सह्याद्री मराठी वाहिनी

Author: सह्याद्री मराठी वृत्त

  • संतुलित नात्यासाठी

    संतुलित नात्यासाठी

    नोकरी करणाऱ्या जोडप्यांना वैयक्तिक आणि व्यावसायिक जीवनात योग्य संतुलन राखता येत नाही. यामुळे कोणतीही गोष्ट सर्वोत्तम करण्याचा प्रयत्न करूनही ती करू शकत नाहीत. ही गोष्ट तणाव वाढवण्याचे काम करते. नोकरी करताना नात्यात संतुलन राखणे इतकेही अवघड नाही. काही गोष्टींकडे लक्ष देऊन तुम्ही तुमचे काम आणि नातेसंबंध यांच्यात सहज सामंजस्य राखू शकता. जर आपण वैयक्तिक आयुष्य किंवा करिअरशी संबंधित एखादा महत्त्वाचा निर्णय घेणार असाल तर त्याबाबत तुमच्या जोडीदाराशीही चर्चा करा. अनेक वेळा या निर्णयांचा जोडीदारावरही परिणाम होतो. उदाहरणार्थ, तुम्ही तुमची नोकरी सोडण्याचा किंवा बदलण्याचा विचार करत असाल तर एकत्र बसून त्याबद्दल विचार करा. तुम्ही दोघेही नोकरी करत असाल तर नात्यात आनंद आणि शांती टिकवण्यासाठी घरातील जबाबदाऱ्या तुमच्यात वाटून घ्या. सकाळ-संध्याकाळची कामे, मुलांना शाळेत सोडणे, स्वयंपाक करणे इत्यादी जबाबदाऱ्या केवळ एका व्यक्तीच्या खांद्यावर असू नयेत. त्यामुळे नात्यात भांडणे होतच असतात.

    अर्थात, खूप काम करून कार्यालयात आल्यावर थोडा वेळ शांत बसावेसे वाटते. घरी गेल्यावर तुम्ही दोघे एकत्र बसून ही शांतता मिळवू शकता. एकत्र बसल्यावर कार्यालयीन विषय बाजूला ठेवा. असे विषय समोर आणा, ज्यात दोघेही सहभागी होऊ शकता. वीकेंडला बाहेर जा किंवा चित्रपट पहा. दुपारचे जेवण शक्य नसते. रात्रीचे जेवण एकत्र बसून घ्या. या उपक्रमांमुळे तुमचा आठवड्यातील तणाव दूर होतो. नाते अधिक घट्ट होते. जर तुम्ही दोघेही काम करत असाल तर अशा अपेक्षा ठेवू नका, ज्या पूर्ण न केल्यास मन दुखेल आणि राग येईल. कार्यालयामधील कामाचा ताण आणि घरी येताच जोडीदाराच्या तक्रारी असल्यास काही वेळा तणाव इतका वाढतो की, तुमच्या नात्यात दुरावा येऊ लागतो. व्हॅलेंटाईन डे योग्य पद्धतीने साजरा करणे, वर्षातून एकदा परदेशात सहलीला जाणे यासारख्या अपेक्षा पूर्ण करण्यासाठी वेळ असायला हवा, ज्याचा कदाचित तुम्हा दोघांमध्येही अभाव आहे. त्यामुळे परस्परांना समजून घ्या. सुखी रहा.

  • अकाली वृद्धत्व टाळा

    अकाली वृद्धत्व टाळा

    वाढत्या वयाबरोबर त्वचा सैल होण्याची आणि सुरकुत्या पडण्याची समस्या उद्भवू शकते. याचे कारण आपल्या शरीरात कोलेजनची कमतरता आहे. कोलेजन हे एक प्रकारचे प्रथिन आहे. ते त्वचा व स्नायू मजबूत करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते. त्वचेवरील सुरकुत्या सौंदर्य कमी करतात. त्यामुळे तुकतुकीत त्वचेसाठी, अकाली वृद्धत्व टाळण्यासाठी याबाबत दक्ष असायला हवे. क्लीव्हलँड क्लिनिकच्या मते, कोलेजन हे ‘प्रोलाइन’, ‘ग्लाइसिन’ आणि ‘हायड्रॉक्सीप्रोलीन’ या अमिनो अॅसिडपासून बनवले जाते.

    शरीरातील एकूण प्रथिनांपैकी 30 टक्के प्रथिनांमध्ये हे असते. ते शरीराला आधार आणि ताकद देण्यास मदत करते. त्वचेसाठी कोलेजन खूप महत्वाचे आहे. त्वचेच्या मृत पेशी काढून टाकणे, त्याठिकाणी नवीन पेशी आणणे, नवीन पेशी तयार करणे तसेच त्वचेला लवचिकता देण्यास मदत करते. जसजसे वय वाढते तसतसे आपले शरीर कमी कोलेजन तयार करू लागते. त्यामुळे सुरकुत्या पडणे, डोळ्यांजवळ खड्डे पडणे, त्वचा सैल होणे आदी समस्या दिसू लागतात. त्यामुळे वाढत्या वयाबरोबर लोक त्यांच्या त्वचेची काळजी घेऊन आहारात अशा गोष्टींचा समावेश करू लागतात. ज्यामुळे कोलेजन तयार होण्यास मदत होते.

    वृद्धत्व हे कोलेजन कमी होण्याचे एक कारण असले तरी काही वेळा आपल्या जीवनशैलीशी संबंधित काही सवयींमुळेही कोलेजन कमी होऊ लागते. त्यामुळे त्या सवयी जाणून घेऊन त्या सुधारणे अत्यंत आवश्यक आहे. सूर्याच्या हानिकारक किरणांमुळे त्वचेचे बरेच नुकसान होते, ज्यामध्ये अकाली वृद्धत्व देखील समाविष्ट आहे. अतिनील किरणांमुळे कोलेजन कमी तयार होते. ऑक्सिडेशनमुळे ते लवकर तुटतात. त्यामुळे सनस्क्रीन लावल्याशिवाय घराबाहेर पडू नका. धूम्रपान केल्याने कोलेजनचे प्रमाण कमी होते. त्यामुळे त्वचेपर्यंत योग्य प्रमाणात ऑक्सिजन पोहोचत नाही. त्वचेचे खूप नुकसान होते. धुम्रपानामुळे शरीरावर सुरकुत्या आणि बारीक रेषा लवकर दिसू लागतात. त्यामुळे धूम्रपान करू नका, आणि निष्क्रिय धुरापासून दूर रहा.

    आहारात साखर, मीठ किंवा प्रक्रिया केलेले पदार्थ जास्त प्रमाणात घेतल्याने कोलेजनचे नुकसान होते. प्रक्रिया केलेल्या खाद्यपदार्थांमध्ये शर्करा असते, जी प्रथिनांशी प्रतिक्रिया देऊन शरीरात अशी उत्पादने तयार करतात, जी कोलेजनसाठी हानिकारक असतात. त्यामुळे प्रक्रिया केलेले आणि जास्त साखरेचे पदार्थ आहारात समाविष्ट करू नका.शरीरातील पाण्याच्या कमतरतेमुळे त्वचेच्या पेशी पुन्हा निर्माण होऊ शकत नाहीत. ज्यामुळे कोलेजन खराब होते. त्यामुळे रोज ७-८ ग्लास पाणी प्यावे .

  • जोडीदाराच्या आरोग्याची काळजी

    जोडीदाराच्या आरोग्याची काळजी

    उतार वयात प्रत्येकाला तंदुरुस्त राहण्यासाठी संतुलित आहार आणि नियमित व्यायाम या दोन्ही गोष्टी खूप महत्त्वाच्या आहेत. मग ते पुरुष असो किंवा स्त्री, प्रत्येकाने रोज किमान अर्धा तास तरी चालले पाहिजे. काहीजण कंटाळा करतात पण तुम्ही घरात, छतावर किंवा पार्कमध्ये फिरू शकता. चालणे हा शरीरासाठी सर्वोत्तम व्यायाम आहे असे म्हणतात. तुम्ही तुमच्या जोडीदाराबरोबर किंवा मित्रमैत्रीणींनबरोबर रोज किमान अर्धा तास गप्पा मारता मारता हा व्यायाम करू शकता. शरीराला स्वच्छ व ताजी हवा ही मिळेल आणि सकाळी चालणे असो वा धावणे, याने शरीरात रक्ताभिसरण चांगले होते. वजन कमी करण्यासाठी चालणे आवश्यक आहे. चालण्याने कॅलरीजही बर्न होतात, त्यामुळे वजन कमी करणे सोपे जाते. तणाव, चिंता यांसारख्या समस्या दूर होतात. मूड बरा होतो, आणि सोबत कोणी असेल तर अति उत्तम. जोडीला कोणी असेल तर चालताना दुखापत होण्याची शक्यता कमी असते. चालण्याने तुम्हाला चांगली झोप येते, निद्रानाशाची समस्या टळते.

    आपण कोणत्याही वयात चालू शकता, परंतु धावणे प्रत्येकासाठी नाही. 35-40 वर्षे, तरुण, किशोरवयीन मुले सहज पळून जाऊ शकतात. हाडे टिकून राहण्याची समस्या अशी आहे की, त्यांच्यासाठी धावणे देखील कठीण आहे. गवतावर अनवाणी चालल्याने उच्च रक्तदाब, साखरेची पातळी नियंत्रित राहिली. गवतावर चालणे डोळ्यांसाठी आरोग्यदायी मानले जाते. सांधेदुखीत आपण धावू शकत नाही, त्यामुळे चालणे देखील फायदेशीर ठरू शकते. तुम्ही नियमित धावत असाल तर त्याचाही फायदा होतो. चालण्याने शरीरात वेदना होत नाहीत. धावण्याने शरीरातील रक्ताभिसरण वाढते. स्नायू मजबूत होतात. हृदयासाठी उत्तम व्यायाम आहे धावणे, वजन कमी करण्यासाठी अधिक फायदेशीर आहे, कारण शरीरातील चरबी आणि कॅलरीज बर्न होतात. वेगवान चालण्याने गुंतलेले स्नायू मजबूत होतात.

  • भारत चीन सीमेवरील भूतान

    भारत चीन सीमेवरील भूतान

    भूतान हा भारताच्या शेजारी असलेला एक लहानसा आणि आनंदी देश आहे. या देशात बौद्ध, हिंदू, मुस्लिम आणि इतर धर्माचे लोक राहतात. या देशात फक्त बौद्ध मंदिरे, मठ आणि काही हिंदू मंदिरे आहेत; मात्र मशीद, चर्च ही प्रार्थनास्थळे येथे नाहीत.

    या देशाची एकूण लोकसंख्या 7.5 लाख आहे. यामध्ये 84.3 टक्के लोकसंख्या बौद्ध धर्म मानणाऱ्यांची आहे. त्यामुळे तेथे बौद्ध मंदिरे आणि मठ विपुल प्रमाणात आहेत. दुसऱ्या क्रमांकावर हिंदू लोकसंख्या ११.३ टक्के आहे. त्यांचीही मंदिरे आणि धार्मिकस्थळे आहेत. काही वर्षांपूर्वी, भूतानच्या राजाने स्वतः राजधानी ‘थिम्पू’ मध्ये एक भव्य हिंदू मंदिर बांधले आहे. भूतानमध्ये मुस्लिम लोकसंख्या अवघी १ टक्के आहे. भूतानमध्ये मुस्लिमांची एकूण संख्या सुमारे ५००० आहे. अनेक दिवसांपासून ते तेथे मशीद बांधण्याची मागणी करीत आहेत, परंतु अधिकृतपणे तेथे एकही मशीद नाही, किंवा सरकारने परवानगी दिली नाही. त्याचप्रमाणे ख्रिश्चन धर्मही प्रदीर्घ काळापासून आहे, पण भूतान सरकारने त्यांनाही चर्च बांधण्याची परवानगी दिली नाही. भूतानला भेट देणाऱ्या मुस्लिम पर्यटकांना नमाज अदा करण्यासाठी ‘बुमथांग’ मध्ये अधिकृतपणे एक छोटे प्रार्थना सभागृह आहे. येथे तीन स्वतंत्र खोल्यांमध्ये मुस्लिम, शीख आणि ख्रिश्चनांना प्रार्थना करण्याची परवानगी आहे. तथापि, पर्यटकांना त्यांच्या हॉटेलच्या खोल्यांमध्ये देखील प्रार्थना करण्याची परवानगी आहे.

    येथे अनेक हिंदू देवी-देवतांच्या मूर्ती आहेत. येथील हिंदू सामान्यतः गणेश आणि दुर्गामातेची पूजा करतात. शतकानुशतके हा देश भारताच्या कूचबिहार राजवंशाच्या अधिपत्याखाली होता; परंतु त्यानंतर येथील बहुतेक लोकांनी बौद्ध धर्म स्वीकारला. ‘थिम्पू’ येथे मशीद असल्याची माहिती महाजालावर असली तरी अधिकृतपणे ती नाही. काही मुस्लिमांनी त्यांच्या घरांवर मिनार बांधले असून तिथे ते प्रार्थना करतात. भूतानमध्ये राहणारे बौद्ध सामान्यतः ‘वज्रयान’ शाखेचे आहेत; परंतु भूतान प्रत्येकाला धार्मिक स्वातंत्र्य देतो.

  • महंमद झिया यांचे प्राणिप्रेम

    वाघाच्या बछड्यांचे संगोपन करणे म्हणजे किती अवघड काम असेल ! वाघ म्हटले तरीही भीतीने अंगावर शहारे येतात ! छत्रपती संभाजीनगर महानगरपालिकेच्या प्राणिसंग्रहालयातील एक कर्मचारी प्रेमाने बछड्यांचे संगोपन करताना दिसतात. हे प्राणिसंग्रहालय ‘वाघांचे प्राणिसंग्रहालय’ म्हणून ओळखले जाते. या प्राणिसंग्रहालयातील एका व्यक्तीने आतापर्यंत वाघांच्या २६ बछड्यांचे संगोपन केले आहे. हे बछडे आता देशातील विविध प्राणिसंग्रहालयात पाठविण्यात आले आहेत.

    सध्या या प्राणिसंग्रहालयात तेरा वाघ आहेत, तर महंमद झिया यांचे प्राणिप्रेमवाघ देशभरातील प्राणिसंग्रहालयांसाठी पाठवण्यात आले आहेत. आतापर्यंत या प्राणिसंग्रहालयात बत्तीस बछड्यांचा जन्म झाला. त्यापैकी सव्वीस वाघांचे संगोपन ‘केअर टेकर’ म्हणून काम करणाऱ्या महंमद झिया यांनी केले आहे. बछड्याच्या जन्मापासून तो चांगला फिरेपर्यंत त्याचा सांभाळ करणे, त्यांची स्वच्छता राखणे, पिंजरा स्वच्छ ठेवणे ही कामे जिया यांनी केली आहेत.

    त्या-त्या वेळचे महापालिकेचे आयुक्त, उपायुक्त, प्राणिसंग्रहालयाचे प्रमुख आणि अधीक्षक यांचे मार्गदर्शन व सहकार्य मिळाल्यामुळे आपण संगोपन करु शकल्याचे झिया सांगतात. जन्मानंतर बछड काही महिने मातेपाशीच असतात. त्यावेळी त्यांना जपावे लागते. त्यांची स्वच्छता ठेवावी लागते. माता बछड्यांना दूध पाजत नाही, त्यावेळी त्यांना शेळीचे दूध पाजावे लागते. हे काम प्रसंगी जिवावर बेतणारेही असू शकते. झिया ते फार सावधगिरीने करतात. या कामातून त्यांना निव्वळ आनंद आणि मानसिक समाधान मिळते.

  • कुरिअर वितरण सेवा

    कुरिअर वितरण सेवा

    अर्थव्यवस्थेतील सेवा क्षेत्रात समावेश होणारी कुरिअर वितरण सेवा अत्यंत लोकप्रिय आहे. या सेवेमार्फत देशात आणि जगभरात उत्पादने सुरक्षितपणे वितरित केली जातात. विशेषत: वस्तुंचे जलद वितरण केले जाते. या सेवेमुळे अनेकांना रोजगार मिळतो. कुरिअर वितरण सेवा ही एक कंपनी किंवा व्यक्तीमार्फत चालविली जाते. एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी वस्तू नेल्या जातात. कुरिअर सेवा देणाऱ्यांमध्ये ‘हर्मीस ग्रुप’, ‘फेडएक्स’ आणि ‘पार्सल मंकी’ यांचा समावेश आहे. बहुतेक कुरिअर सेवा खासगी मालकीच्या कंपन्या असतात. कुरिअर वितरण सेवांचा वापर ई-कॉमर्सच्या पूर्ततेसाठी वारंवार केला जातो. या सेवा अधिक स्थानिक किंवा प्रादेशिक सेवांना परवानगी देतात. मोठ्या व्यवसायांमध्ये उत्पादनांच्या मोठ्या प्रमाणातील किफायतशीर वितरणासाठी कुरिअर सेवांशी करार केला जाऊ शकतो.

    एकूणच वाहतूक आणि वेळ कमी करण्यासाठी कुरिअर सेवा अनेकदा विशिष्ट क्षेत्र किंवा प्रदेशात असतात, जेथे व्यवसाय होऊ शकतो. कुरिअर वितरण सेवा व्यक्तीच्या अनावश्यक प्रवासाचे प्रमाण कमी करतात. एका दिवसात अनेक वस्तुंची वितरणे करतात. कुरिअर सेवा अशी आहे, जिथे ज्या वस्तू अन्यत्र पाठवायच्या आहेत त्या कुरिअर केंद्रावर नेल्या जातात. त्यानंतर या वस्तू प्रदान करण्याच्या सेवेचे मुल्य कुरिअर सेवाधारक घेतात. त्यानंतर या वस्तू चांगल्या वेष्टनबंद केल्या जातात, आणि कमी वेळेत जलदपणे अपेक्षित स्थळी पोहोचविल्या जातात.

    कुरिअर वितरण व्यवसायाला अलीकडे फार महत्त्व आले आहे, तेवढीच स्पर्धाही वाढली आहे. त्यामुळे या व्यवसायात शिस्तबद्धता व नियोजन गरजेचे आहे. ग्राहकांसाठी उत्तम सेवा प्रदान करण्याची आणि त्यांना आपल्या सेवांबद्दल समाधानी ठेवण्याची ही एक उत्तम संधी असते. कुरिअर वितरण सेवांनी अल्पावधीतच मोठा पल्ला गाठला आहे. काही वर्षांपूर्वी ग्राहकांना पुढचा दिवस दिला जात होता. आता ग्राहकांना त्याच दिवशी वस्तू मिळते. कुरिअर सेवा स्पर्धात्मक असल्याने सेवा सुधारत राहणे, जलदगती आणून अधिक किफायतशीर बनविणे आवश्यक आहे. कुरिअर वितरण सेवांमुळे आंतरराष्ट्रीय वितरण सोपे झाले आहे. काही दिवसांत देश आणि परदेशात वस्तू पोहोचतात. ज्यामुळे व्यवसायांना जागतिक बाजारपेठेत पोहोचणे सुलभ होते.

  • मधमाशीपालन

    मधमाशीपालन

    मधमाशांचे वैशिष्ट्य आपणांस माहित असेल. मधमाशांशिवाय फुलांपासून मध तयार होऊ शकत नाही. याच मधमाशा माणसाला चांगले उत्पन्न देऊ शकतात. राजस्थानातील गंगापूर शहर जिल्ह्यात नयागाव येथे पिंटू मीना हा व्यवसाय यशस्वीपणे करतात. पिंटू मीना यांनी सुरुवातीला आठविस पेट्यांसह मधमाशी पालनाला सुरुवात केली. आज त्यांच्याकडे चारशे पेट्या आहेत. या व्यवसायाबद्दल ते म्हणतात की, ते वडिलांकडून मधमाशीपालन शिकले. ते आपल्या भागात जुलै ते फेब्रुवारी या कालावधीत पेटी ठेवतात. येथे चांगला मध मिळतो. यावर्षी सुमारे पंधरा ते सोळा लाख रुपये कमवू शकतात. शेतकरी हवे असल्यास मधमाशीपालन करून चांगला नफा कमवू शकतात; परंतु ते करण्यापूर्वी त्यांना संपूर्ण माहिती असणे आवश्यक आहे.”

    मधमाशी पालनाचे गणित समजावून सांगताना ते म्हणतात की, “मधमाशीपालन करणाऱ्यांनी यामध्ये गुंतवणूक करण्यापूर्वी फुलांच्या कोणत्या भागात मध आहे हे तपासणे आवश्यक आहे. विशेषतः शरद ऋतूतील थंडीत मधाची उपलब्धता असते. या काळात माश्यांच्या पेट्यासाठी गोणीचा वापर करतात. मधमाश्यांच्या पेटीचे तापमान सारखेच उबदार राहते. शक्य असल्यास प्रवेशद्वार वगळता संपूर्ण पेटी पॉलिथीनने झाकली पाहिजे. गवत किंवा पेंढ्यापासून बनविलेल्या पोत्याने पेट्या झाकून ठेवतात. ग्रामीण भारतातील इतर अनेक कृषी-आधारित उपक्रमांप्रमाणे, मधमाशी पालनातूनही उत्पन्न मिळते. या व्यवसायात पेट्यांची संख्या, आजूबाजूची पिके, काम करण्याची पद्धत, विपणन इत्यादींवर अवलंबून असतो.मधमाश्या केवळ मधच पुरवत नाहीत तर त्या निसर्गाच्या अन्नसाखळीतील महत्त्वाचा दुवा आहेत. कृषी आणि अन्नतज्ज्ञांच्या मते, 70 टक्के पिकांचे परागीकरण मधमाशांद्वारे होते. अशा स्थितीत पिकांच्या चांगल्या उत्पादनात मधमाशांचाही फायदा होतो.

    एका मधमाशीपालनाच्या पेटीतून दहा दिवसात चार -पाच किलो मध तयार होऊ शकते. हा सर्व व्यवसाय सर्व हंगामात आणि पिकावर वाढणारी फुले यावर अवलंबून असतो. एका पेटीतून सरासरी दहा दिवसांत सुमारे चार -पाच किलो मध मिळतो. उरलेल्या दिवसांत जेव्हा कमी फुले येतात, तेव्हा एका पेटीतून वर्षभर सरासरी तीस -पस्तीस किलो उत्पादन मिळते. एका वर्षात सरासरी तेरा -चौधा क्विंटल मध मिळते, जो कंपनी संभर रुपये प्रति किलो दराने खरेदी करते. या मधाची सुमारे तेरा -चाधा लाख रुपयांना विक्री होते. मधमाशांना जिवंत ठेवण्यासाठी त्यांना अन्न म्हणून साखर दिली जाते. व्यवसायाला एकूण खर्च अंदाजे पाच लाख वीस रुपये होतो. मधमाशीपालनाला चालना देण्यासाठी केंद्र सरकार राष्ट्रीय मधमाशी पालन आणि मध अभियान चालवत आहे. हे अभियान सन 2017 मध्ये देशात सुरू करण्यात आले होते. याचा उद्देश मध आणि मेण इत्यादींद्वारे देशातील शेतकरी आणि ग्रामस्थांना उपजीविकेच्या नवीन संधी प्रदान करणे आणि उत्पन्न वाढवणे हा आहे.

    अमोल म्हणतात, “ज्यांनी सुरवातीला मला टोमणे दिले, तेच शेतकरी आज माझ्या उपक्रमात सामील झाले आहेत. ते म्हणतात की, तुम्ही खूप पुढे जाल.” सुरुवातीला त्यांच्याशी जोडल्या गेलेल्या बुरहानपूर जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांनी गुणवत्तेकडे लक्ष दिले नाही. यासाठी अमोल महाजन यांनी एक चर्चासत्र आयोजित करुन शेतकऱ्यांना फळांची निगा राखण्याविषयी मार्गदर्शन केले. अमोल महाजन स्वत: शेतकऱ्यांच्या शेतात जाऊन त्यांच्या केळीच्या झाडांवर हीच प्रक्रिया अवलंबतात. दर महिन्याला ते पन्नास ते सत्तर शेतांवर जातात. अमोल म्हणतात, “माझ्यासोबत आल्यानंतर एका शेतकऱ्याने अंदाजे वीस हजार रुपयांची बचत केली आहे. आमचा दर बाजारापेक्षा फक्त एक रुपया जास्त आहे. गेल्या वर्षी आम्ही बुरहानपूर जिल्ह्यातून सहाशे वाहने भरली. शेतकऱ्यांची मध्यस्थांना दिली जाणारी रक्कम वाचवली. जवळपास तीनशे शेतकऱ्यांचे सुमारे एक कोटी एकतीस लाख रुपये वाचवले. याचा परिणाम असा आहे की इतर शेतकरी आमच्या मागे लागले आहेत. यावर्षी आमचे लक्ष्य तीनहजार वाहने पाठविण्याचे आहे.” अमोल महाजन यांची कंपनी शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढविण्यासाठीही काम करीत आहे.

  • गहू पिकावरील पिवळा गंज

    गहू पिकावरील पिवळा गंज

    गहू पिकावर विविध रोगांचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्यता दिवसेंदिवस वाढत आहे. अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांनी योग्य वेळी व्यवस्थापन करावे, जेणेकरून नुकसान टाळता येईल. असाच एक रोग म्हणजे ‘पिवळा गंज’ आहे. याला प्रतिबंध करण्याचे मार्ग आयसीएआर-भारतीय गहू आणि बार्ली संशोधन, कर्नालचे शास्त्रज्ञ यांनी सांगितले आहेत. या संस्थेचे संचालक डॉ. ज्ञानेंद्र सिंह म्हणतात की, सध्या हवामान थंड आहे आणि धुके आहे. त्यामुळे यावेळी शेतकऱ्यांनी दररोज त्यांच्या पिकांचे निरीक्षण करावे. जेव्हा त्यांना पिकांवर पिवळसरपणा किंवा गंज दिसतो तेव्हा त्यांनी ते समजून घेतले पाहिजे.

    हिमाचल प्रदेश, हरियाणा, पंजाब, जम्मू आणि काश्मीर आणि पश्चिम उत्तर प्रदेशातील गव्हाच्या लागवडीवर पिवळ्या गंजाचा परिणाम झाला आहे. सततचे ढग आणि वातावरणातील ओलावा यामुळे गहू पिकावर हा रोग झपाट्याने वाढतो. वातावरणात आर्द्रता असल्यास धुके कायम राहते. थंडी वाढली की ती वाढू लागते. पर्वतांच्या पायथ्याशी पिवळा गंज आढळतो. गेल्या काही वर्षांत उत्तर भारतातील मैदानी भागात या रोगाचा प्रादुर्भाव आढळून आला आहे. उत्तर भारतातील पंजाब, हिमाचल प्रदेश, हरियाणा आणि उत्तराखंडमधील तराई प्रदेशात पिवळ्या गंजाच्या प्रादुर्भावामुळे 2011 साली सुमारे तीन लाख हेक्टरवरील गहू पिकाचे नुकसान झाले होते.

    संस्थेचे शास्त्रज्ञ डॉ. प्रेमलाल कश्यप पुढे स्पष्ट करतात की, शेतकरी बांधवांनी पिवळा गंज रोग आधी ओळखायला हवा. पिवळ्या गंजामध्ये पाने पट्टेदार पिवळ्या रेषांसह दिसतात. स्पर्श केल्यावर हातांना हळदीसारखी दिसणारी पिवळी पावडर बाहेर येईल. याचा अर्थ असा की, पिवळा गंज रोग आपल्या शेतात आला आहे. हा रोग टाळण्यासाठी दोन औषधे आहेत. रोगाची लक्षणे दिसू लागताच 200 मि.ली. प्रोपिकोनाझोल पंचवीस किंवा पायराक्लोट्रोबिन प्रति लिटर पाण्यात मिसळून एकरी फवारणी करावी. रोगाचा प्रादुर्भाव व प्रसार लक्षात घेऊन दुसरी फवारणी दहा -पंधरा दिवसांच्या अंतराने करावी. शेतकऱ्यांनी त्यांच्या पिकांचे निरीक्षण केले पाहिजे. पिवळा गंज आणि पिवळसरपणा यात गोंधळून जाऊ नका. यासाठी हवामान स्वच्छ असले पाहिजे. पावसाची कोणतीही शक्यता नसावी. त्याचा नियमित वापर करण्यास सक्षम असले पाहिजे, आणि आरामदायक वाटले पाहिजे. जर हे औषध परिणामकारक नसेल तर तुम्ही हे औषध पुन्हा फवारावे. अशा प्रकारे आपण प्रतिबंध करू शकता.

  • गोगाबाबा मंदिर

    गोगाबाबा मंदिर

    छत्रपती संभाजीनगरमधील गोगा बाबा टेकडी ही एक छोटी टेकडी आहे. या टेकडीवर एक छोटेसे गोगाबाबा मंदिर आहे. हे एक निसर्गरम्य ठिकाण असून मंदिर पाहण्यासाठी भाविकांची गर्दी असते. येथील वातावरण नेहमीच शांत व आल्हाददायक असते. या टेकडीवरून दिसणारे सूर्यास्ताचे दृश्य प्रेक्षणीय असते. गोगा बाबा टेकडीच्या माथ्यावर चढण्यासाठी चाळीस ते पन्नास मिनिटे लागतात. श्रावणातील येथील परिसर हिरवागर्द असतो. या टेकडीवर सहलीही आयोजित केल्या जातात. मित्र-मैत्रिणी तसेच कुटुंबियांसोबत सहज फिरण्यासाठी ही टेकडी उत्तम आहे.

    या टेकडीच्या माथ्‌यावरुन शहराचे सुंदर दर्शन्‍ होते. ही टेकडी औरंगाबादच्या लेण्यांच्या अगदी जवळ आहे. टेकडीवर सकाळी किंवा संध्याकाळी जावे. हे ठिकाण औरंगाबाद रेल्वे स्थानकापासून अवघ्या आठ किलोमीटर अंतरावर आहे. टेकडीवर चढण्यासाठी टेकडीवर सावधगिरी बाळगावी लागते, कारण येथे पाय घसरण्याची भीती असते. मित्रमैत्रिणी तसेच कुटुंबियांसोबत फिरण्यासाठी ही टेकडी उत्तम आहे. येथील आकर्षक वास्तू सोनेरी महालाच्या मागे ही टेकडी आहे. गोगा बाबा टेकडीजवळील देवगिरी किल्ला, हनुमान टेकडी , बीबी का मकबरा इत्यादी ठिकाणे आहेत,या टेकडीवर उत्तम छायाचित्रे टिपता येतात.

  • बांबोळी समुद्रकिनारा

    बांबोळी समुद्रकिनारा

    बांबोळी समुद्रकिनारा हा गोव्याची राजधानी असलेल्या पणजीपासून 7 किलोमीटर अंतरावर आहे. सहलीचा किंवा शांत दिवसाचा आनंद लुटणाऱ्यांनी या किनाऱ्यावर जावे. गोव्यात विखुरलेल्या बहुतेक समुद्रकिनाऱ्यांप्रमाणे या किनाऱ्यावर विक्रेते किंवा शॅक दिसणार नाहीत. या किनाऱ्यावर नारळाची झाडे, खडकाळ भाग आणि सोनेरी वाळूचा लांब पट्टा दिसतो. या किनाऱ्यावर कोणत्याही दिवशी गेले तरी कामात मग्न असणारे मच्छिमार दिसतील.
    या किनाऱ्यावर पर्यटक मनपसंत छायाचित्रे टिपू शकतात.

    येथे सर्वात जवळचे हॉटेल ‘ग्रँड हयात’ हे आहे. अत्याधुनिक सुविधा, उत्कृष्ट आदरातिथ्य आणि सर्व सोयींनी सज्ज असणारे लक्झरी हॉटेल येथे आहे. ऑक्टोबर ते मार्च हा या किनाऱ्याला भेट देण्यासाठी सर्वोत्तम वेळ आहे. येथील हवामान आल्हाददायक आणि आरामदायक आहे. समुद्रकिनाऱ्यावर पोहोचण्यासाठी पर्यटक टॅक्सी किंवा इतर खासगी वाहने भाड्याने घेऊ शकतात.

  • पदरगड किल्ला

    पदरगड किल्ला

    कर्जतमार्गे भिमाशंकरला जाणाऱ्या गणेश घाटावर नजर ठेवण्यासाठी पदरगड किल्ला बांधण्यात आला. हा किल्ला रायगड जिल्ह्यात येतो. टेहळणी करणे हा या किल्ल्याचा मुख्य उद्देश होता. पदरगडावरील दोन कातळ सुळक्यांना औरंगजेबाने पेठचा किल्ला घेताना आजूबाजूचे किल्लेही घेतले. त्यावेळी पदरगड त्याने पुन्हा बांधून घेतल्याचे सांगतात.

    पदरगडावर चढताना ‘चिमणी क्लाईंब’ व त्यानंतर प्रस्तरारोहण करावे लागते. त्यानंतर गडमाथ्याला लागून असलेल्या डोंगराला वळसा घालून पुढे गेल्यावर खिंड मिळते. येथे उजव्या बाजूला कातळात कोरलेली मोठी गुहा आहे. या गुहेत पाच -सात माणसे राहू शकतात. डाव्या बाजूलाही कातळात कोरलेली छोटी गुहा दिसते. या गुहेत एकच माणूस बसेल एवढी जागा आहे. या खिंडीतून गडमाथ्यावर जाण्यासाठी दगडात कोरलेल्या पायऱ्या आहेत. यातील काही पायर्या आता नाहीशा झाल्या आहेत. या पायर्या चढून गेल्यावर गडमाथ्यावर पोहोचता येते.

  • सोनेरी महाल

    सोनेरी महाल

    छत्रपती संभाजीनगर शहरात सोनेरी महाल ही एक देखणी व ऐतिहासिक वास्तू आहे. ही वास्तू सातमाळा पर्वतरांगांच्या पायथ्याशी आहे. येथून जवळच डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ आहे. सोनेरी महाल हे राजपूत व मुघल यांच्या संमिश्र स्थापत्य शैलीचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे.
    सोनेरी महालाच्या परिसरात झाडे, कुरणे आणि शेत आहे. या महालाच्या तळमजल्यावर दरबार महाल असून त्यातील चित्रे खऱ्या सोन्याच्या पाण्याने रंगवलेली आहेत. म्हणनच या वास्तूला ‘सोनेरी महाल’ म्हणतात.

    या महालातील हाथीखान्याचे बांधकाम भव्य व आयताकृती असून त्यात निमुळत्या कमानी आहेत. याच हाथीखान्यातून मुख्य महालाकडे एक मार्ग जातो. या मार्गाच्या दोन्ही बाजूस बाग आहे. या रस्त्याच्या मधोमध लंबाकार जलाशय आहे. सोनेरी महालाची वास्तू आयताकृती आणि दुमजली आहे. उंच चौथऱ्यावर आहे. खालच्या मजल्यावर चार अन्य खोल्या आहेत. खालच्या मजल्यावरून वर जाण्यासाठी दक्षिणोत्तर भागात जिने आहेत. सर्वात वर गच्ची असून त्यावर टेहळणीचा मनोरा आहे. इमारतीस नक्षीदार कमानी आहेत. वास्तूच्या दुसऱ्या मजल्यावर सहाय्यक संचालक, पुरातत्त्व विभाग, महाराष्ट्र शासन, औरंगाबाद याचे कार्यालय आहे.

    ही वास्तू दगड, लाखोरी विटा व चुन्यातील आहे. ही वास्तु महाराष्ट्र शासनाचे राज्यसंरक्षित स्मारक आहे. मुघल चित्रांमध्ये वनस्पती वास्तुशास्त्राचा अभ्यास उत्कृष्टरीत्या केलेला दिसतो. वास्तूव्या पूर्वेकडे असलेले कोनाडे पारंपरिक फुलझाडे आणि फुलदाण्यांनी सुशोभित केले आहेत. चित्रांमध्ये तपकीरी लाल, निळा, हिरवा, जांभळा, पांढरा व सोनेरी अशा भडक रंगांचा वापर केलेला दिसतो. वास्तूच्या पहिल्या मजल्यावर प्रादेशिक वस्तुसंग्रहालय सन १९७९ साली स्थापन करण्यात आले. या वस्तुसंग्रहालयात पुरातन कलावस्तूंचा संग्रह आहे.. हे संग्रहालय सोमवार व्यतिरिक्त आठवड्याच्या अन्य दिवशी सकाळी १०.३० ते सायंकाळी ५.०० वाजेपर्यंत प्रेक्षकांसाठी खुले असते.

  • केळीचे रायते

    केळीचे रायते

    साहित्य : पिकलेली केळी – चार , दही – एक किलो, साखर – दोन कप, वेलची पावडर – एक मोठा चमचा, देशी तूप – दोन -तीन चमचे, खोबरे किसलेले – तीन -चार चमचे, मनुका – दहा -पंधरा , काजू – दोन चमचे, बदाम – दोन चमचे

    कृती : केळीचे रायते बनविण्यासाठी प्रथम चार पिकलेली केळी सोलून त्यांचे पातळ तुकडे करावेत. 1 किलो दही घेऊन चांगले फेटून घ्यावे. यानंतर या दह्यात साधारण दोन वाट्या पिठीसाखर आणि थोडी वेलचीपूड घालून मिसळून घ्यावे. यात चिरलेली केळी घालून मिसळावे. आता एक कढई घेऊन त्यात २-३ चमचे तूप गरम करावे. त्यात किसलेले खोबरे घालून चांगले परतून घ्यावे.बेदाणे, काजूचे आणि बदामाचे काप घालावेत. स्वादिष्ट आणि गोड केळी रायते तयार आहे.

  • नोकरदार महिलांसमोरील आव्हाने

    नोकरदार महिलांसमोरील आव्हाने

    नोकरी करणाऱ्या महिलांसमोर वैयक्तिक आणि व्यावसायिक जीवनात समतोल राखणे हे एक मोठे आव्हान असू शकते. कार्यालयीन कामकाज आणि घरच्या जबाबदाऱ्या त्यांना पेलाव्या लागतात. कधी-कधी या दोन्ही गोष्टी चिडचिड, राग आणि तणावाचे कारण बनतात. याकडे वेळीच लक्ष न दिल्यास त्याचा मानसिक तसेच शारीरिक आरोग्यावर परिणाम होऊ लागतो. यातून बाहेर पडण्यासाठी करिअर किंवा कुटुंब यापैकी एक निवडणे हाच पर्याय उरतो. थोडीशी समज दाखवून आपण आपल्या दोन्ही जीवनात योग्य संतुलन राखू शकता. नोकरदार महिलांनी कार्यालयामध्ये कितीही जबाबदाऱ्या असल्या तरी त्यासाठी स्वत:च्या हक्काच्या सुट्टीचा त्याग करू नये. शरीर आणि मनाला आराम देण्यासाठी आठवड्यातून एक किंवा दोन दिवस सुट्टी घेणे खूप महत्वाचे आहे. आठवड्याची सुट्टी आपणास येत्या आठवड्यासाठी उत्साही ठेवण्यास मदत करते. सुट्टीच्या दिवशी कुटुंब आणि मित्रांसोबत वेळ घालवणे चांगले वाटते. त्यामुळे काम करण्याची प्रेरणा मिळते.व्यक्तिगत आणि व्यावसायिक जीवनात संतुलन राखण्यासाठी दोन्ही ठिकाणी योग्य व्यवस्थापन आवश्यक आहे.

    कार्यालयाचे काम कधीही घरी नेऊ नका, किंवा कार्यालयामध्ये घरातील काम संपविण्याचा प्रयत्न करू नका. यामुळे तुम्हाला कोणतेही काम नीट करता येत नाही. घरातील कामापासून ते कार्यालयाच्या कामापर्यंत सर्व काही वेळेत पूर्ण करण्यासाठी योजना तयार करुन त्याचे पालन करा. ताजेतवाने राहून तणाव कमी करण्यासाठी कुटुंब आणि मित्रांशी बोला. एखादी गोष्ट आपणांस खूप त्रास देत असेल तर ती जवळच्या लोकांना सांगण्यात काही गैर नाही. कार्यालयाशी संबंधित काही समस्या असल्यास, व्यवस्थापन किंवा मालकांशी चर्चा करा. ताणतणाव घेणे हे सामान्य आहे, परंतु तो जास्त काळ पेलणे योग्य नाही. आर्थिक चणचण आणि घरगुती जबाबदाऱ्या यामुळे आरोग्याशी तडजोड करू नका, याचा तुमच्या जीवनावरही परिणाम होऊ शकतो.

    दोन्ही जीवनात योग्य संतुलन राखण्यात व्यायाम आणि ध्यान यांचाही मोठा वाटा आहे. यामुळे मन शांत राहून तुमची उत्पादकता वाढते. याशिवाय तुम्ही तंदुरुस्त राहता. निरोगी शरीरही आपला आत्मविश्वास वाढविण्याचे काम करते. अनेकवेळा आपल्या समाजातील लोकही नोकरदार महिलांबद्दल चुकीचे गृहितक बांधतात की, त्या घरच्या जबाबदाऱ्यांकडे दुर्लक्ष करतात आणि फक्त त्यांच्या करिअरचा विचार करतात, पण हे पूर्णपणे खरे नाही. ज्या महिलांना एकाच वेळी कुटुंब आणि करिअरच्या जबाबदाऱ्या सांभाळाव्या लागतात, त्यांचा उद्देश स्वावलंबी बनणे हा असतो. कुटुंबाला आर्थिक आधार देणे आणि स्वत:सह इतरांनाही चांगले आणि आरामदायी जीवन देणे हा असतो.

  • गुडघे व कोपरांची सुंदरता

    गुडघे व कोपरांची सुंदरता

    चेहरा आणि ओठांची त्वचा निरोगी ठेवण्यासाठी नेहमी ‘एक्सफोलिएशन’चा वापर केला जातो. या प्रक्रियेत मृत त्वचा काढून टाकली जाते. यामुळे त्वचा अतिशय चमकदार, तुकतुकीत दिसते. निरोगी आणि सुंदर राहते. याशिवाय चेहऱ्यावर नैसर्गिक चमक येते. मात्र, अनेकदा आपण आपल्या शरीरातील कोपर, गुडघे याकडे लक्ष देत नाही. मृत त्वचेच्या पेशी जमा झाल्यामुळे त्यांचा रंग अनेकदा काळे पडतो. त्यामुळे त्या शरीराच्या इतर भागांपेक्षा पूर्णपणे वेगळ्या दिसतात. चांगल्या दिसत नाहीत. त्वचेला उजळपणा देण्यासाठी बाजारात अनेक प्रकारची उत्पादने उपलब्ध आहेत.

    रासायनिक उत्पादने उपलब्ध आहेत, ज्याचा वापर करून त्वचेच्या मृत पेशी सहज स्वच्छ केल्या जाऊ शकतात. त्यातही घरगुती उपाय करून पाहणे आणि नैसर्गिकरित्या ‘एक्सफोलिएट’ करणे हा एक चांगला उपाय आहे. गुडघे आणि कोपर उजळविण्यासाठी साखर आणि मध उकळून घ्या. यासाठी चूर्ण साखर घ्यावी. ही अवयव स्वच्छ करण्यासाठी बनवलेली एक विशेष प्रकारची साखर असते. ती मधामध्ये मिसळावी. त्याने गुडघे आणि कोपरांवर मसाज करावे. यामुळे त्वचेचा रंग सुधारतो. त्वचा स्वच्छ राहण्यासही मदत होते. एक चमचा दही, एक चमचा ओट्स आणि थोडासा मध एकत्र करून मिसळावे.

    चेहरा, कोपर, गुडघ्यावर लावावे. अर्ध्या तासानंतर धुवावे . ओट्स आणि दुधाचा स्क्रब बनवून आंघोळीच्या अर्धा तास आधी गुडघे व कोपरास लावावा. नंतर आंघोळ करावी. कच्च्या कोरफड जेलमध्ये घरगुती जेल किंवा लोशन थोड्या प्रमाणात मिसळावे. ते कोपर तसेच गुडघ्याना लावावे. काही वेळाने धुवावे. धुण्याचा सोडा त्वचेला चमकण्यास मदत करतो. यासाठी एक चमचा गोड सोड्यामध्ये थोडेसे पाणी मिसळून लावावे. अधिक प्रभावासाठी आठवड्यातून दोनदा लावावे. अलगद हातांनी मसाज करावे. घासू नये.

  • देशी पेयांचे प्राशन गुणकारी

    देशी पेयांचे प्राशन गुणकारी

    उन्हाळा सुरू झाल्याने कडक उन्हात घराबाहेर पडणेही कठीण झाले आहे. तथापि, ही फक्त सुरुवात आहे. भारतीय हवामानशास्त्र विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, पुढील तीन महिन्यांत म्हणजे एप्रिल ते जून या काळात तीव्र उष्णता असणार आहे. उष्णतेच्या लाटेमुळे अनेक समस्यांना तोंड द्यावे लागते. उष्माघात आणि गंभीर प्रकरणांमध्ये मृत्यू देखील होऊ शकतो. स्वत:ला निरोगी ठेवण्यासाठी उष्णतेच्या लाटेपासून स्वतःचे संरक्षण करणे महत्वाचे आहे. हे टाळण्यासाठी काही खबरदारी घेणे आवश्यक आहे. आहाराची विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे. उन्हाळ्यात काही देशी पेयांचा आहारात समावेश करून आपण उष्णतेपासून बचाव करु शकतो. जीवनसत्व ‘सी’ समृद्ध लिंबू पाणी उन्हाळ्यात खूप उपयोगी आहे. ताजेतवाने राहण्यासाठी आणि उष्णतेपासून वाचण्यासाठी लिंबूपाणी कधीही चांगले. लिंबूपाण्यामुळे ऊन आणि उष्णतेपासून संरक्षण करण्यासोबतच हृदयविकार, मधुमेह, कर्करोग आणि लठ्ठपणा यासारख्या आरोग्य समस्यांपासूनही संरक्षण मिळते. संशोधनानुसार, दररोज लिंबू पाणी प्यायल्याने वजन कमी होण्यास, मानसिक आरोग्य, पचनशक्ती आणि ऊर्जा पातळी राखण्यास मदत होते. उन्हाळा आला की सर्वत्र उसाचा रस उपलब्ध होतो.

    या हंगामात लोक ते मोठ्या उत्साहाने पितात. या देशी पेयाचे अनेक फायदे आहेत. त्यात ग्लुकोज आणि इलेक्ट्रोलाइट्स असतात. ते शरीर थंड ठेवण्यास मदत करतात. आपल्याला दिवसभर ऊर्जा देतात. मधुमेहाच्या रुग्णांसाठीही हे सुरक्षित आहे, कारण त्यात साखरेपेक्षा कमी ग्लायसेमिक इंडेक्स आहे. याशिवाय ते किडनी, पचनसंस्था आणि त्वचा देखील निरोगी बनवते. ताक हे भारतातील अतिशय लोकप्रिय पेय आहे. उन्हाळ्यात हे सर्वोत्तम मानले जाते, कारण ते संपूर्ण हंगामात जलसंपृक्त ठेवते. ताक हे कॅल्शियमने समृद्ध असलेले दुग्धजन्य पेय आहे, जे आपली हाडे मजबूत ठेवते. त्यात पाणी, लॅक्टोज, केसीन आणि लॅक्टिक ॲसिड देखील असते, जे आतड्यातील खराब बॅक्टेरियाच्या वाढीस प्रतिबंध करते.

    बार्ली आणि हरभरा यांसारख्या धान्यांपासून तयार केलेले सत्तू हे विशेषतः उन्हाळ्यात आढळते. याला देशभरात पसंती मिळत असली तरी बिहारमध्ये ती अधिक लोकप्रिय आहे. बार्ली आणि हरभरा यांसारख्या धान्यांपासून ते तयार केले जाते. हे शरीराला थंड ठेवण्यास मदत करते. इतर पेयांपेक्षा अधिक पौष्टिक देखील आहे. नारळाच्या पाण्यानेही उष्णतेवर मात करता येते. हे चवदार असण्यासोबतच आरोग्यासाठीही खूप फायदेशीर आहे. हे एक नैसर्गिक पेय आहे, जे शरीरातील पाण्याची कमतरता दूर करते. एवढेच नाही, तर थकवा दूर करण्यास मदत होते.

  • अंड्यांचे कागदी ट्रे

    अंड्यांचे कागदी ट्रे

    जागतिक स्तरावर ताज्या अंड्यांची मागणी वाढत असल्याने अंड्यांच्या ट्रेचा वापरही वाढत आहे. म्हणून, अंडी ट्रेचे उत्पादन हा एक चांगला उद्योग म्हणून नावारुपास येत आहे. अंड्याचा कागदी ट्रे हा एक असा प्रकार आहे, ज्यामध्ये चांगली कार्यक्षमता असून त्याची उत्पादन किंमतही कमी आहे. कागदी अंड्याचे ट्रे उत्पादन या व्यावसायिक प्रकल्पात प्रगतीची व्यापक शक्यता आणि जास्त नफा आहे. अंड्याच्या कागदी ट्रेच्या कच्च्या मालामध्ये टाकाऊ ए4 पेपर, जुनी पुस्तके, मासिके, पुठ्ठा, वर्तमानपत्रे, टाकून दिलेले कागदी अंड्याचे ट्रे, विविध प्रकारचे प्लांट फायबर पल्प आणि इतर पुनर्वापर केलेल्या कागदापासून बनवलेल्या उत्पादनांचा समावेश होतो. हे सर्व सामान मिळणे सोपे असून त्यांच्या किंमतीही कमी आहेत. या ट्रेची उत्पादन प्रक्रिया सोपी आणि प्रदूषणमुक्त आहे. उत्पादन प्रक्रिया वेगवान आहे. एक लहान अंडी ट्रे बनविण्याचे यंत्र एका दिवसात एक टनापेक्षा जास्त अंड्याचे ट्रे तयार करू शकते.

    कागदी अंड्याच्या ट्रेसाठी भांडवली गुंतवणूक तुलनेने कमी असून नफा जास्त आहे. उत्पादनाच्या मुख्य खर्चामध्ये वीज, पाणी, कच्चा माल, श्रम आणि देखभाल यांचा समावेश होतो. हे ट्रे तयार करण्यासाठी एक निश्चित अशी प्रक्रिया आहे. सर्वप्रथम, कामगार कागद हायड्रॉलिक पल्परमध्ये भरतात. कागदाचा लगदा तयार होईपर्यंत कागद ठराविक प्रमाणातील पाण्याने पल्परमध्ये घुसळला जातो. लगदा तयार झाल्यानंतर त्यामधील अशुद्धता काढली जाते. शुद्ध केलेला लगदा तात्पुरत्या साठवणुकीसाठी लगदा मोठ्या टाकीमध्ये नेला जातो. तेथे कागदाचा लगदा पल्प बीटर्सद्वारे एकसंध केला जातो. या प्रक्रियेत रंगद्रव्ये आणि इतर पदार्थ मिसळले जातात. आणि मग यंत्राद्वारे ट्रे तयार केले जातात.

    कागदी अंड्याचा ट्रे सुकवण्याची सुद्धा एक प्रक्रिया आहे. हे ट्रे तीन प्रकारे वाळवले जातात. या ट्रेंचे पूर्णपणे निर्जलीकरण केले जाते. ज्यामुळे मजबूतपणा येतो. ट्रे नैसर्गिकरित्या कोरडे करणे, वीटेवर कोरडे करणे आणि धातूवर कोरडे करणे असे तीन प्रकार आहेत. अंड्याचे ट्रे सूर्याखाली किंवा सामान्य तापमान असलेल्या खोलीत वाळवले जाणे म्हणजे नैसर्गिक वाळवणे होय. वीटेवर सुकणे म्हणजे हे ट्रे वीटभट्टीवर सुकवतात. नैसर्गिक वायू, कोळसा, डिझेल, लाकूड आणि इतर इंधनांचा उष्णता स्त्रोत वापर होतो. त्यावर अंड्याचे ट्रे वाळवले जातात. मेटल ड्रायिंग सिस्टीममध्ये प्रामुख्याने डिझेल, नैसर्गिक वायूचा वापर इंधन म्हणून केला जातो. त्यावर हे ट्रे वाळवतात. अंड्याचे कागदी ट्रे अँटी-स्टॅटिक, अँटी-कॉरोझन असून ते जलरोधक असतात. त्यांच्यात शॉक शोषण्याची क्षमता असते. त्यामुळे अंड्यांचे नुकसान होण्याची शक्यता कमी होते. याशिवाय हे ट्रे पर्यावरणपूरक असतात. प्रदूषण करीत नाहीत. त्यांचे पुनर्नवीनीकरण केले जाऊ शकते. त्याला ‘ग्रीन पॅकेजिंग’ म्हणतात.

    या ट्रेच्या उत्पादन प्रक्रियेतही प्रदूषण कमी असते, किंवा प्रदूषण नसते. उत्पादनावेळी वापरलेले पाणी पुन्हा वापरले जाऊ शकते. शॉक शोषण कार्यक्षमता चांगली आहे.
    अंड्याचे कागदी ट्रे पुनर्वापर करण्यायोग्य आणि पर्यावरणाला हानी न पोहोचविणारे असतात. अर्थात हा, उद्योग करण्यासाठी याचे प्रशिक्षण घ्यायला हवे. बाजारातील मागणी बघून आणखी कोणी हा उद्योग करतात का हे पहायला हवे. त्या उत्पादकांना मागणी आहे का ? असल्यास ती कशी आहे याचा अभ्यास करावा. आपल्या उत्पादनाची माहिती आपणच सर्वतोमुखी होईल, असे पहावे. यासाठी समाजमाध्यमांचा उपयोग करुन घ्यावा. अलीकडे आहारात अंड्यांचे महत्त्व वाढल्याने अंड्यांना मागणी वाढत आहे. त्यामुळे अर्थातच हा व्यवसाय फायदेशीर आहे.

  • नेलपॉलिश

    नेलपॉलिश

    नेलपॉलिश’ अर्थात नखांना मुलामा चढवणे हा जवळजवळ विसाव्या शतकातील तंत्रज्ञानाचा शोध आहे. असे असले तरीही नखांना मुलामा देणे प्राचीन काळी अज्ञात नव्हते. प्राचीन इजिप्तमधील उच्च वर्ग कदाचित केस आणि नखे दोन्ही रंगविण्यासाठी मेहंदी वापरत होता. अलीकडे त्याची रचना, उत्पादन आणि हाताळणी ही आधुनिक रासायनिक तंत्रज्ञानातील घडामोडी प्रतिबिंबीत करतात.

    आधुनिक नेलपॉलिश लहान बाटल्यांमधुन द्रव स्वरूपात विकली जाते. नखांना लहान ब्रशने लावली जाते. नखांना लावल्यानंतर काही मिनिटात हा पदार्थ कडक होतो. नखांवर एक चमक तयार करतो. ही चमक पाणी-आणि चिप-प्रतिरोधक असते. सामान्यतः नेलपॉलिशची चमक बरेच दिवस टिकू शकते. नेलपॉलिश ‘रिमूव्हर’ लावून नेलपॉलिश काढली जाऊ शकते. नेलपॉलिशसाठी कोणतेही एक सूत्र नाही. तथापि, अनेक घटक आहेत जे वापरले जातात. या मूलभूत घटकांमध्ये फिल्म फॉर्मिंग एजंट, रेजिन आणि प्लास्टिसायझर्स, सॉल्व्हेंट्स आणि कलरिंग एजंट हे समाविष्ट आहे. नेलपॉलिशचे अचूक फॉर्म्युलेशन हे उत्पादनाच्या संशोधन आणि विकासाच्या टप्प्यात केमिस्ट आणि रासायनिक अभियंते यांच्या निवडीवर अवलंबून असते.

    नेलपॉलिशमधील प्राथमिक घटक म्हणजे नायट्रोसेल्युलोज कापूस हा एक ज्वलनशील आणि स्फोटक घटक डायनामाइट तयार करण्यासाठी वापरला जातो. नायट्रोसेल्युलोज हे लहान असून जवळ-सूक्ष्म कापूस तंतूंनी मिसळलेला द्रव असतो. नखे रंगविण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या पेंटची एक छोटी बाटली भारतीय सौंदर्यप्रसाधन उद्योगात योगदान देत असल्याचे दिसून आले आहे. नेलपॉलिश महागडी असली तरी स्त्रियांकडून त्याकडे दुर्लक्ष केले जात नाही. नखांचा रंग त्यांच्या जीवनशैलीत योगदान देणारा एक भाग बनला आहे. या छोट्या रंगाच्या बाटलीला कॉस्मेटिक जगात इतके महत्त्व का आहे? या विभागातील संभाव्य नफा मिळविण्यासाठी नेलपॉलिश प्लांटची स्थापना करावी लागते. लोक नेल पॉलिशमधील नवीनतम ट्रेंड विकत घेतात, ते वापरतात. इतर लोकांवर प्रभाव टाकतात.

  • कोबी शेती

    कोबी शेती

    कांदावर्गीय भाज्यांमध्ये कोबीचा समावेश होतो. कोबीपासून वेगवेगळे चविष्ट पदार्थ बनविले जातात. मिरची-मसाल्याची भाजी, कुरकुरीत भजी बनविण्याबरोबरच कच्च्या कोशिंबिरीची लज्जत वाढविण्यासाठी कोबी वापरतात. चिनी खाद्यपदार्थांमध्ये तर कोबीचा मान वरचा असतो. त्यामुळे कोबी लागवडीला विशेष महत्त्व आहे. कोबीची लागवड प्रामुख्याने सेंद्रिय पदार्थांनी समृद्ध असलेल्या वालुकामय ते भारी जमिनीवर केली जाते. सुरुवातीच्या पिकांना हलकी माती आवश्यक असते. उशीरा येणारी पिके जड जमीन ओलावा टिकवून ठेवत असल्यामुळे चांगली वाढतात.

    भाजीपाला पीक असणारी ही मिटलेल्या पानांची हिरवी-पोपटी भाजी जीवनसत्व ‘अ’ आणि ‘क’चा समृद्ध स्त्रोत आहे. तसेच त्यात फॉस्फरस, पोटॅशियम, कॅल्शियम, सोडियम आणि लोहसारखी खनिजे असतात. कोबी आपण कच्चा तसेच शिजवूनही खाऊ शकतो. भारतात कोबी मुख्यतः हिवाळ्यात सपाट प्रदेशात उत्पादित केला जातो. चांगला निचरा होत असलेल्या चिकणमातीच्या जमिनीत उत्तम परिणाम मिळतो. जास्त आम्लयुक्त मातीत कोबीचे पिक चांगले वाढू शकत नाही. ‘गोल्डन एकर’, ‘पुसा मुक्ता’, ‘पुसा ड्रमहेड’, ‘के-१’,’ प्राइड ऑफ इंडिया’, ‘कोपनहेगन’, ‘गंगा’, ‘पुसा सिंथेटिक’, ‘श्रीगणेश गोल’, ‘हरियाणा’, ‘कावेरी’, ‘बजरंग’ या कोबीच्या लोकप्रिय जाती आहेत.

    कोबीच्या शेतीसाठी जमीन चांगली नांगरून घ्यावी. तीन -चार वेळा नांगरणी करून माती समतल करावी. शेवटच्या नांगरणीच्या वेळी चांगले कुजलेले शेण मातीत मिसळावे. सप्टेंबर ते ऑक्टोबर हा सपाट भागातील लागवडीसाठी योग्य काळ आहे. हिवाळ्यात १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने या पिकास पाणी द्यावे लागते. कोवळ्या रोपांना वनस्पतीजन्य अवस्थेत पुरेसे पाणी द्यावे. बाजाराच्या गरजेनुसार पिकांची काढणी करता येते. जास्त मागणी आणि जास्त भाव असताना पीक लवकर काढले जाते. या पिकांची कापणी चाकूच्या सहाय्याने केली जाते.

  • राजूरचे गणेश मंदिर

    राजूरचे गणेश मंदिर

    जालना शहरातील राजूर परिसरात एक देखणे गणेश मंदिर आहे. शहरापासून पंचवीस किंमी अंतरावर हे मंदिर आहे. गणेश चतुर्थी, अंगारकी चतुर्थी तसेच विनायकी चतुर्थीदिवशी मंदिरात भाविकांची मोठी गर्दी असते. महाराष्ट्रातील विविध ठिकाणांहून येथे परिवहन महामंडळाच्या बसगाड्या उपलब्ध असतात. गणेश पुराणानुसार, हे स्थळ भगवान गणेशाच्या संपूर्ण पिठांपैकी एक आहे, असे भाविक मानतात.

    हे गणेश मंदिर फार सुंदर आहे. येथे जाताच डोळ्यांचे पारणे फिटते. येथील गणेशमूर्ती मोहक व प्रसन्न आहे. येथे बोललेली इच्छा पूर्ण होते, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे. राजूरच्या या गणेश मंदिराजवळ चांदई धरण असून हे एक निसर्गरम्य ठिकाण आहे.

    हे मंदिर दिवसभर खुले असते. मंदिरात कोणतेही शुल्क आकारले जात नसून सर्वांसाठी खुले आहे. येथे अंगारकी चतुर्थीस गर्दी असतेच. भाविक आवर्जुन जातात; परंतु हिवाळ्यापासून पुढे पावसाळ्यापर्यंत कधीही येथे जाऊ शकता.

  • मोबोर किनारा

    मोबोर किनारा

    गोव्यातील मोबोर सागरकिनारा हा पर्यटनासाठीचे एक आकर्षणाचे ठिकाण आहे. येथे बरेच उत्सव आणि उपक्रम नेहमीच चालू असतात. निसर्गप्रेमींसाठी हे गोव्यातील सर्वोत्तम ठिकाणांपैकी हे एक आहे. फुललेल्या लिली, वाळूचे ढिगारे अशी सुंदर नैसर्गिक वैशिष्ट्ये येथे पहायला मिळतात.

    ज्या लोकांना गोव्याचे दैनंदिन जीवन संपूर्णपणे अनुभवायचे आहे, किंवा ज्यांना सुट्टी अधिक संस्मरणीय करायची आहे त्यांनी येथे प्रवास करावा. येथे पर्यटक थंड पाण्यात पोहायला जाऊ शकतात. शांत वातावरणात समुद्रकिनारी एकटे वेळ घालवू शकतात. मोबोर किनारा म्हणजे तिन्ही बाजूंनी पाण्याने वेढलेले एक जग आहे. येथे पाम आणि कॅसुअरिनाची झाडे आढळतात. गोव्यातील सर्वात शांत समुद्रकिनाऱ्यांपैकी हा एक किनारा आहे.

    समुद्राचे निळे, स्फटिकासारखे स्वच्छ पाणी हे एक विलोभनीय दृश्य आहे. मोबोर बीच हे शहरी अराजकतेपासून दूर असलेले एक आश्चर्य आहे. येथे जेट स्कीइंग, पॅरासेलिंग आणि विंडसर्फिंगसारखे साहसी खेळ खेळू शकतात. विविध पक्षी आणि परिसरातील विदेशी जैवविविधता पाहण्यासाठी हे उत्तम ठिकाण आहे. येथे पर्यटक पूर्ण शांतता आणि एकांतात आराम करू शकतात. येथील स्वच्छता आणि शांतता हे जोडप्यांसाठी आणि एकट्या प्रवाशासाठीसुद्धा सर्वात पसंतीचे ठिकाण बनवते. मोबोर किनारा हा दक्षिण गोव्यातील एक शांत समुद्रकिनारा आहे.

  • सिध्दगड किल्ला

    सिध्दगड किल्ला

    प्राचीन काळी कल्याण बंदरात उतरणारा माल जुन्नर या बाजारपेठेत नेण्यासाठी विविध व्यापारी मार्गांचा वापर होत होता. यातील कल्याण – म्हसा – अहुपे घाट – जुन्नर हा एक मार्ग होता. हा व्यापारी मार्ग आणि अहुपे घाटावर नजर ठेवण्यासाठी सिध्दगड या किल्ल्याची निर्मिती केली होती. ठाणे जिल्ह्यातील सिध्दगड किल्ला हा भिमाशंकर अभयारण्याचा भाग आहे. हा गड वनखात्याच्या जागेत असल्यामुळे इथे फिरण्यावर बंधने आहेत.

    नारीवली गावातून या गडावर जाता येते. सिध्दगड माचीवर गाव सिध्दगडवाडी आहे. या माचीवर देऊळ आहे. देवळाजवळ शिलालेख पहायला मिळतात. मंदिराच्या मागच्या बाजूला तोफेचे गोळे आहेत. सिध्दगड माची वरून सिध्दगडाच्या बालेकिल्ल्यावर जाणारी वाट आहे. बालेकिल्ल्यावर जातांना दोन कातळात खोदलेल्या गुहा आढळतात. यातील दुसऱ्या गुहेपासून पुढे बाले किल्ल्यावर जाणारी वाट अतिशय अरुंद आहे. माथ्यावर बुरुज व पाण्याचे टाके आहेत.

  • वृंदावन मनोरंजन उद्यान

    वृंदावन मनोरंजन उद्यान

    चाकूरमधील वृंदावन मनोरंजन उद्यान हे आबालवृद्धांचे आवडते ठिकाण आहे. लातूरच्या मुख्य शहरापासून 35 किलोमीटर अंतरावर हे स्थळ आहे. पर्यटकांसाठी थेट उद्यानापर्यंत जाणाऱ्या अनेक कॅब आणि टॅक्सी सेवा येथे आहेत. राज्य परिवहन महामंडळाच्या नियमित बसगाड्याही येथे उपलब्ध असतात. चाकूर येथील सीमा सुरक्षा दलाच्या केंद्राजवळ हे पार्क आहे.

    हं मनोरंजन उद्यान एकशेवीस एकर परिसरात पसरलेले आहे. येथे वॉटर पार्कही आहे. वृक्षांच्या सहवासातील अनेक राईड्स अतिशय हायटेक आणि सुसज्ज आहेत. येथून जवळच प्रसिद्ध शिव मंदिर आहे. यामुळे या पर्यटकस्थळावर नेहमीच गर्दी असते.

    या उद्यानात वॉटर झोर्बिंग, गो कार्टिंग, एटीव्ही बाईक राइड, झिप लाइन राइड, वुडी बोट, फ्लॅटेबल पूल राइड, बंजी ट्रॅम्पोलिन, जंगल स्विंग अशा अनेक गोष्टी पाहण्यास व अनुभवण्यास मिळतात. मनोरंजन पार्कच्या परिसरात निवास आणि निवासाची सुविधा देखील उपलब्ध आहे. या मनोरंजन उद्यानात जाण्यासाठी प्रवेश शुल्क आहे. रोज सकाळी १० वाजल्यापासून संध्याकाळी ६ वाजेपर्यंत हे उद्यान खुले असते.

    हा परिसर बराच मोठा असल्याने लहान मुलांवर लक्ष ठेवणे कधीही चांगले ! नौकानयनचा आनंद घेताना सुरक्षितता बाळगावी लागते. उन्हाळ्यामध्ये येथे हुरडा पार्टी केली जाते. याशिवाय विविध कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते.

  • सिंधुदुर्ग जिल्हा कारागृहाचा आदर्श

    सिंधुदुर्गातील जिल्हा कारागृहातील कैद्यांनी संपूर्ण महाराष्ट्रासमोर एक आदर्श ठेवला आहे. या कारागृहातील बंदिवानांनी भाजीपाला लागवड केली आहे. कारागृहाच्या आतील परिसरामधील दोन एकर क्षेत्रामध्ये या कैद्यांनी भाजीपाल्याची लागवड केली आहे. याठिकाणी मुबलक प्रमाणावर असलेल्या जमिनीवर लागवड करण्याचा निर्णय् घेण्यात आला. खुल्या कारागृहातील बंदी अहोरात्र या लागवडीसाठी श्रम करतात. बंदिवान कैद्यांनी कारागृहाच्या परिसरामध्ये लाल माठ, हिरवा माठ, पालक, मुळा, कोथिंबीर जवळपास २७ प्रकारच्या पालेभाज्या व गवार, शेवगा शेंग, पडवळ, भेंडी, कारले, वाल शेंग, चवळी, दुधी भोपळा, काकडी, हिरवी मिरची, वांगे, दोडके इत्यादी फळभाज्यांची लागवड केली आहे. या कारागृहातील बंदींना भाज्या दिल्या जातात. तसेच सावंतवाडी येथे वर्ग २ च्या कारागृहात भाजी पाठवली जाते. उर्वरित भाजी सरकारी दराप्रमाणे स्थानिक बाजारात विकली जाते. त्यातून ९ महिन्यांमध्ये ३ लाख ९८ हजार रुपये उत्पन्न मिळाले आहे.

    कारागृहाचे अधीक्षक रवींद्र टोणगे यांनी कारागृहाच्या आतील जागेचे नंदनवन केले आहे. या कारागृहाच्या आतील जागा जंगलमय असून पडिक होती; टोणगे यांनी भगीरथ प्रतिष्ठानचे डॉ. प्रसाद देवधर यांची सहकार्य घेतले. बंदिवान कैद्यांनी कारागृहाच्या आतील पडिक जमिनीची मशागत करून वेगवेगळ्या प्रकारच्या भाज्यांची लागवड केली आहे. त्यामुळे आता कारागृहाचे नंदनवन झाल्याचे दिसत आहे. राज्याच्या पोलीस महानिरीक्षकांनी या उपक्रमांचे विशेष कौतुक केले आहे. आता येथे एक गाय आणि वासरू आणून गोपालन सुरू केले आहे. शेतीसाठी लागणारे जीवामृत येथे तयार करून शेतीसाठी वापरण्यात येते.

  • मूग डाळ टोस्ट रेसिपी

    मूग डाळ टोस्ट रेसिपी

    मूग डाळ टोस्ट ही एक अतिशय आरोग्यदायी आणि चवदार रेसिपी आहे, जी तुम्ही सकाळच्या नाश्त्यासाठी किंवा संध्याकाळच्या नाश्तासाठी काही मिनिटांत बनवू शकता. एवढेच नाही तर मुलांच्या टिफिनसाठीही हा एक चांगला आणि चविष्ट पर्याय आहे. जर तुम्हाला तुमच्या मुलांना जंक फूडच्या सवयीपासून मुक्त करायचे असेल तर ही डिश उत्तम पर्याय ठरू शकते.

    मूग डाळ टोस्ट साठी साहित्य
    एक कप मूग डाळ (भिजवलेले), अर्धा कांदा, बारीक चिरलेला, एक चौथा कप गाजर, किसलेले, एक चौथा कप शिमला मिरची, किसलेले
    दोन हिरव्या मिरच्या, एक इंच आले, एक चमचे तूप, चार ब्रेड स्लाइस, अर्धा लहान, अर्धा टीस्पून लाल मिरची पावडर, अर्धा टीस्पून धने पावडर, एक चौथा टीस्पून हळद चवीनुसार मीठ, एक टीस्पून धणे बारीक चिरून.

    मूग डाळ टोस्ट कसा बनवायचा?
    मुगाची डाळ, हिरवी मिरची आणि आले बारीक भांड्यात टाका आणि गुळगुळीत पीठ बनवा. पिठात हिंग, कांदा, सिमला मिरची, गाजर, तिखट, हळद, धने पावडर आणि मीठ घालून सर्वकाही चांगले मिसळा. गॅसवर ठेवून पॅन गरम करा, आता ब्रेड स्लाईस घ्या आणि त्याच्या एका बाजूला पीठ पसरवा. गरम तव्यावर थोडं तूप पसरून त्यावर टोस्ट ठेवा, आता पीठ दुसऱ्या बाजूलाही पसरवा. त्यावर थोडं तूप लावून दुसऱ्या बाजूनेही कुरकुरीत होईपर्यंत तळा. दोन्ही बाजूंनी टोस्ट चांगला भाजल्यावर तो कापून चटणीबरोबर सर्व्ह करा.