‘चारचौघी’ हे नाटक मूळतः दिवंगत ज्येष्ठ लेखक जयवंत दळवी यांनी लिहिले असून, मराठी रंगभूमीवर या नाटकाने आपले एक अढळ स्थान टिकवून ठेवले आहे. सध्या, प्रसिद्ध दिग्दर्शक चंद्रकांत कुलकर्णी यांच्या मार्गदर्शनाखाली या नाटकाचे नवीन संचात पुनरुज्जीवन करण्यात आले आहे. हे नाटक विशेषतः स्त्री-जीवनाच्या विविध पैलूंवर आधारित आहे. एकाच कुटुंबातील चार महिला आई सत्यभामा आणि तिच्या तीन मुली विद्या, नुपूर आणि वैदेही यांच्यातील नातेसंबंध, त्यांचे स्वतःचे निर्णय, समाजाकडून येणारे दबाव आणि या सर्व परिस्थितीतही त्यांचा सत्य व आत्मसन्मानाचा शोध यावर हे नाटक केंद्रित आहे.
पारंपरिक चौकटी मोडत स्वतःच्या मनाप्रमाणे जगू पाहणाऱ्या आधुनिक स्त्रीची व्यथा आणि संघर्ष हे या नाटकाचे मूळ वैशिष्ट्य आहे. हे नाटक अनेक वर्षांपूर्वी लिहिले असले तरी आजही ते तितकेच समकालीन आणि महत्त्वाचे वाटते, कारण स्त्री-पुरुष संबंध आणि कुटुंबातील गुंतागुंत आजही तशीच आहे. या नाटकाच्या सध्याच्या संचात मराठी नाट्य आणि चित्रपट क्षेत्रातील काही अत्यंत दिग्गज अभिनेत्री काम करत आहेत, ज्यामुळे या प्रयोगाची भव्यता वाढली आहे.
या नाटकामध्ये आईची भूमिका ज्येष्ठ अभिनेत्री रोहिणी हट्टंगडी यांनी साकारली आहे, तर त्यांच्या तीन मुलींच्या भूमिकेत पर्ण पेठे विद्या, कादंबरी कदम नुपूर आणि मुक्ता बर्वे वैदेही आहेत. रोहिणी हट्टंगडी यांनी साकारलेली आईची भूमिका अतिशय प्रभावी आहे. त्यांनी पारंपरिक आणि आधुनिक विचारधारेत अडकलेल्या आईची घालमेल अत्यंत सूक्ष्मपणे दाखवली आहे, जी प्रेक्षकांना आपल्या आईची किंवा घरातील ज्येष्ठ व्यक्तीची आठवण करून देते. मुक्ता बर्वे यांनी साकारलेली धाकटी मुलगी वैदेही ही कुटुंबाला आधार देणारी, पण स्वतःचे सत्य स्वीकारणारी आधुनिक स्त्री आहे, जी प्रेक्षकांना विशेष भावते.
पर्ण पेठे आणि कादंबरी कदम यांनीही त्यांच्या भूमिकांना पूर्ण न्याय दिला असून, चौघींमधील अभिनयाचा समन्वय अतिशय उच्च दर्जाचा आहे. प्रत्येक अभिनेत्रीने आपल्या भूमिकेतील गुंतागुंत आणि भावना अचूकपणे प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवल्या आहेत, ज्यामुळे नाटक अधिक प्रभावी ठरते.या नाटकाचे प्रयोग पुण्यात आणि मुंबईत नाट्यगृहांमध्ये नियमितपणे होत आहेत. या नाटकाला प्रेक्षकांचा प्रतिसाद अत्यंत उत्साहाचा मिळत आहे. नाटकाचे तिकीट विक्री कक्षावर नेहमी ‘पूर्ण भरलेले’ चे फलक लागलेले दिसतात, यावरूनच नाटकाची लोकप्रियता स्पष्ट होते.
मूळ नाटक अनेक वर्षे रंगभूमीवर गाजले आहे, परंतु या पुनरुज्जीवित संचाचे प्रयोग सुरू होऊन काही काळ लोटला असला तरी, त्याचे प्रयोग आजही जोरदार सुरू आहेत आणि त्याची प्रयोग संख्या शंभरीच्या दिशेने वाटचाल करत आहे. प्रेक्षक हे नाटक बघण्यासाठी गर्दी करत आहेत आणि त्याला भरभरून दाद देत आहेत. अनेक आठवड्यांपर्यंत याचे तिकीट सहज उपलब्ध होत नाही, हीच या नाटकाच्या यशाची खरी पावती आहे.
‘चारचौघी’ हे नाटक केवळ करमणूक नाही, तर एक सामाजिक भाष्य आहे. दिग्दर्शक चंद्रकांत कुलकर्णी यांनी मूळ संहिता आणि आजचा काळ यांचा सुरेख मेळ घातला आहे. नाटकाचे नेपथ्य, प्रकाशयोजना आणि पार्श्वसंगीत अत्यंत साधे आणि विषयाला पूरक आहे, ज्यामुळे कथा आणि अभिनय अधिक प्रभावी ठरतो. हे नाटक प्रेक्षकांना विचार करण्यास प्रवृत्त करते. प्रेक्षकांनी या नाटकाला दिलेल्या प्रतिक्रिया अत्यंत सकारात्मक आहेत.
स्त्रियांच्या भावना, त्यांचे निर्णय आणि त्यांच्यावरील सामाजिक बंधनं यावर हे नाटक थेट भाष्य करते. आजही अनेक प्रेक्षक हे नाटक बघून गलबलून जातात आणि त्यांना आपल्या आयुष्यातील काही आठवणी जाग्या झाल्याचा अनुभव सांगतात. या नाटकाचा प्रत्येक प्रयोग म्हणजे मराठी रंगभूमीच्या इतिहासातील एक महत्त्वाची नोंद आहे, जो येणाऱ्या काळातही अनेक नवीन प्रयोगांसाठी प्रेरणास्रोत ठरेल.
