सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर नाशिकमधील पंचवटी परिसराचा कायापालट करण्यासाठी राज्य आणि केंद्र सरकारने महत्त्वाकांक्षी रामकाल पथ प्रकल्प हाती घेतला आहे. रामकुंड ते काळाराम मंदिर या दीड किलोमीटरच्या पथाचे सुशोभीकरण आणि विकास करण्यात येत असून, यामुळे भाविकांना आणि पर्यटकांना रामायणकालीन अनुभूती देण्याचा प्रशासनाचा मानस आहे.
प्रकल्पाचे स्वरूप आणि व्याप्ती केंद्र सरकारच्या पर्यटन मंत्रालयाने प्रसाद योजनेतंर्गत या प्रकल्पाला मंजुरी दिली आहे. या प्रकल्पासाठी एकूण एकशे शेहेचाळीस कोटी रुपयांचा खर्च अपेक्षित असून, त्यापैकी नव्व्याण्णव कोटी केंद्र सरकार तर उर्वरित सत्तेचाळीस कोटी राज्य सरकार देणार आहे. या प्रकल्पांतर्गत रामकुंड, कपालेश्वर मंदिर, सीतागुंफा आणि काळाराम मंदिर या परिसरांना जोडणारा एक सुसज्ज सांस्कृतिक कॉरिडॉर निर्माण केला जाणार आहे. या अंतर्गत काळाराम मंदिर ते रामकुंड दरम्यानचा मार्ग प्रशस्त केला जाणार आहे. रस्त्यांच्या दोन्ही बाजूंना रामायणातील प्रसंगांवर आधारित भित्तीचित्रे, आकर्षक विद्युत रोषणाई आणि बसण्यासाठी सुसज्ज जागा केल्या जातील. प्रकल्पाच्या मार्गात येणाऱ्या काही प्राचीन मंदिरांचे शास्त्रीय पद्धतीने जतन आणि गरज पडल्यास स्थलांतर केले जाणार आहे. मात्र, यामुळे स्थानिक नागरिकांमध्ये आणि पुजाऱ्यांमध्ये काही प्रमाणात चिंतेचे वातावरण आहे. प्रशासनाने भाविकांच्या आस्थेला धक्का न लावता हे काम करण्याचे आश्वासन दिले आहे. गोदाकाठावरील रामतीर्थ परिसरातील जुनी बांधकामे पाडून तिथे सूर्याची किरणे थेट पात्रापर्यंत पोहोचतील अशा पद्धतीने नियोजन केले जात आहे. या प्रकल्पाचा आराखडा साबरमती रिव्हरफ्रंट किंवा वाराणसीच्या काशी विश्वनाथ कॉरिडॉरच्या धर्तीवर तयार करण्यात आला आहे, जेणेकरून कुंभमेळ्यासाठी येणाऱ्या कोट्यवधी भाविकांना शिस्तबद्ध दर्शन घेता येईल.
स्थानिकांच्या समस्या आणि पुनर्वसन प्रकल्पासाठी काळाराम मंदिर परिसरातील काही रहिवासी आणि व्यावसायिक बाधित होणार आहेत. महापालिका आयुक्त मनीषा खत्री यांनी स्वतः या भागाची पाहणी करून बाधितांशी चर्चा केली आहे. बाधित कुटुंबांसाठी नवीन घरकुल योजना राबवली जाणार असून, त्यांना आधुनिक सोयी-सुविधांनी युक्त घरे दिली जातील, अशी ग्वाही प्रशासनाने दिली आहे. सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी नाशिकमध्ये मोठ्या प्रमाणावर पायाभूत सुविधांचे काम सुरू आहे. रामकाल पथ हा या तयारीतील महत्त्वाचा दुवा ठरणार आहे. यामुळे केवळ गर्दीचे नियोजन सोपे होणार नाही, तर नाशिकच्या धार्मिक पर्यटनाला जागतिक स्तरावर नवी ओळख मिळेल.
