भारतातील विमान उद्योगासाठी आजचा दिवस महत्वाचा ठरला आहे. तब्बल सदतीस वर्षांच्या प्रतीक्षेनंतर देशात पुन्हा एकदा नागरिक विमानांची निर्मिती होणार आहे. हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड आणि रशियाची युनायटेड एअरक्राफ्ट कॉर्पोरेशन या दोन कंपन्यांमध्ये महत्त्वपूर्ण करार झाला असून, या कराराच्या माध्यमातून भारतात आधुनिक प्रवासी विमानांचे उत्पादन सुरू होणार आहे.
हा करार भारताच्या ‘स्वावलंबी भारत’ या ध्येयाकडे वाटचाल करणारा एक मोठा टप्पा मानला जात आहे. आतापर्यंत भारतात केवळ लष्करी विमानांची किंवा त्यांच्या सुट्या भागांची निर्मिती होत होती, मात्र आता सामान्य नागरिकांच्या प्रवासासाठी वापरल्या जाणाऱ्या प्रवासी विमानांचे उत्पादन देशातच होणार आहे. यामुळे देशाच्या नागरी उड्डाण क्षेत्रात मोठी झेप घेण्यात आली आहे.
या करारांतर्गत एसजे-शंभर नावाचे मध्यम अंतराच्या प्रवासासाठी उपयुक्त असणारे प्रवासी विमान भारतात तयार केले जाणार आहे. या विमानांची निर्मिती एचएएलच्या कारखान्यात होईल आणि रशियाकडून आवश्यक तांत्रिक सहाय्य, कौशल्य व यंत्रसामग्री पुरवली जाणार आहे. यामुळे देशात रोजगारनिर्मिती वाढणार असून, देशी तंत्रज्ञानाला नव्या संधी मिळणार आहेत.
विशेष म्हणजे, या प्रकल्पामुळे देशातील लहान व मध्यम शहरांदरम्यान प्रवास अधिक सुलभ होईल. देशातील वाढत्या हवाई वाहतुकीची मागणी पूर्ण करण्यासाठी या विमानांचा उपयोग मोठ्या प्रमाणात होणार आहे. तसेच, देशांतर्गत विमानसेवा कंपन्यांसाठी हे एक स्वदेशी आणि आर्थिकदृष्ट्या किफायतशीर पर्याय ठरेल.
भारत आणि रशियामधील या सहकार्यामुळे केवळ विमाननिर्मिती नव्हे, तर भविष्यात विमान देखभाल, दुरुस्ती आणि तांत्रिक प्रशिक्षण या क्षेत्रातही नवीन संधी निर्माण होतील. या उपक्रमामुळे भारत भविष्यात आशियातील एक महत्त्वपूर्ण विमाननिर्मिती केंद्र म्हणून उदयास येईल, अशी आशा व्यक्त करण्यात येत आहे.
