अमेरिकेचे राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अमेरिकन कुटुंबांच्या आणि विशेषतः लहान मुलांच्या आर्थिक भविष्याला कलाटणी देणारा ‘ट्रम्प खाते’ हा अत्यंत महत्त्वाकांक्षी उपक्रम जाहीर केला आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश देशातील प्रत्येक पात्र मुलाच्या नावावर जन्मानंतर किंवा विशिष्ट पात्रता सिद्ध केल्यानंतर एकदाच एक हजार अमेरिकन डॉलर्स जमा करणे हा आहे. ही रक्कम केवळ तात्कालिक मदत नसून, मुलांच्या आयुष्यातील लांब मुदतीच्या बचतीस प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि त्यांना तरुणपणी आर्थिक स्थैर्य प्राप्त करून देण्यासाठी उचललेले एक क्रांतिकारी पाऊल आहे.
प्रशासनाने या योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी दि 4 जुलै 2026 ही तारीख निश्चित केली आहे, जी अमेरिकेच्या स्वातंत्र्यदिनाचे प्रतीक आहे. या योजनेचा लाभ देशातील सुमारे साडेआठ दशलक्ष ते पंचवीस दशलक्ष अमेरिकन कुटुंबांपर्यंत पोहोचवण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. सरकारने स्पष्ट केले आहे की, ही रक्कम तिजोरीत पडून न राहता ती ‘कमी खर्चीच्या निर्देशांक निधीत’ गुंतवली जाईल. या गुंतवणुकीमुळे मिळणाऱ्या व्याजावर किंवा परताव्यावर कराची सवलत दिली जाईल, जेणेकरून मुलांच्या वयासोबत हा निधी चक्रवाढ पद्धतीने वाढत राहील.
या उपक्रमाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे याला मिळालेला खाजगी क्षेत्राचा पाठिंबा. ‘बँक ऑफ अमेरिका’ आणि ‘जेपी मॉर्गन चेस’ यांसारख्या जगातील बलाढ्य बँकांनी या योजनेत हिरिरीने सहभाग घेतला आहे. या बँकांनी एक पाऊल पुढे टाकत अशी घोषणा केली आहे की, सरकार देत असलेल्या एक हजार डॉलर्सच्या निधीला ते आपल्या स्तरावरून तितकीच म्हणजेच अतिरिक्त एक हजार अमेरिकन डॉलर्सची जोड देतील. हे लाभ त्यांच्या बँकांमध्ये काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांच्या पात्र मुलांसाठी असतील. अशा प्रकारे, अनेक मुलांच्या खात्यात सुरुवातीलाच दोन हजार अमेरिकन डॉलर्स जमा होतील, ज्यामुळे कर्मचाऱ्यांच्या कुटुंबांना मोठा आधार मिळणार आहे.
बँकांपाठोपाठ ‘रोबिनहूड’, ‘ब्लॅकरॉक’, ‘चार्ल्स स्वाब’, ‘चाइम फायनान्शियल’ आणि ‘सोफी टेक्नॉलॉजीज’ यांसारख्या प्रसिद्ध तंत्रज्ञान आणि गुंतवणूक कंपन्यांनीही या ऐतिहासिक योजनेत सामील होण्याचे जाहीर केले आहे. या कंपन्यांनी सामाजिक जबाबदारी आणि कर्मचारी कल्याणाचा भाग म्हणून सरकारी निधीला समान वाटा देण्याचे आश्वासन दिले आहे. या मोठ्या सहभागामुळे हा उपक्रम केवळ एका सरकारी योजनेपुरता मर्यादित न राहता, तो सार्वजनिक आणि खाजगी क्षेत्राच्या भागीदारीचे एक उत्कृष्ट उदाहरण बनला आहे. यामुळे बाजारात गुंतवणुकीची नवी लाट येण्याची शक्यताही वर्तवली जात आहे.
या योजनेची रचना अशा प्रकारे केली आहे की, जमा झालेली ही रक्कम आणि त्यावर मिळालेला परतावा मुले जेव्हा अठरा वर्षांची होतील, तेव्हाच त्यांना काढता येईल. या निधीचा वापर मुले उच्च शिक्षणाचे शुल्क भरण्यासाठी, स्वतःचा नवीन व्यवसाय सुरू करण्यासाठी किंवा आयुष्यातील पहिले घर खरेदी करण्यासाठी करू शकतील, असे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे. यामुळे तरुण पिढीला त्यांच्या आयुष्याची सुरुवात करताना कर्जाच्या ओझ्याखाली दबण्याऐवजी एका भक्कम आर्थिक पाठबळासह पुढे जाता येईल. अमेरिकन कुटुंबांसाठी ही योजना भविष्यातील आर्थिक चिंता दूर करणारा एक खात्रीशीर मार्ग ठरणार आहे.
