भारतीय नौदलाचे सागरी संशोधन जहाज, आयएनएस सागरध्वनी, रॉयल मलेशियन नौदलासोबत एक यशस्वी कार्यक्रम पार पाडल्यानंतर शुक्रवार, दि. १५ मे २०२६ रोजी मलेशियातील पोर्ट क्लांग येथून रवाना झाले. या बंदरावरील वास्तव्यामुळे व्यावसायिक आणि वैज्ञानिक संवादांच्या माध्यमातून दोन्ही बाजूंमध्ये फलदायी देवाणघेवाण शक्य झाली.
भारतीय नौदलाचे महासागर संशोधन जहाज ‘सागरध्वनी’ आपल्या सागरी सहकार्य आणि वैज्ञानिक मोहिमेचा भाग म्हणून बुधवार, दि. १३ मे २०२६ रोजी मलेशियातील पोर्ट क्लांग बंदरात दाखल झाले होते. महासागर विकास आणि द्विपक्षीय वैज्ञानिक भागीदारी मजबूत करण्याच्या उद्देशाने या विशेष दौऱ्याचे आयोजन करण्यात आले होते. मलेशियातील भारतीय उच्चायुक्तालयातील वरिष्ठ अधिकारी आणि मलेशियाच्या शाही नौदलाच्या प्रतिनिधींनी या जहाजाचे आणि त्यावरील वैज्ञानिक पथकाचे उत्साहात स्वागत केले.
‘सागरध्वनी’ हे भारतीय नौदलाचे अत्यंत आधुनिक आणि वैशिष्ट्यपूर्ण जहाज असून त्याची रचना नौदल भौतिक आणि समुद्रशास्त्रीय प्रयोगशाळेने केली आहे, तर त्याची निर्मिती कोची येथील गोदीत करण्यात आली आहे. हे जहाज प्रामुख्याने सागरी संशोधन, पाण्याचे तापमान, पाण्याचा खारटपणा, सागरी प्रवाह आणि ध्वनीचा पाण्यातील वेग यांसारख्या अत्यंत महत्त्वाच्या घटकांचा अभ्यास करण्यासाठी ओळखले जाते.
या मोहिमेदरम्यान भारतीय वैज्ञानिक आणि मलेशियाचे सागरी तज्ज्ञ एकत्र येऊन या भागातील पर्यावरणीय बदलांचा आणि सागरी परिसंस्थेचा सखोल अभ्यास करण्यात आला. दोन्ही बाजूंच्या अधिकाऱ्यांनी आधुनिक जलसर्वेक्षण पद्धती, सागरी पर्यावरण संशोधन आणि सागरी तंत्रज्ञानातील उदयोन्मुख प्रगती यावर माहितीची देवाणघेवाण केली. या कार्यक्रमाचा एक भाग म्हणून, रॉयल मलेशियन नौदलाच्या जलसर्वेक्षण विभागाच्या एका शिष्टमंडळाने जहाजाला भेट दिली, ज्यांना जहाजावरील सागरी प्रणालींची माहिती देण्यात आली. विशेषज्ञ अधिकाऱ्यांमधील विषय तज्ज्ञ देवाणघेवाण कार्यक्रमात डेटा-केंद्रित देखभाल पद्धती, ट्रेंड मूल्यांकन पद्धती, नौकानयन सुरक्षा साधने आणि तंत्रज्ञान-सक्षम निर्णय-सहाय्य यंत्रणा यावरही लक्ष केंद्रित करण्यात आले.
या वास्तव्यादरम्यान, आयएनएस सागरध्वनीच्या कमांडिंग ऑफिसर यांनी क्वालालंपूर येथे मलेशियातील भारतीय उच्चायुक्तांची भेट घेतली. जहाजाची चालू असलेली सागरी मोहीम आणि अधिक सखोल वैज्ञानिक सहकार्य यावर चर्चा केंद्रित होती. या तैनातीमुळे भारत आणि मलेशिया यांच्यातील वाढते सागरी संबंध अधोरेखित होतात, तसेच प्रादेशिक सहभाग, ज्ञानवाटप आणि अधिक घनिष्ठ व्यावसायिक संबंधांप्रति दोन्ही नौदलांची सामायिक वचनबद्धता पुन्हा एकदा अधोरेखित होते.
या मोहिमेचे नेतृत्व भारतीय नौदलाचे कमांडर सुनील कुमार यांनी केले. या जहाजावर तीसहून अधिक अनुभवी नौसैनिक आणि संरक्षण संशोधन व विकास संस्थेचे अकरा वरिष्ठ वैज्ञानिक स्वार आहेत. मलेशियात पोहोचण्यापूर्वी या जहाजाने प्रवासादरम्यान विविध ठिकाणी पाण्याचे नमुने गोळा केले आहेत. त्याचे प्राथमिक विश्लेषण जहाजावरील प्रयोगशाळेत करण्यात आले आहे. या संशोधनातून गोळा झालेली माहिती सागरी सुरक्षा, नौदलाचे कामकाज आणि हवामान अंदाजासाठी अत्यंत मोलाची ठरणार आहे, असा विश्वास कमांडर सुनील कुमार यांनी व्यक्त केला आहे.