राज्यातील धरणांमधील पाणीसाठा अत्यंत वेगाने आटत आहे. यामुळे राज्यातील पाणीटंचाईचे संकट अधिकच गडद झाले आहे. जलसंपदा विभागाने ताज्या आकडेवारी जाहीर केली आहे. राज्यातील एकूण तीन हजार अठ्ठावीस धरणांमध्ये सध्या केवळ तीस पूर्णांक अठ्ठ्याऐंशी टक्के इतकाच उपयुक्त पाणीसाठा शिल्लक राहिला आहे. मागील वर्षीच्या सत्तावीस पूर्णांक पंच्याऐंशी टक्के साठ्याच्या तुलनेत हा साठा तांत्रिकदृष्ट्या थोडा अधिक दिसत असला, तरी सध्याच्या कडक उन्हामुळे पाण्याचे बाष्पीभवन वेगाने होत आहे. त्यामुळे प्रशासनाकडून सर्व नागरिकांना जपून पाणी वापरण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
या संपूर्ण परिस्थितीमध्ये पुणे विभागातील जलसाठ्याची स्थिती कमालीची चिंताजनक बनली आहे. राज्यातील इतर सर्व विभागांच्या तुलनेत पुणे विभागात सर्वात कमी म्हणजेच अवघा बावीस पूर्णांक दहा टक्के उपयुक्त पाणीसाठा शिल्लक राहिला आहे. या भागातील कडक उन्हाळा, पाण्याचा वाढता उपसा आणि अपुरा पाऊस यामुळे धरणांमधील पाणी पातळीने तळ गाठला आहे. पुणे विभागातील जलसाठ्याची ही नीचांकी पातळी पाहता आगामी पावसाळा सुरू होईपर्यंत नागरिकांना पाणी जपून वापरणे अत्यंत अनिवार्य झाले आहे.
पुणे विभागातील धरणांमधील उपयुक्त साठा आता अत्यंत चिंताजनक अशा पातळीवर पोहोचला आहे. अधिकृत आकडेवारीनुसार, भाटघर धरणात केवळ आठ पूर्णांक सव्वीस टक्के, माणिकडोह धरणात सहा पूर्णांक अकरा टक्के, तर घोड धरणात अवघा एक पूर्णांक बहात्तर टक्के उपयुक्त पाणीसाठा शिल्लक आहे. अत्यंत धक्कादायक बाब म्हणजे या विभागातील टेमघर आणि लोणावळा येथील टाटा ही प्रमुख धरणे पूर्णपणे कोरडी पडली असून, तिथे सध्या शून्य टक्के उपयुक्त साठा नोंदवण्यात आला आहे. यामुळे या परिसरातील पिण्याच्या पाण्याचा आणि शेतीचा प्रश्न अधिकच बिकट बनला आहे.
पुणे विभागाप्रमाणेच नाशिक विभागातील धरणांची स्थिती देखील खूप गंभीर झाली आहे. नाशिक परिसरातील अनेक महत्त्वाच्या जलाशयांनी तळ गाठल्यामुळे तेथील पाणीपुरवठ्यावर मोठा परिणाम झाला आहे. या विभागात असलेल्या भावली धरणातील उपयुक्त पाणीसाठा आता पूर्णपणे संपुष्टात आला असून तो शून्य टक्क्यांवर पोहोचला आहे. याशिवाय अर्जुनसागर धरणात केवळ सहा पूर्णांक शून्य आठ टक्के आणि वाघाड धरणात अवघा पाच पूर्णांक पंचेचाळीस टक्के उपयुक्त पाणीसाठा उपलब्ध असल्याने, प्रशासनाला पाणी नियोजनासाठी अत्यंत कसरत करावी लागत आहे.
राज्यातील धरणांमध्ये सध्या बारा हजार सहाशे बारा पूर्णांक एकोणसाठ दशलक्ष घनमीटर इतकाच उपयुक्त जलसाठा शिल्लक आहे. मुंबई आणि इतर शहरी भागांना पाणीपुरवठा करणाऱ्या जलवाहिन्यांवरही याचा दबाव वाढत आहे. उन्हाळ्याच्या तीव्रतेमुळे बाष्पीभवनाचा वेग वाढत असल्याने उपलब्ध साठा झपाट्याने खालावत चालला आहे. जोपर्यंत आगामी मोसमी पाऊस सक्रिय होऊन धरण क्षेत्रांमध्ये समाधानकारक पर्जन्यवृष्टी होत नाही, तोपर्यंत पाणी टंचाईचे हे गंभीर संकट टाळण्यासाठी नागरिकांनी पाण्याचा अपव्यय पूर्णपणे थांबवणे अत्यंत गरजेचे आहे.