  • आरोग्यासाठी प्रोटीन – तूरडाळ

    आरोग्यासाठी प्रोटीन – तूरडाळ

    डाळ ही अत्यंत पौष्टिक असून, याचे आरोग्यास अनेक फायदे आहेत. त्यामुळे जास्तीत जास्त डाळीचा आहारात समावेश करणे गरजेचे आहे. डाळीचे अनेक प्रकार आहेत; पण विशेष म्हणजे तूरडाळ शाकाहारी लोकांसाठी एक उत्तम पर्याय आहे; पण जर हीच डाळ एक महिन्यासाठी आहारातून काढून टाकली, तर काय होईल?  तज्ज्ञांच्या हवाल्याने याविषयी सविस्तर माहिती सांगितली आहे.

    तज्ज्ञांच्या म्हणण्यानुसार, “आपल्या चांगल्या निरोगी आरोग्यासाठी प्रोटीन्सची अत्यंत आवश्यकता असते; पण आहारात एक महिना डाळ नसेल, तर प्रोटीन्स मिळवण्यासाठी आपल्याला संघर्ष करावा लागू शकतो. विशेषत: शाकाहारी लोकांसाठी हे खूप मोठे आव्हान ठरू शकते.”

    डाळीमध्ये जीवनसत्त्वे आणि खनिजे भरपूर प्रमाणात असतात. डाळीचे महिनाभर सेवन केले नाही, तर त्याचा थेट परिणाम आपल्या आरोग्यावर आणि प्रतिकारशक्तीवर होऊ शकतो.

    तज्ज्ञ सांगतात, “डाळीचे सेवन न केल्याने त्याचा परिणाम थेट तुमच्या आहार, जीवनशैली व आरोग्यावर होऊ शकतो. शाकाहारी लोक टोफू, सुका मेवा, बिया व शेंगा यांसारखे प्रोटीनयुक्त पदार्थ पर्याय म्हणून खाऊ शकतात.” ते पुढे सांगतात, “आहारात कोणतेही बदल करताना त्याबाबत जवळच्या डॉक्टरांशी चर्चा करणे गरजेचे आहे.” दररोज १/२ ते ३/४ कप शिजविलेल्या डाळीचे आहारात सेवन करण्याचा सल्ला दिला आहे.

    डाळ ही आरोग्यासाठी अत्यंत फायदेशीर आहे. जर तुम्ही एक महिन्यासाठी डाळीचे सेवन कमी करण्याचा निर्णय घेत असाल, तर त्याऐवजी प्रोटीन्स आणि फायबर स्रोतांचा आहारात समावेश करण्याचा विचार करा. संतुलित आहार आपल्या आरोग्यासाठी खूप गरजेचा आहे.

  • न्याहारी शरीराला पोषक

    न्याहारी शरीराला पोषक

    न्याहारी शरीराला महत्त्वाच्या पोषक तत्वांसह पोषण देते आणि दिवसाची सुरुवात करण्यासाठी ऊर्जा देते. संशोधनाने सकाळच्या जेवणाचे महत्त्व देखील सिद्ध केले आहे. 30,000 हून अधिक लोकांच्या डेटा विश्लेषणात असे आढळून आले की ज्या  व्यक्तींनी नाश्ता वगळला त्यांना त्यांच्या एकूण आहारात फायबर, जीवनसत्त्वे C, D, आणि A, B जीवनसत्त्वे, कॅल्शियम, लोह आणि फॉस्फरस यासह कमी महत्त्वाचे पोषक घटक मिळण्याची शक्यता असते. संशोधनात असे आढळून आले की, जे लोक नियमित न्याहारी करतात त्यांना हृदयरोग आणि टाईप 2 मधुमेह सारख्या चयापचय विकारांचा धोका कमी असतो. दूसरं  म्हणजे अजून एका अभ्यासात असे आढळून आले की, ज्यांना मधुमेह आहे त्यांनी नाश्ता वगळणे हे सर्काडियन लयमध्ये व्यत्यय आणण्याशी संबंधित आहे, तसेच उशिरा खाल्ल्यानंतर रक्तातील साखरेची पातळी वाढते.

    असे पहिले तर, प्रत्येक व्यक्ती शेवटी वेगळी असते आणि प्रत्यकाचे  शरीर, भूक आणि प्राधान्य देणे महत्त्वाचे आहे. काही लोकांना न्याहारी खाणे बरे वाटू शकते, तर इतरांना नाही – आणि ते पूर्णपणे ठीक आहे. जर तुम्ही सामान्यत: नाश्ता करत नसाल आणि तुम्हाला सकाळच्या किंवा लवकर दुपारच्या वेळी जसे वाटते तसे तुम्हाला आवडत असेल – नसेल तरीही एक  प्रयोग करण्यासाठी चांगला नाश्ता करून पहा आणि  तुमची ऊर्जा, फोकस, मूड किंवा भूक वाढण्यास मदत करते की नाही  ते पहा.