स्वतंत्र बातमी

पुणे शहरातील मध्यवर्ती रेल्वे स्थानकावरील प्रचंड गर्दी आणि सातत्याने होणारी वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी पर्यायी स्थानक म्हणून हडपसर रेल्वे टर्मिनल विकसित होत आहे. हडपसर रेल्वे टर्मिनलच्या कामाला आता निर्णायक गती मिळाली आहे. एकशे पस्तीस कोटी रुपयांच्या मंजूर खर्चातून या टर्मिनलचा विकास सुरू असून, सध्या तीन प्लॅटफॉर्मचे काम अंतिम टप्प्यात आले आहे. मात्र, या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पातील चौथा प्लॅटफॉर्म पूर्ण क्षमतेने कार्यान्वित करण्यासाठी जागेची अडचण निर्माण झाली आहे. ही अडचण दूर करण्यासाठी पुणे रेल्वे प्रशासनाने आता चौथा प्लॅटफॉर्म वाढवण्यासाठी तातडीने जागा संपादनाचाप्रस्ताव रेल्वे बोर्डाकडे पाठवला आहे, त्यासाठी चाळीस कोटी रुपये इतका मोठा खर्च अपेक्षित आहे.

गेल्या चार वर्षांपासून हडपसर टर्मिनलचे काम सुरू आहे. पुणे स्थानकावर प्लॅटफॉर्मची संख्या मर्यादित असल्यामुळे लांब पल्ल्याच्या नवीन गाड्या सुरू करणे आणि वेळेत गाड्या सोडणे रेल्वे प्रशासनासाठी मोठे आव्हान ठरत होते. या पार्श्वभूमीवर, हडपसर टर्मिनल विकसित करणे हे पुणेकरांसाठी अत्यंत आवश्यक होते. चौथ्या प्लॅटफॉर्मसाठी जागेचे अधिग्रहण झाल्यास, हे टर्मिनल पूर्ण क्षमतेने धावण्यास सज्ज होईल आणि पुण्यातील लाखो प्रवाशांना थेट फायदा मिळेल.

हडपसर रेल्वे टर्मिनलची क्षमता आणि परिचालन कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी चौथ्या प्लॅटफॉर्मचे मोठे महत्त्व आहे. सध्या हडपसर येथे तीन प्लॅटफॉर्मचे काम बऱ्यापैकी पूर्ण झाले आहे आणि डिसेंबर २०२५ पर्यंत संपूर्ण टर्मिनलचे काम पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. सध्या चौथ्या प्लॅटफॉर्मची लांबी सुमारे चारशे पन्नास मीटर आहे. मात्र, लांब पल्ल्याच्या एक्सप्रेस गाड्या व्यवस्थित सामावून घेण्यासाठी ही लांबी अपुरी आहे. हा प्लॅटफॉर्म पूर्ण लांबीचा करण्यासाठी रेल्वेला पुणे स्थानकाच्या दिशेने अतिरिक्त पाच हजार नव्वदचौरस मीटर जागा संपादित करावी लागणार आहे. या जागेच्या अधिग्रहणासाठी आवश्यक असलेल्या चाळीस कोटी रुपयांच्या खर्चाचा प्रस्ताव पुणे रेल्वे विभागाने त्वरित रेल्वे बोर्डाकडे मंजुरीसाठी पाठवला आहे. रेल्वेच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, बोर्डाकडून या प्रस्तावाला लवकरच मंजुरी मिळाल्यास, जमीन अधिग्रहण प्रक्रिया वेगाने पूर्ण करून प्लॅटफॉर्मची लांबी वाढवता येईल आणि टर्मिनलच्या कामाला अंतिम स्वरूप देता येईल.

पुणे रेल्वे स्थानक दररोज लाखो प्रवाशांची वाहतूक हाताळते. मात्र, प्लॅटफॉर्मची आणि रेल्वे यार्डची क्षमता मर्यादित असल्याने, अनेक एक्सप्रेस गाड्यांना वेळेवर पाथ मिळत नाही किंवा त्या अनेक तास आऊटर सिग्नलवर थांबून राहतात. हडपसर टर्मिनलवरून एकाच वेळी अधिक गाड्यांची निर्गमन आणि आगमन प्रक्रिया पूर्ण करणे शक्य होईल. यामुळे पुणे स्टेशनवरील रोजची शंभरहून अधिक गाड्यांची गर्दी विभागली जाईल.

पुणे आणि लोणावळा दरम्यान धावणाऱ्या मेमू लोकल गाड्यांनाही हडपसर येथे अधिक जागा उपलब्ध होईल, ज्यामुळे पुणे शहराच्या पूर्वेकडील भागातील प्रवाशांना लोकल प्रवासाची उत्तम सुविधा मिळेल. टर्मिनल पूर्ण विकसित झाल्यानंतर येथे गाड्यांसाठी आवश्यक देखभालीची शेड आणि इतर सुविधाही उभारता येतील, ज्यामुळे गाड्यांची कार्यक्षमता वाढेल.

हडपसर टर्मिनल हे मगरपट्टा सिटीच्या बाजूने रस्ता तयार करून जोडले जात आहे. हे टर्मिनल हडपसर, मांजरी, खराडी, वाघोली आणि पूर्व पुण्यातील इतर भागातील नागरिकांसाठी वाहतुकीच्या दृष्टीने अत्यंत सोयीचे ठरणार आहे. हडपसर टर्मिनल सुरू होऊन चार वर्षे झाली असून, येथून सध्या काही लांब पल्ल्याच्या गाड्या धावत आहेत. येथून सध्या हैदराबाद एक्स्प्रेस, जोधपूर एक्स्प्रेस या गाड्या नियमित धावत आहेत. तसेच, रिवा एक्स्प्रेस ही गाडी नव्याने सुरू करण्यात आली आहे. काही महत्त्वाच्या एक्सप्रेस गाड्यांना हडपसर टर्मिनल येथे थांबाही देण्यात आला आहे. नवीन तयार होत असलेले प्लॅटफॉर्म मुख्य रेल्वे मार्गासोबत यशस्वीरित्या जोडण्याचे काम पूर्ण झाले आहे. येत्या काळात, एकदा चौथ्या प्लॅटफॉर्मचे काम पूर्ण झाले की, रेल्वे प्रशासनाकडून हडपसर येथून मोठ्या प्रमाणात लांब पल्ल्याच्या आणि नवी मुंबई तसेच कोकणकडे जाणाऱ्या नवीन गाड्या सुरू होण्याची दाट शक्यता आहे. यामुळे पुणे स्थानकावरील प्रवाशांना होणारा त्रास कायमचा कमी होण्यास मदत होणार आहे.