इंडोनेशियातील जावा या प्रमुख बेटावर निसर्गाचा कोप पाहायला मिळत असून, गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या अतिवृष्टीने भीषण रूप धारण केले आहे. शनिवारी पहाटेच्या सुमारास पश्चिम जावा प्रांतात झालेल्या महाकाय भूस्खलनाने संपूर्ण गावाला वेढले. स्थानिक आपत्ती व्यवस्थापन विभागाने दिलेल्या प्राथमिक माहितीनुसार, या दुर्घटनेत आतापर्यंत आठ जणांचे मृतदेह हाती लागले आहेत. मात्र, अद्याप ब्याण्णव नागरिक बेपत्ता असून त्यांचा शोध घेण्यासाठी यंत्रणा शर्थीचे प्रयत्न करत आहेत. पश्चिम बांडूंग जिल्ह्यातील ग्रामीण भागात या घटनेमुळे शोककळा पसरली असून मृतांचा आकडा वाढण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
शनिवारी पहाटे साडेतीनच्या सुमारास, जेव्हा पासिर लँगू गावातील नागरिक गाढ झोपेत होते, तेव्हा डोंगराचा एक मोठा भाग कोसळला. मुसळधार पावसामुळे डोंगराची माती कमकुवत झाली होती, परिणामी चिखल, महाकाय दगड आणि उन्मळून पडलेली झाडे वेगाने मानवी वस्तीच्या दिशेने सरकली. या नैसर्गिक प्रपातात सुमारे चौतीस घरे पूर्णपणे जमिनीदोस्त होऊन चिखलाच्या ढिगाऱ्याखाली गाडली गेली. अनेक कुटुंबांना सावरण्याची संधीही मिळाली नाही, त्यामुळे नागरिक त्यांच्या राहत्या घरातच गाडले गेले आहेत.
राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन संस्थेचे प्रवक्ते अब्दुल मुहारी यांनी माध्यमांशी बोलताना सांगितले की, आतापर्यंत ढिगाऱ्यातून चौवीस जणांना सुखरूप बाहेर काढण्यात यश आले आहे. उर्वरित ब्याण्णव बेपत्ता लोकांचा शोध घेण्यासाठी आधुनिक यंत्रसामग्री आणि श्वान पथकाची मदत घेतली जात आहे. तथापि, सतत कोसळणारा पाऊस आणि जमिनीत असलेली प्रचंड अस्थिरता यामुळे बचावकार्यात मोठे अडथळे येत आहेत. दुय्यम भूस्खलनाचा धोका कायम असल्याने बचाव पथकाला अतिशय सावधगिरीने काम करावे लागत आहे. प्रशासनाने परिसरातील इतर धोकादायक दरडींच्या छायेत राहणाऱ्या रहिवाशांना तातडीने सुरक्षित स्थळी स्थलांतरित होण्याचे आदेश दिले आहेत.
या भूस्खलनाचा तडाखा केवळ घरांनाच नाही, तर संपूर्ण गावच्या अर्थव्यवस्थेला बसला आहे. शेकडो एकरवरील भातशेती चिखलाखाली गाडली गेल्याने शेतकऱ्यांचे अपरिमित नुकसान झाले आहे. गावाकडे जाणारे मुख्य रस्ते आणि पूल वाहून गेल्याने किंवा ढिगाऱ्यामुळे बंद झाल्याने संपर्क तुटला आहे. वीज पुरवठा आणि पाणी पुरवठा करणाऱ्या यंत्रणा कोलमडून पडल्याने स्थानिकांचे दैनंदिन जीवन पूर्णपणे विस्कळीत झाले आहे. मदत शिबिरांमध्ये हजारो नागरिकांनी आश्रय घेतला असून तिथे जीवनावश्यक वस्तूंचा पुरवठा करण्याचे काम स्थानिक स्वयंसेवी संस्था करत आहेत.
इंडोनेशियामध्ये दरवर्षी ऑक्टोबर ते एप्रिल या कालावधीत मान्सूनचा पाऊस सक्रिय असतो, परंतु गेल्या काही वर्षांत पावसाचे प्रमाण आणि तीव्रता अनपेक्षितपणे वाढली आहे. गेल्या वर्षी सुमात्रा बेटावर झालेल्या अशाच एका दुर्घटनेत जवळपास एक हजार दोनशे नागरिकांना आपला जीव गमवावा लागला होता. हवामान बदलामुळे अशा प्रकारच्या आपत्ती वारंवार घडत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. सरकारने आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणेला अधिक सक्षम करण्यावर भर दिला असून, नागरिकांना हवामान खात्याच्या इशाऱ्यांकडे दुर्लक्ष न करण्याचे आणि डोंगराळ भागात सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे.
