महिला प्रवाशांच्या आरोग्यासाठी मुंबई मेट्रोचा स्तुत्य उपक्रम
मुंबईतील सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेत महिला प्रवाशांच्या सोयीसुविधांना प्राधान्य देण्याच्या उद्देशाने मुंबई मेट्रो वनने एक स्तुत्य उपक्रम हाती घेतला आहे. वर्सोवा-अंधेरी-घाटकोपर या मेट्रो एक मार्गावरील सर्व बारा स्थानकांवर आता स्वस्त दरात सॅनिटरी पॅड्स उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत. यासाठी मेट्रो प्रशासनाने सिरोना या नामवंत महिला आरोग्य ब्रँडशी भागीदारी केली आहे.
महिला प्रवाशांना प्रवासादरम्यान अचानक येणाऱ्या मासिक पाळीच्या काळात होणारी गैरसोय टाळण्यासाठी ही यंत्रणा बसवण्यात आली आहे. घाटकोपर ते वर्सोवा या मार्गावरील सर्व स्थानकांवर या व्हेंडिंग मशिन्स बसवण्यात आल्या आहेत. महिला प्रवाशांच्या खिशाला परवडतील अशा दरात हे पॅड्स उपलब्ध आहेत. केवळ दहा रुपयांत दोन सॅनिटरी पॅड्स मिळतील, अशी व्यवस्था करण्यात आली आहे. या मशिन्स अत्याधुनिक असून, त्यातून पॅड्स मिळवणे अत्यंत सोपे आहे. महिलांच्या स्वच्छतेचा विचार करून या मशिन्स प्रामुख्याने महिला स्वच्छतागृहांच्या जवळ किंवा सहज उपलब्ध होतील अशा ठिकाणी बसवण्यात आल्या आहेत.
मासिक पाळी हा महिलांच्या आरोग्याचा एक अविभाज्य भाग आहे, परंतु सार्वजनिक ठिकाणी सॅनिटरी पॅड्सची अनुपलब्धता अनेकदा चिंतेचा विषय ठरते. या उपक्रमामुळे अचानक उद्भवलेल्या परिस्थितीत महिलांना स्थानकाबाहेर औषधांच्या दुकानात धाव घेण्याची गरज पडणार नाही. सार्वजनिक ठिकाणी अशा यंत्रणा बसवल्यामुळे मासिक पाळीशी निगडित सामाजिक संकोच कमी होण्यास मदत होते. मुंबई मेट्रोने जागतिक दर्जाच्या सोयीसुविधा देताना महिला प्रवाशांच्या विशेष गरजांकडे लक्ष दिले आहे, ज्यामुळे या मेट्रोची प्रतिमा अधिक सर्वसमावेशक झाली आहे. या व्हेंडिंग मशिन्स वापरण्यासाठी प्रवाशांना मशिन्सवर दिलेल्या सूचनांचे पालन करावे लागेल. ठराविक रक्कम जमा केल्यास मशीनमधून सॅनिटरी पॅडचे पाकीट बाहेर येईल. ही संपूर्ण प्रक्रिया विनास्पर्श आणि जलद आहे, ज्यामुळे गर्दीच्या वेळीही महिलांना याचा लाभ घेता येईल.
मुंबई मेट्रो वनच्या अधिकृत प्रवक्त्याने सांगितले की, आम्ही नेहमीच आमच्या प्रवाशांच्या गरजा ओळखून सेवा देण्याचा प्रयत्न करतो. महिलांची संख्या मेट्रो प्रवासात मोठी आहे, त्यामुळे त्यांच्या आरोग्याची आणि आरामाची काळजी घेणे ही आमची जबाबदारी आहे. यापूर्वी मुंबई मेट्रोच्या इतर काही मार्गांवर दोन अ आणि सात अशा प्रकारच्या मशिन्स प्रायोगिक तत्त्वावर लावण्यात आल्या होत्या. मात्र, आता मेट्रो एक च्या सर्व स्थानकांवर ही सोय झाल्याने पश्चिम आणि पूर्व उपनगरांना जोडणाऱ्या या महत्त्वाच्या मार्गावरील लाखो महिला प्रवाशांना याचा थेट फायदा होणार आहे.