भारत – इराण धार्मिक संवादाला चालना

इराणच्या सर्वोच्च नेत्यांच्या मार्गदर्शनाखाली आलेल्या एका उच्चस्तरीय प्रतिनिधीमंडळाने अमृतसर येथील सुवर्ण मंदिराला भेट दिली. या भेटीदरम्यान त्यांनी शीख धर्मीय नेतृत्वाशी आणि शिरोमणी गुरुद्वारा व्यवस्थापन समितीच्या सदस्यांशी सविस्तर संवाद साधला. या दौऱ्याचा मुख्य उद्देश केवळ धार्मिक दर्शन नसून, दोन्ही देशांमधील आध्यात्मिक आणि राजनैतिक संबंधांना एक नवी दिशा देणे हा होता. सुवर्ण मंदिरातील शांतता आणि सेवेची परंपरा पाहून प्रतिनिधींनी शीख धर्माच्या महानतेचा गौरव केला.

या भेटीचे सर्वात महत्त्वाचे औचित्य म्हणजे एका विशेष निमंत्रणाचे आदानप्रदान. इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या निधनानंतरच्या चाळीसाव्या दिवशी त्यांच्या स्मृतींना उजाळा देण्यासाठी एका भव्य स्मरणसभेचे आयोजन करण्यात आले आहे. हे प्रतिनिधीमंडळ या सभेचे अधिकृत निमंत्रण घेऊन आले होते. ही सभा 12 एप्रिल रोजी देशाची राजधानी नवी दिल्ली येथे पार पडणार असून, त्यासाठी शीख समाजातील प्रमुख धर्मगुरू आणि मान्यवरांना आग्रहाचे निमंत्रण देण्यात आले आहे.

संवादादरम्यान इराणी प्रतिनिधींनी भारत आणि इराण यांच्यातील ऋणानुबंधांवर प्रकाश टाकला. त्यांनी नमूद केले की, दोन्ही देशांमध्ये सुमारे पाच हजार वर्षांपासूनचे दृढ सांस्कृतिक आणि व्यापारी संबंध आहेत. प्राचीन काळापासून दोन्ही संस्कृतींनी एकमेकांवर प्रभाव पाडला असून, ही नाळ आजही तितकीच मजबूत आहे. केवळ राजकीय स्तरावरच नव्हे, तर लोकसंस्कृती आणि विचारसरणीच्या पातळीवरही परस्पर सहकार्य वाढवण्याची गरज असल्याचे त्यांनी यावेळी अधोरेखित केले.

धार्मिक एकात्मतेवर भाष्य करताना प्रतिनिधींनी बलिदानाच्या संकल्पनेचा विशेष उल्लेख केला. शीख धर्म आणि इस्लाम या दोन्ही धर्मांमध्ये सत्यासाठी आणि न्यायासाठी दिलेल्या बलिदानाला सर्वोच्च स्थान आहे. गुरू तेग बहादूर आणि गुरू गोविंद सिंग यांच्या बलिदानाचा इतिहास तसेच इस्लाममधील बलिदानाची परंपरा यात असलेले वैचारिक साम्य त्यांनी स्पष्ट केले. या संवादातून दोन्ही धर्मांमधील अनुयायांमध्ये परस्पर आदर आणि सामंजस्य वाढवण्याचा प्रयत्न करण्यात आला, ज्यामुळे आंतरधर्मीय सौहार्द अधिक मजबूत होण्यास मदत होईल अशी अपेक्षा केली जात आहे.

सध्या पश्चिम आशियातील राजकीय परिस्थिती अत्यंत नाजूक आणि तणावपूर्ण असताना, इराणकडून भारताच्या धार्मिक स्थळांना दिली जाणारी ही भेट जागतिक राजकारणात चर्चेचा विषय ठरली आहे. या भेटीमुळे केवळ धार्मिक आदानप्रदानच होणार नाही, तर भारत आणि इराणमधील द्विपक्षीय आणि राजनैतिक संबंधांना एक नवा पाया मिळेल, अशी शक्यता तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे. सांस्कृतिक संवादाच्या माध्यमातून संघर्षाच्या काळात शांततेचा मार्ग शोधण्याचा हा एक महत्त्वाचा प्रयत्न मानला जात आहे.






13,234 वेळा पाहिलं