राजधानी दिल्लीमध्ये प्रदूषण पुन्हा एकदा अत्यंत धोकादायक पातळीवर पोहोचले आहे. दिल्लीतील हवेची गुणवत्ता गंभीर श्रेणीत घसरली असून, दिल्ली सध्या देशातील सर्वात प्रदूषित शहरांपैकी एक बनली आहे. प्रदूषणाचा वाढता आकडा आणि शहराच्या भौतिक वातावरणावर झालेला परिणाम चिंताजनक आहे. केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळच्या नोंदीनुसार, दिल्लीचा हवा गुणवत्ता निर्देशांकनुसार खूपच घसरला आहे, तर अनेक ठिकाणी हा आकडा चारशेचा टप्पा ओलांडून गेला आहे. अनेक भागात चारशे पंधरा निर्देशांक दाखवला गेला आहे. या विषारी धुक्यामुळे शहराची दृश्यमानता दोनशे मीटरपेक्षा कमी झाली आहे, ज्यामुळे वाहतुकीवर मोठा परिणाम होत आहे.
हवेच्या गुणवत्तेतील ही गंभीर घसरण असूनही, प्रशासनाने प्रदूषणावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी तातडीने लागू करायच्या असलेल्या उपाययोजनांचा भाग असलेला श्रेणीबद्ध प्रतिसाद कृती योजनेच्या तिसऱ्या टप्प्याची अंमलबजावणी अद्याप सुरू केलेली नाही. सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्देशानंतरही आवश्यक कठोर निर्बंध लागू न झाल्याने, नागरिकांच्या आरोग्याचा आणि प्रशासकीय तयारीवर प्रश्न उपस्थित होत आहे. प्रदूषणामुळे दिल्लीतील सकाळच्या वातावरणात मोठ्या प्रमाणावर बदल झाला आहे. नागरिकांना धुराचा आणि धुक्याचा अनुभव येत आहे. या धुराचा आणि धुक्याचा थर वातावरणात खाली बसल्यामुळे श्वास घेणेही कठीण झाले आहे.
तापमान घसरल्यामुळे वाहनांमधून, कचरा जाळल्यामुळे आणि बांधकामातून बाहेर पडणारे प्रदूषक खालच्या वातावरणाच्या थरात जमा झाले आहेत. परिणामी, मध्य आणि उत्तर दिल्लीतील अनेक भागांमध्ये दृश्यमानता दोनशे मीटरपेक्षा खाली आली आहे. या कमी दृश्यमानतेमुळे रस्ते वाहतुकीवर आणि हवाई वाहतुकीवर मोठा परिणाम होत आहे, ज्यामुळे प्रवाशांना मोठा त्रास सहन करावा लागत आहे. गंभीर श्रेणीतील हवा श्वसन आरोग्यासाठी अत्यंत हानिकारक आहे. या हवेच्या काही मिनिटांच्या संपर्कात आल्यास खोकला, घसा खवखवणे, आणि डोळ्यांची तीव्र जळजळ यांसारख्या समस्या त्वरित उद्भवतात. लहान मुले, वृद्ध नागरिक आणि श्वसनाचे आजार असलेल्या लोकांसाठी ही स्थिती प्राणघातक ठरू शकते. दीर्घकाळ अशा वातावरणात राहिल्यास वैद्यकीय गुंतागुंत वाढू शकते.
हवा गुणवत्ता पूर्व-सूचना प्रणालीने अंदाज वर्तवला आहे की, पुढील तीन ते चार दिवस दिल्लीतील हवा प्रदुषणाची पातळी अतिशय खराब ते गंभीर या दरम्यानच राहील. वाऱ्याचा वेग जोपर्यंत लक्षणीयरीत्या वाढत नाही, तोपर्यंत प्रदूषणापासून मोठी दिलासा मिळण्याची शक्यता कमी आहे. या गंभीर परिस्थितीत नागरिकांनी घराबाहेर पडणे टाळावे, मास्कचा वापर करावा आणि श्वसनाशी संबंधित कोणतीही समस्या आढळल्यास तातडीने वैद्यकीय सल्ला घ्यावा, असे आवाहन करण्यात येत आहे.
