राज्यात नवी विषाणू संशोधन संस्था उभारली जाणार
महाराष्ट्राच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाने एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला असून, नव्या प्रकारच्या विषाणूंवर संशोधन करणारी स्वतंत्र संस्था राज्यात स्थापन होणार आहे. अलीकडच्या काही वर्षांत सतत उद्भवणाऱ्या विषाणूजन्य आजारांमुळे आरोग्य व्यवस्थेवर प्रचंड ताण पडला आहे. त्यामुळे भविष्यातील धोके ओळखून त्यावर वेळेत उपाययोजना करता याव्यात, यासाठी या संशोधन संस्थेची उभारणी केली जाणार आहे.
या संस्थेसाठी राज्य सरकारने एकूण साठ कोटी रुपये निधी मंजूर केला आहे. या प्रकल्पाद्वारे आधुनिक यंत्रसामुग्री, वैज्ञानिक मनुष्यबळ आणि अत्याधुनिक प्रयोगशाळा तयार केली जाणार आहे. पुण्यातील राष्ट्रीय विषाणूशास्त्र संस्थेवर संपूर्ण देशातील नमुना तपासणीचा मोठा भार असल्याने, राज्याला स्वतंत्र संशोधन केंद्राची गरज भासत होती. या नव्या संस्थेमुळे तपासणी आणि निदान प्रक्रियेला वेग मिळणार आहे.
कोविड काळातील अनुभव लक्षात घेऊन, विषाणूजन्य रोगांची नमुना तपासणी, जनुकीय विश्लेषण आणि प्रतिबंधात्मक औषधनिर्मिती या सर्व क्षेत्रांत राज्याला स्वावलंबी बनविणे हे या प्रकल्पाचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे. “टर्न की” प्रणालीत काम होणार असल्याने सर्व बांधकाम, यंत्रसामुग्री व कर्मचारी नेमणूक या टप्प्याटप्प्याने पूर्ण होणार आहेत. संस्थेत बीएसएल-तीन स्तराची प्रयोगशाळा उभारली जाईल, जी अत्यंत संवेदनशील आणि सुरक्षित संशोधनासाठी आवश्यक आहे.
आरोग्य विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, ही संस्था सुरू झाल्यानंतर राज्यातील सर्व जिल्ह्यांमधून विषाणू नमुने त्वरीत तपासले जाऊ शकतील. त्यामुळे संसर्गजन्य आजारांचे नियंत्रण अधिक प्रभावीपणे करता येईल. तसेच या संस्थेमुळे स्थानिक वैज्ञानिकांना संशोधनासाठी मोठ्या संधी मिळतील आणि राज्याचे आरोग्य संशोधन क्षेत्र अधिक मजबूत होईल.
सरकारकडून या प्रकल्पाला मिळालेली मंजुरी ही आरोग्य व्यवस्थेच्या दृष्टीने दूरगामी निर्णय मानली जात आहे. पुढील काही महिन्यांत या संस्थेच्या स्थापनास्थळाची निवड आणि बांधकामाची प्रक्रिया सुरू होणार आहे. या केंद्रामुळे महाराष्ट्राला भविष्यातील कोणत्याही विषाणूजन्य आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी सज्ज राहता येईल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात येत आहे.