रशिया – चीन – इराणचे हिंद महासागरात शक्तिप्रदर्शन

दक्षिण आफ्रिकेने आयोजित केलेल्या या मोसी-दोन नामक नौदल सरावात रशिया, चीन आणि इराण एकत्र येत आहेत. हिंद महासागरातील महत्त्वाच्या सागरी मार्गांवर आपले वर्चस्व सिद्ध करणे आणि एकमेकांमधील लष्करी सहकार्य वाढवणे हा या सरावाचा मुख्य उद्देश आहे. मात्र, युक्रेन युद्ध आणि जागतिक तणावाच्या पार्श्वभूमीवर या सरावाकडे एका पाश्चात्य देशांच्या विरोधातील गट म्हणून पाहिले जात आहे.

या सरावातील सर्वात महत्त्वाचा पैलू म्हणजे रशियाचा सहभाग हा आहे. रशियाने आपली अत्याधुनिक गोर्शकोव्ह ही युद्धनौका या सरावासाठी पाठवली आहे. ही नौका झिर्कॉन या हायपरसोनिक क्षेपणास्त्राने सज्ज आहे. हे क्षेपणास्त्र आवाजाच्या नऊपट वेगाने प्रवास करू शकते आणि कोणत्याही संरक्षण यंत्रणेला चकवा देण्यास सक्षम आहे. युक्रेन युद्धाच्या काळात रशियाने अशा प्रकारे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आपले शक्तिप्रदर्शन करणे, हा पाश्चात्य देशांना दिलेला एक स्पष्ट इशारा मानला जात आहे. चीनने या सरावाच्या निमित्ताने पुन्हा एकदा हिंदी महासागरात आपली उपस्थिती प्रबळ केली आहे. दक्षिण आफ्रिकेसोबतचे लष्करी संबंध दृढ करून आफ्रिका खंडातील आपले आर्थिक आणि सामरिक हितसंबंध सुरक्षित ठेवण्याचा चीनचा प्रयत्न आहे. चीनची प्रगत नौदलाची जहाजे या सरावात महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत, ज्यामुळे अमेरिकेच्या या भागातील प्रभावाला आव्हान मिळत आहे. इराण या सरावात सहभागी होणे हे देखील लक्षणीय आहे. इराणवर असलेल्या आंतरराष्ट्रीय निर्बंधांच्या पार्श्वभूमीवर, रशिया आणि चीनसारख्या महासत्तांसोबत इराण लष्करी सराव करत आहे. अमेरिका आणि युरोपियन देशांनी इराणच्या या सहभागावर टीका केली आहे.

दक्षिण आफ्रिकेने या सरावाचे समर्थन करताना म्हटले आहे की, हे केवळ एक नियमित लष्करी सहकार्य आहे. तथापि, रशिया-युक्रेन वादात दक्षिण आफ्रिकेने घेतलेली तटस्थ भूमिका आणि रशियन जहाजांचे स्वागत करणे, यामुळे पाश्चात्य मित्रदेशांशी असलेल्या संबंधांमध्ये तणाव निर्माण झाला आहे. हा सराव अशा वेळी होत आहे जेव्हा जागतिक राजकारण दोन गटात विभागले जात असल्याचे दिसत आहे. एका बाजूला अमेरिका आणि नाटो देश आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला रशिया, चीन आणि इराण आपली आघाडी मजबूत करत आहेत. दक्षिण आफ्रिकेच्या किनारपट्टीवर होणारे हे शक्तिप्रदर्शन येणाऱ्या काळात सागरी सुरक्षेचे नियम आणि जागतिक युतीचे स्वरूप बदलू शकते.






20,556 वेळा पाहिलं