📅 दिनांक 27 जुलै : इतिहासात आजच्या दिवशी काय घडलं?

दिनदर्शिकेवर दररोज एक तारीख बदलते… त्या प्रत्येक तारखेनं आपल्याला अनेक आठवणी, ऐतिहासिक वळणं आणि जगाला दिशा देणाऱ्या घटना दिल्या आहेत. इतिहासाचं पान उलटलं की त्यावर नोंदलेली प्रत्येक घटना काहीतरी नवीन सांगते — कधी समाज बदलला, कधी नवं तंत्रज्ञान आलं, तर कधी जगभर उलथापालथ झाली. चला तर मग, पाहूया आजच्या तारखेला या दिवशी इतिहासात काय काय घडलं होतं…

दिनविशेष

दिनांक २७ जुलै

सोमवार · इतिहासातील आजचा दिवस

🌍 आजचा विशेष: दिनांक २७ जुलै २०२६ रोजी हिंदू पंचांगानुसार आषाढ शुक्ल त्रयोदशी तिथी आहे. आजच्या दिवशी कोणतीही प्रमुख सार्वजनिक एकादशी किंवा मोठा धार्मिक उत्सव नोंदवलेला नसला, तरी आषाढ महिन्यातील शुक्ल पक्ष हा धार्मिक उपासनेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो.

१महाराष्ट्र घटना १भारत घटना १जग घटना १शोध/तंत्रज्ञान १जयंती १स्मृतिदिन

🏆 आजचे विशेष दिन

🌍 जागतिक दिन

जागतिक डोके आणि मान कर्करोग दिन (World Head and Neck Cancer Day): हा दिवस दरवर्षी २७ जुलै रोजी पाळला जातो. ‘इंटरनॅशनल फेडरेशन ऑफ हेड अँड नेक ऑन्कोलॉजी सोसायटीज’ (IFHNOS) द्वारे २०१४ मध्ये या दिवसाची घोषणा करण्यात आली. डोके आणि मानाच्या कर्करोगाबाबत जगभरात जागरूकता निर्माण करणे, सुरुवातीच्या टप्प्यात निदान करणे आणि प्रतिबंधात्मक उपायांना प्रोत्साहन देणे हा या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे.

🇮🇳 राष्ट्रीय दिन

केंद्रीय राखीव पोलीस बल (CRPF) स्थापना दिन: २७ जुलै १९३९ रोजी मध्य प्रदेशातील नीमच येथे ‘क्राउन रिप्रेझेंटेटिव्हज पोलिस’ म्हणून या दलाची मूळ स्थापना झाली होती. स्वातंत्र्यानंतर २८ डिसेंबर १९४९ रोजी भारताचे तत्कालीन गृहमंत्री सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या पुढाकाराने संसदेत कायदा संमत करून याचे नामकरण ‘केंद्रीय राखीव पोलीस बल’ (CRPF) असे करण्यात आले. देशांतर्गत सुरक्षा, कायदा-सुव्यवस्था आणि नक्षलविरोधी मोहिमांमध्ये या दलाचे योगदान अत्यंत मोलाचे आहे.

🚩 महाराष्ट्र दिन

आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही.

🚩 महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या घटना

१८९७

लोकमान्य टिळकांना ‘राजद्रोहा’च्या आरोपाखाली मुंबईत अटक

दिनांक २७ जुलै १८९७ रोजी लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांना मुंबईतून भारतीय दंड संहितेच्या कलम १२४-अ (राजद्रोह) अंतर्गत ब्रिटिश सरकारने अटक केली. पुण्यात चापेकर बंधूंनी केलेल्या रँडच्या वधानंतर इंग्रज सरकारने ‘केसरी’ वृत्तपत्रातील जहाल लेखांचा आधार घेत टिळकांवर हा खटला भरला. या अटकेमुळे संपूर्ण देशात असंतोषाची लाट पसरली आणि टिळकांची लोकप्रियता अधिकच वाढली.

🇮🇳 भारतातील महत्त्वाच्या घटना

१९३९

देशातील सर्वात मोठ्या केंद्रीय सशस्त्र बलाची पायाभरणी

दिनांक २७ जुलै १९३९ रोजी ब्रिटिशांच्या काळात क्राउन रिप्रेझेंटेटिव्हज पोलिसची स्थापना झाली, जे पुढे स्वतंत्र भारताचे ‘केंद्रीय राखीव पोलीस बल’ (CRPF) बनले.

🌎 जगातील महत्त्वाच्या घटना

१९५३

कोरियन युद्धाचा समाप्ती करार (Korean Armistice Agreement)

दिनांक २७ जुलै १९५३ रोजी उत्तर कोरिया, चीन आणि संयुक्त राष्ट्र संघ यांच्यात युद्धविराम करारावर स्वाक्षरी झाली. या करारामुळे तब्बल ३ वर्षे चाललेले भीषण कोरियन युद्ध थांबले आणि दोन्ही कोरियांच्या सीमेवर ३८ व्या समांतर रेषेवर ‘डीमिलिटराइज्ड झोन’ (DMZ) ची निर्मिती झाली.

🔬 आजचा शोध / तंत्रज्ञान

१९२१

इन्सुलीनचे (Insulin) यशस्वी अलगीकरण/शोध

👤 डॉ. फ्रँड्रिक बँटिंग (Frederick Banting) आणि डॉ. चार्ल्स बेस्ट (Charles Best) (टोरांटो विद्यापीठ, कॅनडा)

दिनांक २७ जुलै १९२१ रोजी डॉ. बँटिंग आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी स्वादुपंडातून (Pancreas) ‘इन्सुलीन’ हे संप्रेरक यशस्वीरीत्या वेगळे केले. या शोधापूर्वी मधुमेहावर कोणताही खात्रीशीर उपचार उपलब्ध नव्हता.

🌍 परिणाम: या शोधामुळे जगभरातील करोडो मधुमेहग्रस्तांना नवीन जीवनदान मिळाले. वैद्यकीय क्षेत्रातील या महान क्रांतीसाठी डॉ. बँटिंग यांना नोबेल पारितोषिकाने सन्मानित करण्यात आले.

🎂 जयंती

कल्पना दत्ता २७ जुलै १९१३ – ८ जानेवारी १९९५

📍 जन्मस्थळश्रीपूर, चितगाव (सध्या बांगलादेशात)

👨‍👩‍👧 कुटुंबमध्यमवर्गीय बंगाली कुटुंब

📝 परिचय भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील ख्यातनाम महिला क्रांतिकारक आणि सूर्य सेन (मास्तरदा) यांच्या ‘इंडियन रिपब्लिकन आर्मी’च्या प्रमुख सदस्या.

⭐ योगदान १९३० च्या ऐतिहासिक ‘चितगाव शस्त्रागार हल्ल्यात’ (Chittagong Armoury Raid) आणि युरोपियन क्लबवरील हल्ल्याच्या योजनेत त्यांनी सक्रिय भूमिका बजावली.

🤔 रंजक माहिती ब्रिटिश पोलिसांच्या तावडीतून सुटण्यासाठी त्या अनेकदा पुरुषांचा पेहराव करून भूमिगत कारवाया चालवत असत.

🪔 स्मृतिदिन

डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम १५ ऑक्टोबर १९३१ – २७ जुलै २०१५

📍 जन्मस्थळरामेश्वरम, तमिळनाडू

🎯 क्षेत्रअल्पभूधारक तमिळ मुस्लिम कुटुंब; वडील जैनुलाबदीन हे नाव चालवणारे व्यावसायिक होते

📝 परिचय भारताचे ११ वे राष्ट्रपती, जागतिक दर्जाचे एरोस्पेस शास्त्रज्ञ आणि ‘मिसाईल मॅन ऑफ इंडिया’.

⭐ योगदान इस्रोमध्ये (ISRO) भारताच्या पहिल्या उपग्रह प्रक्षेपकाची (SLV-III) निर्मिती, ‘अग्नी’ व ‘पृथ्वी’ क्षेपणास्त्रांची यशस्वी उभारणी आणि १९९८ च्या पोखरण-२ अणुचाचण्यांमध्ये दिलेले नेतृत्व.

🤔 रंजक माहिती राष्ट्रपती भवनातून पदमुक्त होताना त्यांच्याकडे कपड्यांच्या दोन पेट्या, पुस्तके आणि एक वीणा याव्यतिरिक्त स्वतःची कोणतीही मालमत्ता नव्हती.

🎉 आज वाढदिवस असलेल्या प्रसिद्ध व्यक्ती

उद्धव बाळासाहेब ठाकरे जन्म: —

📍 जन्मस्थळमुंबई, महाराष्ट्र

🎯 क्षेत्रराजकारण आणि व्यावसायिक छायाचित्रण (Photography)

👨‍👩‍👧 कुटुंब शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे आणि मीनाताई ठाकरे यांचे सुपुत्र.

📝 परिचय महाराष्ट्राचे १९ वे मुख्यमंत्री (२०१९-२०२२) आणि शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाचे प्रमुख.

⭐ विशेष कामगिरी राजकारणासोबतच वन्यजीव (Wildlife) आणि गड-किल्ल्यांच्या हवाई छायाचित्रणात जागतिक स्तरावर नावलौकिक.

🤔 रंजक माहिती त्यांनी स्वतः हेलिकॉप्टरमधून काढलेल्या महाराष्ट्रातील ऐतिहासिक किल्ल्यांच्या छायाचित्रांचे ‘महाराष्ट्र देशा’ (२०१०) नावाचे प्रसिद्ध पुस्तक प्रकाशित झाले आहे.

📖 विशेष उल्लेख

डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम आणि २७ जुलैचा गौरवशाली वारसा
दिनांक २७ जुलै २०१५ हा दिवस भारताच्या इतिहासातील एक भावूक आणि कधीही न विसरता येणारा दिवस ठरला. याच दिवशी भारताचे माजी राष्ट्रपती आणि महान शास्त्रज्ञ डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांनी आयआयएम शिलाँग येथे विद्यार्थ्यांसमोर व्याख्यान देत असतानाच अखेरचा श्वास घेतला.

‘मिसाईल मॅन’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या डॉ. कलाम यांनी भारताला अंतराळ आणि संरक्षण क्षेत्रात स्वावलंबी बनवण्यात अत्यंत महत्त्वाचा वाटा उचलला. इस्रोमध्ये स्वदेशी उपग्रह प्रक्षेपक (SLV-III) तयार करणे असो किंवा डीआरडीओमध्ये ‘अग्नी’ आणि ‘पृथ्वी’ क्षेपणास्त्रांची यशस्वी निर्मिती असो, त्यांनी भारतीय विज्ञानाची ध्वजा जगभरात फडकवली.

भारताचे ११ वे राष्ट्रपती म्हणून काम करताना त्यांनी राष्ट्रपती भवनाचे दरवाजे सर्वसामान्यांसाठी खुले केले, म्हणूनच त्यांना ‘जनतेचे राष्ट्रपती’ (People’s President) म्हणून ओळखले जाते. शेवटच्या क्षणापर्यंत तरुणांना स्वप्ने पाहण्याची आणि ती पूर्ण करण्याची प्रेरणा देणारा हा महामानव एका आदर्श तत्त्ववेत्त्याच्या रूपात देशाच्या स्मरणात अमर राहिला.

💡 आणखी थोडं

💡 तुम्हाला माहिती आहे का?

दिनांक २७ जुलै १९२१ रोजी वैद्यकीय इतिहासातील सर्वात क्रांतिकारक शोधांपैकी एक मानल्या गेलेल्या ‘इन्सुलीन’चा (Insulin) यशस्वी शोध लागला. या शोधापूर्वी मधुमेह (Diabetes) हा एक असाध्य आणि प्राणघातक आजार मानला जात होता.

❓ आजचा प्रश्न

दिनांक २७ जुलै १८९७ रोजी लोकमान्य टिळकांना ‘केसरी’तील लेखांमुळे झालेल्या अटकेने भारतीय स्वातंत्र्यसंग्रामाला एक नवी राजकीय आणि वैचारिक दिशा कशी दिली, असे तुम्हाला वाटते?

💬 तुमचे मत

डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांचा कोणता विचार किंवा तत्त्व तुमच्या आयुष्यात तुम्हाला सर्वाधिक प्रेरित करते? कमेंट करून नक्की कळवा!