अमेरिकेचे राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प यांनी आपल्या प्रशासकीय कारकिर्दीतील एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि धाडसी निर्णय जाहीर केला आहे. अमेरिकन नागरिकांना वर्षानुवर्षे भेडसावणाऱ्या महागड्या औषधांच्या समस्येतून मुक्त करण्यासाठी ‘ट्रम्पआरएक्स’ हे पहिलेवहिले अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ कार्यान्वित करण्यात आले आहे. या व्यासपीठाचे मुख्य उद्दिष्ट औषध बाजारपेठेतील मक्तेदारी मोडून काढणे आणि सर्वसामान्य जनतेला परवडणाऱ्या किमतीत औषधे उपलब्ध करून देणे हे आहे. या संकेतस्थळावर औषधांच्या प्रत्यक्ष उत्पादन खर्चाची आणि विक्री मूल्याची पारदर्शक माहिती दिली जाणार आहे, ज्यामुळे ग्राहकांना कोणत्याही फसवणुकीशिवाय थेट उत्पादकांकडून सवलतीच्या दरात औषधे खरेदी करण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
राष्ट्रपती ट्रम्प यांच्या मते, अमेरिकन नागरिक जगातील इतर देशांच्या तुलनेत औषधांसाठी अवाजवी पैसे मोजत आहेत. अनेक दशकांपासून औषध कंपन्यांनी लावलेले हे चढ्या दरांचे जाळे तोडण्यासाठी प्रशासनाने हे पाऊल उचलले आहे. मध्यमवर्गीय आणि निम्न उत्पन्न गटातील कुटुंबांसाठी हा निर्णय संजीवनी ठरणार आहे. या संकेतस्थळावर औषधांच्या किमतींची तुलना करण्याची सोय उपलब्ध करून देण्यात आली असून, त्याद्वारे नागरिक औषधोपचारांवरील खर्चात मोठी बचत करू शकतील. यामुळे कौटुंबिक मासिक खर्चातील वैद्यकीय तरतुदीचा भार लक्षणीयरीत्या कमी होण्यास मदत होणार आहे.
हे नवीन धोरण यशस्वी करण्यासाठी ट्रम्प प्रशासनाने जगभरातील आघाडीच्या औषध उत्पादक कंपन्यांशी वाटाघाटी करून महत्त्वपूर्ण करार केले आहेत. या करारांतर्गत कर्करोग, मधुमेह आणि हृदयाशी संबंधित गंभीर आजारांवरील अत्यंत महागड्या औषधांच्या किमतीत मोठी घट करण्याचे निश्चित करण्यात आले आहे. जर नागरिकांनी ‘ट्रम्पआरएक्स’ या अधिकृत सरकारी संकेतस्थळावरून थेट औषधे मागवली, तर त्यांना मध्यस्थांचे कमिशन आणि अतिरिक्त कर भरावे लागणार नाहीत. यामुळे आरोग्य सेवेतील खर्चाची मोठी बचत होऊन सामान्य जनतेला उच्च दर्जाची औषधे त्यांच्या आवाक्यात मिळणे शक्य होणार आहे.
या योजनेचा एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे अमेरिकेतील औषधांच्या किमती इतर प्रगत देशांतील किमतींच्या बरोबरीने आणणे हा आहे. अमेरिकन औषध बाजारपेठेतील किमती या जागतिक स्तरावरील सर्वात कमी किमतींशी सुसंगत असाव्यात, असा प्रशासनाचा आग्रह आहे. ही व्यापक योजना पूर्णपणे अमलात आणण्यासाठी प्रशासनाने जोमाने तयारी सुरू केली असून, 2026 या वर्षाच्या सुरुवातीपासूनच ही सेवा देशव्यापी स्तरावर व्यवहारात आणण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. या निर्णयामुळे संयुक्त राष्ट्रांतील लाखो नागरिकांना आपल्या हक्काच्या आरोग्य सुविधांसाठी आता तिप्पट-चौपट पैसे मोजावे लागणार नाहीत.
या निर्णयामुळे अमेरिकेतील घराघरात आनंदाचे वातावरण असले, तरी वैद्यकीय क्षेत्रातील काही तज्ज्ञांनी यावर संमिश्र मते व्यक्त केली आहेत. काहींच्या मते, औषधांच्या किमती कमी करण्याच्या या प्रयत्नांमुळे औषध क्षेत्रातील नवीन संशोधनासाठी लागणाऱ्या गुंतवणुकीवर आणि संशोधकांच्या उत्साहावर मर्यादा येऊ शकतात. तसेच, काही व्यापार धोरणांमुळे सर्वच औषधांवर अपेक्षित बचत होईलच असे नाही, असाही एक मतप्रवाह आहे. तरीही, आरोग्य सेवा अधिक सुलभ आणि परवडणारी करण्याच्या दिशेने हे ट्रम्प प्रशासनाचे आतापर्यंतचे सर्वात मोठे आणि सकारात्मक पाऊल मानले जात असून, यामुळे भविष्यात अमेरिकेच्या आरोग्य धोरणात अमूलाग्र बदल अपेक्षित आहेत.
