भारतीय हवामान विभागाने राजस्थान राज्यासाठी आज अतिशय गंभीर इशारा जाहीर केला आहे. राज्यात अनेक भागांमध्ये उष्णतेची लाट निर्माण झालेली असून, नागरिकांच्या आरोग्याला धोका निर्माण झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर प्रशासनाने अत्यंत सावधगिरी बाळगण्याचे आवाहन केले असून हवामान विभागाने या स्थितीला लाल इशारा देऊन धोक्याची पातळी स्पष्ट केली आहे.
हवामान शास्त्रज्ञांच्या मते, राजस्थानातील काही जिल्ह्यांमध्ये तापमानाचा पारा सरासरीपेक्षा पाच ते सात अंशांनी अधिक नोंदवला गेला आहे. बाडमेर, जैसलमेर आणि जोधपूर सारख्या वाळवंटी भागांत परिस्थिती अधिकच बिकट असून तेथील तापमान पंचेचाळीस अंश सेल्सिअसच्या पलीकडे जाण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. दुपारच्या वेळी वाहणारे उष्ण वाऱ्यांमुळे जनजीवन पूर्णपणे विस्कळीत झाले आहे.
वाढत्या तापमानाचा विचार करून राज्य सरकारने नागरिकांसाठी विशेष नियमावली प्रसिद्ध केली आहे. दुपारच्या बारा ते दुपारी चार या वेळेत अत्यंत आवश्यक काम असल्याशिवाय घराबाहेर पडू नये, असे स्पष्ट निर्देश देण्यात आले आहेत. उन्हापासून संरक्षण करण्यासाठी डोके झाकून ठेवणे आणि सुती कपड्यांचा वापर करणे आरोग्यासाठी हिताचे असल्याचे प्रशासनाने म्हटले आहे.
आरोग्य विभागाने देखील आपली सर्व रुग्णालये सज्ज ठेवली असून उष्माघाताचा त्रास होणाऱ्या रुग्णांसाठी विशेष कक्ष स्थापन केले आहेत. शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी होऊ नये म्हणून वेळोवेळी पाणी पिणे, लिंबू सरबत किंवा ताक यांसारख्या पेयांचे सेवन करणे आवश्यक आहे. विशेषतः लहान मुले, वृद्ध व्यक्ती आणि शेतात काम करणाऱ्या मजुरांनी आपली अधिक काळजी घ्यावी, असा सल्ला आरोग्य तज्ज्ञांनी दिला आहे.
पुढील दोन ते तीन दिवस ही स्थिती अशीच कायम राहण्याचा अंदाज हवामान विभागाने वर्तवला आहे. केवळ राजस्थानच नव्हे, तर शेजारील पंजाब, हरियाणा आणि उत्तर प्रदेशच्या काही भागांतही उष्णतेचा प्रभाव दिसून येत आहे. निसर्गाच्या या बदलत्या स्वरूपामुळे पिकांवरही परिणाम होत असून शेतकऱ्यांनी सिंचनाच्या योग्य सोयी कराव्यात, अशी सूचना कृषी विभागाने दिली आहे.