कीव्ह येथून चालू घडामोडींमधील एक अत्यंत महत्त्वाची बातमी समोर येत असून युक्रेनच्या संसदेने देशामध्ये सुरू असलेल्या युद्धादरम्यान नवीन पंतप्रधान म्हणून सेर्ही कोरेत्स्की यांच्या नावाला अधिकृत मंजुरी दिली आहे.
२८९
बाजूने मिळालेली मते
१
विरोधात पडलेले मत
३
युद्ध सुरू झाल्यापासून बदललेले एकूण पंतप्रधान
४८
नवीन पंतप्रधान सेर्ही कोरेत्स्की यांचे वय वर्षांत
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष व्हलोडिमिर झेलेन्स्की यांनी घेतलेल्या मोठ्या राजकीय निर्णयानुसार मंत्रिमंडळात फेरबदल करण्यात आले आहेत. संसदेने सरकारी ऊर्जा कंपनी ‘नाफ्तोगाझ’चे माजी प्रमुख सेर्ही कोरेत्स्की यांची नवीन पंतप्रधान म्हणून बहुमताने निवड केली आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष व्हलोडिमिर झेलेन्स्की यांनी सेर्ही कोरेत्स्की यांच्या नावाची शिफारस केली होती. संसदेचे अध्यक्ष रुस्लान स्टेफानचुक यांनी या प्रक्रियेचे नियंत्रण केले असून संसदेने मंजुरी दिली आहे.
तात्कालिक परिणाम
माजी पंतप्रधान युलिया स्विरीदेन्को यांच्या राजीनाम्यानंतर संपूर्ण जुने मंत्रिमंडळ बरखास्त झाले आहे. कोरेत्स्की आता नवीन मंत्रिमंडळाची स्थापना करून हिवाळ्यातील संभाव्य ऊर्जा संकट आणि लष्करी आव्हानांचा सामना करण्यासाठी कामाला लागतील.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
युक्रेन संसदेने नवीन पंतप्रधानांच्या नियुक्तीच्या बाजूने कौल दिला आहे. देशाच्या लष्कराला बळकट करणे आणि युरोपियन युनियनमध्ये प्रवेशासाठीच्या वाटाघाटी पुढे नेणे ही नवीन प्रशासकीय भूमिका असेल.
ऊर्जा क्षेत्रातील अनुभव आणि युद्धाच्या काळातील नवीन नेतृत्व
युक्रेन देशातील महत्त्वाच्या ऊर्जा कंपन्यांचे नेतृत्व केलेल्या सेर्ही कोरेत्स्की यांच्यावर राष्ट्राध्यक्षांनी मोठी जबाबदारी सोपवली आहे. रशियासोबत सुरू असलेल्या प्रदीर्घ संघर्षामुळे युक्रेनचे ऊर्जा क्षेत्र पूर्णपणे कोलमडले आहे. आगामी कठीण हिवाळ्यात देशाचा वीज आणि इंधन पुरवठा सुरळीत ठेवणे हे नवीन प्रशासनासमोर सर्वात मोठे आव्हान असेल. कोरेत्स्की यांनी यापूर्वी ‘नाफ्तोगाझ’ आणि ‘उक्रनाफ्ता’ या सरकारी कंपन्यांमध्ये केलेल्या यशस्वी कामगिरीमुळे त्यांच्याकडे हे महत्त्वाचे पद सोपवले गेले आहे.
- संसदेत ३८९ पैकी २८९ खासदारांनी नवीन पंतप्रधानांच्या बाजूने मतदान केले.
- कोरेत्स्की यांनी यापूर्वी कधीही थेट शासकीय राजकारणात किंवा मंत्रिपदावर काम केलेले नाही.
संरक्षणमंत्र्यांच्या हकालपट्टीवरून देशात उफाळलेला तीव्र निषेध
नवीन पंतप्रधानांच्या नियुक्तीची प्रक्रिया सुरू असतानाच संसदेबाहेर नागरिकांनी निदर्शने सुरू केली आहेत. राष्ट्राध्यक्ष झेलेन्स्की यांनी लोकप्रिय संरक्षणमंत्री मायखायलो फेडोरोव्ह यांना पदावरून हटवल्याने लोकांमध्ये तीव्र असंतोष निर्माण झाला आहे. लष्करप्रमुख ओलेक्सेंडर सिरस्की आणि संरक्षणमंत्री यांच्यातील अंतर्गत वादामुळे ही हकालपट्टी झाल्याचे समोर आले आहे. या वादामुळे सैन्याच्या सुधारणा प्रक्रियेला खिळ बसेल अशी भीती लष्करी विश्लेषकांनी व्यक्त केली आहे.
“आगामी हिवाळा आमच्यासाठी अत्यंत कठीण असणार आहे. सर्व बाजूंचा विचार करून ऊर्जा क्षेत्रातील अनुभवी व्यक्तीकडे देशाचे नेतृत्व सोपवण्याचा निर्णय आम्ही घेतला आहे.”
— व्हलोडिमिर झेलेन्स्की, राष्ट्राध्यक्ष, युक्रेन“कोरेत्स्की यांचा व्यावसायिक अनुभव देशाला ऊर्जा संकटातून बाहेर काढण्यासाठी उपयुक्त ठरेल. या कठीण काळात संसदेने त्यांना पूर्ण पाठिंबा दिला आहे.”
— डेव्हिड अराखामिया, खासदार, युक्रेन संसद- संरक्षणमंत्र्यांच्या बदलीनंतर युक्रेनच्या सैन्यामध्ये दोन गट पडण्याची शक्यता.
- नवीन सरकारसमोर लष्करी नियोजन आणि नागरी सुरक्षा यात समन्वय राखण्याचे मोठे आव्हान.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| पक्षीय पाठिंबा | संसदेतील बहुमत | पूर्ण |
| मंत्रिमंडळ फेरबदल | संपूर्ण नवीन रचना | कार्यरत |
| प्राधान्य क्षेत्र | ऊर्जा आणि संरक्षण व्यवस्था | नोंदवले |
| निधी उपलब्धता | आंतरराष्ट्रीय मदत आणि कर्ज | निधी मंजूर |
पार्श्वभूमी
युद्धाच्या काळात युक्रेनमधील वारंवार होणारे अंतर्गत बदल
रशियन आक्रमणाला चार वर्षांहून अधिक काळ लोटला असून युक्रेनला अजूनही मोठ्या आव्हानांचा सामना करावा लागत आहे. या प्रदीर्घ युद्धकाळात देशाचे प्रशासन अनेकदा अस्थिर झाले आहे. सेर्ही कोरेत्स्की हे युद्ध सुरू झाल्यापासून देशाची धुरा सांभाळणारे तिसरे पंतप्रधान ठरले आहेत. यापूर्वीच्या पंतप्रधान युलिया स्विरीदेन्को यांच्यावर देशातील ढासळती अर्थव्यवस्था आणि महागाई नियंत्रणात अपयश आल्याचा ठपका ठेवला गेला होता. आगामी काळात रशियन हल्ल्यांपासून देशाचे रक्षण करणे आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आर्थिक मदत मिळवणे या दृष्टीने नवीन सरकार काय पावले उचलते याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन नवीन पंतप्रधानांनी गृह आणि संरक्षण खात्याला सतर्कतेचे आदेश दिले आहेत. राजधानी कीव्ह आणि इतर मोठ्या शहरांमध्ये सुरू असलेली आंदोलने शांत ठेवण्यासाठी पोलिसांनी कडक बंदोबस्त तैनात केला आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर संमिश्र प्रतिक्रिया उमटल्या आहेत. व्यावसायिक पार्श्वभूमी असलेले पंतप्रधान मिळाल्याने देशांतर्गत उद्योगांमध्ये सकारात्मक वातावरण आहे. ऊर्जा क्षेत्रातील साठवणुकीत सुधारणा होईल या आशेने बाजारपेठेत स्थिरता येण्याची चिन्हे आहेत.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम होणार असून हिवाळ्यात वीज कपात टळेल अशी लोकांना आशा आहे. युद्धजन्य परिस्थितीमध्ये जीवनावश्यक वस्तूंचा पुरवठा सुरळीत ठेवण्याचे आश्वासन नवीन पंतप्रधानांनी नागरिकांना दिले आहे.
सैनिक वर्ग
सैनिक वर्ग यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून संरक्षण खात्यातील बदल त्यांच्या युद्धनीतीवर परिणाम करू शकतात. युद्धभूमीवर पुरवल्या जाणाऱ्या शस्त्रास्त्रांची साखळी अखंड ठेवणे हे सैनिकांसाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
युक्रेन संसदेने सेर्ही कोरेत्स्की यांच्या हाती देशाची सूत्रे दिली असली तरी हा मार्ग अत्यंत काटेरी आहे. रशियाशी सुरू असलेल्या भीषण युद्धाच्या काळात एखाद्या गैर-राजकीय आणि ऊर्जा क्षेत्रातील तज्ज्ञाला पंतप्रधान बनवणे हा एक मोठा प्रयोग आहे. राष्ट्राध्यक्ष झेलेन्स्की यांनी घेतलेला हा धाडसी निर्णय युद्धभूमीवर कितपत यशस्वी ठरतो हे पाहणे रंजक ठरेल. देशातील अंतर्गत वाद आणि लष्करी नेतृत्वातील मतभेद संपवून नवीन पंतप्रधानांना संपूर्ण प्रशासनाला सोबत घेऊन जावे लागेल. ऊर्जा आणि संरक्षण या दोन्ही आघाड्यांवर कोरेत्स्की यांची खरी परीक्षा आता सुरू होत आहे.