स्वतंत्र बातमी

नवी मुंबईत गेल्या काही दिवसांपासून वाढत्या प्रदूषणामुळे हवा दाट, धुरकट आणि उष्ण जाणवत होती. नागरिकांना सकाळ-संध्याकाळ बाहेर पडताना श्वास घेणेही कठीण होत होते. मात्र, सोमवारी झालेल्या मुसळधार पावसाने शहराला जणू नवा श्वास दिला. पावसाच्या थेंबांनी वातावरणातील धूळकण आणि प्रदूषक घटक खाली बसवल्याने हवेची गुणवत्ता झपाट्याने सुधारली.

पर्यावरण नियंत्रण मंडळाच्या आकडेवारीनुसार, नवी मुंबईचा वायू गुणवत्ता निर्देशांक पूर्वी “मध्यम” श्रेणीत म्हणजेच शंभर ते दीडशेच्या दरम्यान होता. मात्र पावसानंतर तो थेट छत्तीस या “अत्युत्तम” श्रेणीपर्यंत खाली आला. ही सुधारणा केवळ काही तासांत घडली असून, पावसामुळे हवा स्वच्छ आणि थंड जाणवू लागली आहे. नागरिकांनीही या बदलाचा त्वरित अनुभव घेतला आणि अनेकांनी सोशल मीडियावर “हवा प्रसन्न झाली” अशा प्रतिक्रिया व्यक्त केल्या.

या पावसामुळे धूळ, धूर, बांधकामातील सिमेंटकण, वाहनांचे धूरकण आणि औद्योगिक उत्सर्जन यामुळे निर्माण झालेल्या प्रदूषणावर नैसर्गिक नियंत्रण आले आहे. हवामानतज्ज्ञांच्या मते, या हंगामात अधूनमधून होणारे पावसाचे झटके शहरांच्या वायू गुणवत्तेसाठी वरदान ठरतात. अशा पावसामुळे वातावरणातील सूक्ष्म प्रदूषक घटक हवेतून धुऊन निघतात आणि शहरी भागांमध्ये तात्पुरता तरी दिलासा मिळतो.

तथापि, पर्यावरण तज्ज्ञांनी इशारा दिला आहे की ही सुधारणा कायमस्वरूपी नाही. पाऊस थांबल्यानंतर पुन्हा बांधकाम, औद्योगिक धूर आणि वाहतुकीमुळे प्रदूषणाची पातळी वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे दीर्घकालीन उपाययोजनांची गरज असल्याचे ते म्हणतात. पर्यावरण कार्यकर्त्यांनी प्रशासनाला बांधकाम स्थळांवर धूळनियंत्रण यंत्रणा सुरू ठेवण्याचे आणि वाहन तपासणी मोहीम अधिक काटेकोरपणे राबविण्याचे आवाहन केले आहे.

शहर प्रशासनाने नागरिकांना स्वच्छ हवा टिकवून ठेवण्यासाठी सहकार्याचे आवाहन केले आहे. वाहतुकीत कमी धूर निर्माण करणाऱ्या वाहनांचा वापर, सार्वजनिक वाहतूक स्वीकारणे आणि बांधकाम स्थळांवर प्रदूषण नियंत्रणाच्या नियमांचे पालन करण्याचे निर्देश दिले आहेत. पावसामुळे मिळालेला हा तात्पुरता दिलासा नवी मुंबईसाठी सकारात्मक संकेत ठरला असला तरी, दीर्घकालीन स्वच्छ हवा ही सर्वांच्या सामूहिक प्रयत्नांवर अवलंबून आहे