मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्या नेतृत्वाखाली उत्तर प्रदेश राज्यात आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स स्वीकारला गेला असून, शासन प्रकार व प्रशासकीय यंत्रणा नव्या उंचीवर नेण्यात येत आहेत. लहान शेतकरी, ग्रामीण भाग व प्रशासन यांच्या गरजा ओळखून एआय-आधारित प्रणाली राबविण्याचा व राज्याला ‘स्मार्ट व सक्षम’ बनवण्याचा संकल्प या योजनेचा पाया आहे.
या कार्यक्रमात विश्व बँक आणि गुगल यांच्या भागीदारीने एक पायलट प्रकल्प राबविण्यात आला आहे. यामुळे राज्यातील अनेक विभागातील सेवा-प्रक्रिया पारदर्शक व कार्यक्षम बनण्यास मदत झाली आहे. हा प्रकल्प मुख्यत्वे शेतकरी, सार्वजनिक सुरक्षा, आरोग्य व शहरी व्यवस्थापन या क्षेत्रांमध्ये केंद्रित आहे.
शेतकऱ्यांच्या उत्पादनासाठी, बी या तंत्रज्ञानाने जमीन-मातीची माहिती, हवामानाचा अंदाज, खत-पाण्याची मात्रा आणि बाजार-संकेत यांचा डेटा द्यावा, असे उद्दिष्ट या योजनेचे आहे. अशा प्रकारे मध्यवर्ती तंत्रज्ञानाचा वापर करून शेतकरी उत्पादन वाढवू शकतात व आर्थिकदृष्ट्या अधिक सक्षम होतात.
शहरी भागातही एआय-सक्षम समाकलित नियंत्रण केंद्रे कार्यान्वित करण्यात आली आहेत, जिथे वाहतूक नियंत्रण, आपत्ती व्यवस्थापन व नागरी सेवांची द्रुत प्रतिसाद क्षमता निर्माण झाली आहे. या प्रकारे प्रशासनातील नियमित प्रक्रिया सुधारल्या गेल्या आहेत.
आगामी काळात या तंत्रज्ञानावर आधारित यंत्रणा राज्यभर पसरविण्याचे आणि अन्य क्षेत्रांमध्ये अंमलात आणण्याचे नियोजन आहे. राज्याचे हे रूपांतर जागतिक स्तरावर नमुना ठरण्याच्या दिशेने वाटचाल करत असून, ग्रामीण आणि शहरी विकासाच्या समन्वित व प्रगत दिशेची कल्पना यामध्ये दृष्टीस पडते.
