स्वतंत्र बातमी

पुणे रेल्वे विभागाने प्रवासी वाहतूक आणि महसूल संकलनात यंदा मोठा टप्पा गाठला असून, गेल्या एका वर्षात तब्बल साडेसहा कोटी नागरिकांनी रेल्वे प्रवासाचा लाभ घेतला आहे. ही आकडेवारी रेल्वेच्या वाढत्या लोकप्रियतेवर शिक्कामोर्तब करणारी असून, 2024 सालाच्या तुलनेत यंदा प्रवासी संख्येत नऊ पूर्णांक तीन टक्क्यांची उल्लेखनीय वाढ नोंदवण्यात आली आहे. प्रवाशांच्या या अभूतपूर्व प्रतिसादामुळे पुणे विभागाच्या तिकीट महसुलातही प्रचंड वाढ झाली असून, रेल्वेच्या तिजोरीत जमा झालेली ही रक्कम सर्वांचे लक्ष वेधून घेणारी ठरली आहे.

या आर्थिक आणि कॅलेंडर वर्षाच्या कालावधीत पुणे रेल्वे विभागाला केवळ तिकीट विक्रीतून एकूण एक हजार पाचशे सहा कोटी रुपयांचे उत्पन्न मिळाले आहे. रेल्वेच्या वरिष्ठ वाणिज्यिक अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, विभागातील सर्व प्रमुख आणि उपनगरीय स्थानकांवरून दररोज शेकडो गाड्यांचे परिचालन केले जाते. प्रवाशांच्या वाढत्या मागणीनुसार रेल्वेने केलेल्या नियोजनामुळेच महसुलाचा हा आकडा दीड हजार कोटींच्या पुढे नेणे शक्य झाले आहे, जे रेल्वेच्या आर्थिक सक्षमीकरणाचे द्योतक आहे.

पुणे रेल्वे स्थानक हे पश्चिम महाराष्ट्रातील सर्वात महत्त्वाचे केंद्र असून, येथून दररोज सरासरी दोनशे दहा प्रवासी गाड्यांची ये-जा सुरू असते. पुणे स्थानकावरून उत्तर भारतात जाणाऱ्या प्रवाशांची संख्या मोठी असून, झेलम एक्स्प्रेस, आझाद हिंद एक्स्प्रेस आणि दानापूर एक्स्प्रेस यांसारख्या लांब पल्ल्याच्या गाड्यांना वर्षभर मोठी प्रतीक्षा यादी असते. केवळ आंतरराज्य प्रवासच नव्हे, तर लोणावळा, तळेगाव आणि दौंड यांसारख्या उपनगरीय भागांतून दररोज कामासाठी पुण्यात येणाऱ्या हजारो चाकरमान्यांनीही रेल्वे प्रवासालाच आपली पहिली पसंती दिली आहे.

तुलनात्मक विचार करता, सन 2024 मध्ये पुणे विभागातून पाच कोटी नव्वद लाख पंचावन्न हजार प्रवाशांनी रेल्वेने प्रवास केला होता. त्या तुलनेत यंदा हा आकडा साडेसहा कोटींच्या वर गेल्याने एकूण प्रवासी संख्येत तब्बल साठ लाख प्रवाशांची भर पडली आहे. ही वाढ केवळ योगायोग नसून, रेल्वेने स्थानक विकास योजनेतंर्गत केलेली स्थानकांवरील सुधारणा, स्वयंचलित पायऱ्यांची सुविधा, स्वच्छतेवर दिलेला भर आणि आधुनिक तिकीट खिडक्यांमुळे प्रवाशांचा प्रवास अधिक सुसह्य झाला आहे, ज्याचा सकारात्मक परिणाम या आकडेवारीवर दिसून येत आहे.

रेल्वे प्रशासनाच्या मते, रस्ते वाहतुकीच्या तुलनेत रेल्वे प्रवास हा अधिक स्वस्त, सुरक्षित आणि वेळेची बचत करणारा असल्याने नागरिक रेल्वेकडे अधिक वळत आहेत. विशेषतः उन्हाळी सुट्ट्या, दिवाळी, गणेशोत्सव आणि छटपूजा यांसारख्या मोठ्या सणांच्या काळात प्रवाशांची होणारी गर्दी लक्षात घेऊन रेल्वेने चालवलेल्या अतिरिक्त विशेष गाड्यांमुळे या प्रवासी संख्येत मोठी वृद्धी झाली आहे. विश्वासाार्ह आणि वेगवान प्रवासाचा पर्याय म्हणून पुणे रेल्वे विभाग भविष्यात अधिक गाड्या आणि नव्या सोयीसुविधा उपलब्ध करून देण्यासाठी प्रयत्नशील आहे, असेही प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.