स्वतंत्र बातमी

 जिल्ह्यातील निसर्गरम्य गौतला वन्यजीव अभयारण्याच्या क्षेत्रातून जाणाऱ्या महत्त्वाच्या मार्गाचे नूतनीकरण करण्यासाठी प्रशासकीय पातळीवर मोठ्या हालचाली सुरू झाल्या आहेत. या रस्त्याच्या सर्वांगीण सुधारणेसाठी आणि विस्तारीकरणासाठी तब्बल तीनशे पन्नास कोटी रुपयांचा एक सर्वसमावेशक प्रस्ताव राज्य शासनाकडे सादर करण्यात आला आहे. कित्येक वर्षांपासून प्रलंबित असलेला हा प्रश्न आता मार्गी लागण्याची शक्यता निर्माण झाली असून, या प्रस्तावामध्ये रस्त्याची डागडुजी, प्रवाशांची सुरक्षा आणि वन्यजीवांचे संरक्षण या तिन्ही गोष्टींचा सुवर्णमध्य साधण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. विशेष म्हणजे, हा आराखडा तयार करताना पर्यावरण तज्ज्ञांनी दिलेल्या सूचनांचा प्रामुख्याने विचार करण्यात आला आहे.

या प्रकल्पाचा सर्वात महत्त्वाचा पैलू म्हणजे वन्यजीवांची सुरक्षा. हा रस्ता अभयारण्याच्या घनदाट वनक्षेत्रातून जात असल्याने, वाघ, बिबट्या, काळवीट आणि इतर वन्यप्राण्यांच्या नैसर्गिक अधिवासाला धक्का लागू नये, याची पूर्ण काळजी घेतली जाणार आहे. प्रस्तावातील तरतुदीनुसार, प्राण्यांना रस्ता ओलांडताना अपघात होऊ नये म्हणून ठिकठिकाणी वन्यजीव मार्ग उभारले जातील. तसेच, घाटातील धोकादायक वळणांवर आणि चढ-उताराच्या ठिकाणी वाहनांच्या वेगावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी अत्याधुनिक तांत्रिक उपाययोजना केल्या जाणार आहेत. पर्यावरणपूरक बांधकाम साहित्याचा वापर करून निसर्गाची हानी टाळण्याचे उद्दिष्ट या प्रकल्पाने डोळ्यासमोर ठेवले आहे.

वनविभागाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी आणि पर्यावरणविषयक तज्ज्ञांच्या समितीने या क्षेत्राची भौगोलिक आणि पारिस्थितिक पाहणी केल्यानंतरच या आराखड्याला हिरवा कंदील दर्शवला आहे. या प्रस्तावात केवळ रस्त्याचे डांबरीकरण नसून, पावसाळी पाण्याचा निचरा होण्यासाठीची व्यवस्था, कडेला असणारे संरक्षक कठडे आणि अभयारण्याच्या सीमांचे रक्षण करण्यासाठी आवश्यक असणाऱ्या तांत्रिक भिंतींचाही समावेश आहे. खर्चाचे अचूक अनुमान आणि पर्यावरणावर होणाऱ्या परिणामांचा सखोल अभ्यास करूनच हा अहवाल अंतिम करण्यात आला आहे. आता केवळ शासनाच्या अंतिम स्वाक्षरीची प्रतीक्षा असून, त्यानंतर निविदा प्रक्रिया राबवून प्रत्यक्ष कामाचा श्रीगणेश केला जाईल.

स्थानिक प्रशासन आणि वन्यजीव अभ्यासकांच्या मते, या रस्त्याच्या सुधारणेमुळे अभयारण्यातील वाहतूक अधिक शिस्तबद्ध होण्यास मदत होईल. सध्या रस्त्याच्या दुरवस्थेमुळे अनेकदा वाहतूक कोंडी होते, ज्याचा ताण वन्यप्राण्यांवर येतो. हा प्रकल्प पूर्ण झाल्यास स्थानिक शेतकरी, कष्टकरी आणि ग्रामीण भागातील रहिवाशांना एक सुरक्षित प्रवासाचा पर्याय उपलब्ध होईल. खराब रस्त्यामुळे होणारी वाहनांची झीज आणि वेळेचा अपव्यय थांबणार असल्याने जनसामान्यांमधून या निर्णयाचे स्वागत होत आहे. सुरक्षित प्रवासामुळे या भागातील अपघातांचे प्रमाणही लक्षणीयरीत्या घटेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.

या महत्त्वाकांक्षी प्रस्तावावर सध्या शासन आणि विभागीय समितीमध्ये उच्चस्तरीय चर्चा सुरू आहे. मंजुरी मिळाल्यानंतर या कामाचे टप्पे निश्चित केले जातील. गौतला अभयारण्य हे पर्यटनाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे केंद्र असल्याने, हा रस्ता झाल्यास पर्यटकांचा ओघ वाढून स्थानिक अर्थव्यवस्थेला मोठी चालना मिळणार आहे. हॉटेल व्यवसाय, स्थानिक हस्तकला आणि पर्यटन मार्गदर्शक यांना यातून रोजगाराच्या नवीन संधी उपलब्ध होतील. निसर्ग पर्यटन आणि विकास यांचा समतोल राखणारा हा प्रकल्प भविष्यात या परिसराचा चेहरामोहरा बदलून टाकेल, अशी आशा स्थानिक जनतेकडून व्यक्त केली जात आहे.