स्वतंत्र बातमी

सोलापूर जिल्ह्यातील राजकारणाचे महत्त्वाचे केंद्र असलेल्या अनगर नगरपंचायतीच्या पहिल्या नगराध्यक्ष निवडीच्या निमित्ताने गेल्या अनेक दिवसांपासून सुरू असलेल्या राजकीय नाट्यावर अखेर पडदा पडला आहे. अनगरमधील राजकीय सत्तासंघर्षात अनेक घडामोडी घडल्या, मात्र सर्व वादांचा समारोप होऊन प्राजक्ता पाटील यांची नगराध्यक्षपदी बिनविरोध निवड झाली आहे. अनगर हे गाव अनेक दशकांपासून ग्रामपंचायत म्हणून ओळखले जात होते. या गावाने ग्रामपंचायत स्तरावर अनेक विकासकामे पाहिली आहेत, परंतु वाढते नागरीकरण आणि लोकसंख्येचा विस्तार लक्षात घेता शासनाने यंदा या गावाला नगरपंचायतीचा नवीन दर्जा बहाल केला. या प्रशासकीय बदलामुळे गावातील जुनी राजकीय समीकरणे पूर्णपणे मोडीत निघाली आहेत. पहिल्याच नगरपंचायत निवडणुकीनंतर नगराध्यक्षपद हे ‘सर्वसाधारण महिला’ प्रवर्गासाठी आरक्षित झाल्याने संपूर्ण जिल्ह्याचे राजकीय लक्ष या निवडीकडे लागले होते. या नगरपंचायतीमध्ये एकूण सतरा लोकनियुक्त सदस्य असून, पहिल्याच टर्ममध्ये सत्तेची चावी नेमकी कोणत्या गटाच्या हाती जाणार, याबाबत ग्रामस्थांमध्ये कमालीची उत्सुकता निर्माण झाली होती.

नगराध्यक्षपदाची ही संपूर्ण निवडणूक प्रक्रिया सुरुवातीपासूनच अत्यंत अटीतटीची, चुरशीची आणि कायदेशीर पेचाची ठरली. या प्रतिष्ठेच्या पदासाठी सुरुवातीला तीन महिला उमेदवारांनी आपले नामांकन अर्ज दाखल केले होते. यामुळे प्रत्यक्ष मतदान होणार आणि मोठी राजकीय लढत पाहायला मिळणार असे चिन्हे स्पष्ट दिसत असतानाच अर्जांच्या छाननी प्रक्रियेत मोठे वळण आले. राष्ट्रवादी काँग्रेस गटाच्या प्रबळ उमेदवार उज्ज्वला थिटे यांचा उमेदवारी अर्ज तांत्रिक त्रुटी आणि निवडणूक आयोगाच्या निकषात न बसल्यामुळे छाननीमध्ये बाद ठरवण्यात आला. विरोधकांसाठी हा अत्यंत मोठा धक्का मानला गेला, कारण त्यांच्या रणनीतीचा हा मुख्य आधार होता. त्यानंतर उरलेल्या एका अपक्ष महिला उमेदवाराने देखील अनपेक्षितपणे माघार घेण्याचा निर्णय घेतला आणि आपला अर्ज मागे घेतला. प्रतिस्पर्धी उमेदवार रिंगणातून बाहेर पडल्यामुळे प्राजक्ता पाटील यांचा मार्ग निर्विवाद मोकळा झाला. शेवटी निवडणूक निर्णय अधिकाऱ्यांनी कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण करून प्राजक्ता पाटील यांची बिनविरोध निवड झाल्याचे अधिकृतपणे जाहीर केले.

प्राजक्ता पाटील या माजी आमदार राजन पाटील यांच्या सून असून त्यांच्या या निवडीने पाटील घराण्याचे वर्चस्व पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे. त्यांच्या या विजयाची अधिकृत घोषणा होताच भारतीय जनता पक्षाच्या कार्यकर्त्यांनी आणि समर्थकांनी अनगर गावात एकच जल्लोष सुरू केला. ‘राजन पाटील यांचा विजय असो’ आणि ‘भारतीय जनता पक्षाचा विजय असो’ अशा घोषणांनी संपूर्ण परिसर दुमदुमून गेला होता. गुलालाची मुक्त उधळण, ढोल-ताशांचा कानठळ्या बसवणारा गजर आणि फटाक्यांच्या प्रचंड अतिषबाजीने संपूर्ण गाव जणू काही दिवाळी साजरी करत असल्याचे भासत होते. या विजयामुळे स्थानिक भाजप कार्यकर्त्यांमध्ये कमालीचा उत्साह दिसून येत असून, नगरपंचायतीच्या पहिल्याच सत्तेच्या सोपानावर भाजपचा झेंडा दिमाखात फडकला आहे. माजी आमदारांच्या घरातच हे महत्त्वाचे पद आल्याने त्यांच्या गटाची पकड या परिसरावर पुन्हा एकदा किती मजबूत आहे, हे या बिनविरोध निवडीने सिद्ध केले आहे.

निवडणूक प्रक्रियेदरम्यान विरोधकांनी प्रशासकीय स्तरावर काही हरकती घेतल्या होत्या आणि तक्रारींचे सत्र राबवले होते. यामुळे काही काळ राजकीय वातावरणात कमालीचा तणाव आणि अस्वस्थता निर्माण झाली होती. कायदेशीर बाबी आणि अर्जांमधील त्रुटींवरून सत्ताधारी आणि विरोधक आमनेसामने आले होते, ज्यामुळे प्रशासनावरही मोठा दबाव निर्माण झाला होता. मात्र, निवडणूक प्रशासनाने सर्व कायदेशीर बाबींची, प्रतिज्ञापत्रांची आणि नियमावलीची अत्यंत काटेकोर पडताळणी करून सर्व विरोध आणि हरकती खोडून काढल्या. अखेरीस सर्व प्रशासकीय पेच आणि राजकीय अडथळे पार करून प्राजक्ता पाटील यांच्या नावावर नगराध्यक्ष म्हणून शिक्कामोर्तब झाले. या निवडीमुळे अनगरच्या स्थानिक राजकारणात आता एका नवीन पर्वाचा आणि विकासाच्या एका आधुनिक युगाचा प्रारंभ झाल्याचे राजकीय विश्लेषकांचे मत आहे. ही निवड केवळ एका पदाची प्राप्ती नसून, गावाच्या आगामी पाच वर्षांच्या विकासाची आणि राजकारणाची दिशा ठरणारी महत्त्वाची घटना आहे.

नगरपंचायतीच्या नवीन दर्जा मुळे आता अनगरच्या विकासाचा एक नवीन आणि सर्वसमावेशक आराखडा तयार होणे अपेक्षित आहे. ग्रामपंचायतीकडून नगरपंचायतीकडे झालेला हा प्रवास गावच्या नागरी सोयी सुविधांमध्ये अमूलाग्र बदल घडवणारा ठरेल. यामध्ये प्रामुख्याने शुद्ध पाणीपुरवठा योजना, सांडपाणी व्यवस्थापनाची आधुनिक प्रणाली, पक्के रस्ते आणि पथदिव्यांचा प्रश्न मार्गी लावणे याला प्राधान्य दिले जाणार आहे. स्थानिक मतदारांच्या मोठ्या अपेक्षा आणि राजकीय संघटनांची ताकद यांच्यात सुवर्णमध्य साधण्याचे मोठे आव्हान नवनिर्वाचित नगराध्यक्षांसमोर असणार आहे. प्राजक्ता पाटील या आता गावाच्या नियोजनात आणि प्रशासकीय कारभारात आपली भूमिका कशी बजावतात, याकडे संपूर्ण जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे. या बिनविरोध निवडीमुळे अनगरच्या राजकारणावर पाटील परिवाराचे वर्चस्व पुन्हा एकदा निर्विवाद असल्याचे स्पष्ट झाले असून, विरोधकांना आता आपली पुढील रणनीती आखण्यासाठी नवीन संधीची वाट पाहावी लागणार आहे.