पुणे जिल्ह्यातील बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक असलेल्या श्री क्षेत्र भीमाशंकर मंदिर जानेवारीपासून पुढील तीन महिन्यांसाठी भाविकांना दर्शनासाठी बंद ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. राज्य सरकारने भीमाशंकरच्या सर्वांगीण विकासासाठी दोनशे अठ्ठ्याऐंशी पूर्णांक सतरा कोटी रुपयांचा भव्य विकास आराखडा मंजूर केला आहे. २०२७ मध्ये नाशिक – त्र्यंबकेश्वर येथे होणाऱ्या सिंहस्थ कुंभमेळ्यापूर्वी भीमाशंकर येथे पायाभूत सुविधा, नवीन सभामंडप आणि सुरक्षित दर्शन रांगांची कामे पूर्ण करण्याचे प्रशासनाचे उद्दिष्ट आहे.
भीमाशंकर हे एक प्रमुख तीर्थक्षेत्र असल्याने मंचर आणि राजगुरूनगर या दोन प्रमुख मार्गांवरून दररोज हजारो भाविक प्रवास करतात. मंदिर बंद झाल्यामुळे या मार्गांवरील अर्थव्यवस्थेवर परिणाम झाले आहेत. भाविकांची संख्या शून्यावर आल्याने या मार्गावरील उपहारगृहे आणि भक्तनिवासांना टाळे लावण्याची वेळ आली आहे. शनिवार-रविवारची होणारी मोठी गर्दी आता गायब झाली आहे. मंचर आणि राजगुरूनगर आगारातून भीमाशंकरसाठी सुटणाऱ्या एसटी बसच्या प्रवासी संख्येत पन्नास टक्क्यांहून अधिक घट झाली आहे. खाजगी टॅक्सी आणि रिक्षा चालकांचे उत्पन्नही पूर्णपणे थांबले आहे. मंदिराजवळ पूजा साहित्य, प्रसाद, खेळणी आणि हस्तकलेच्या वस्तू विकणाऱ्या छोट्या व्यावसायिकांचे उदरनिर्वाहाचे साधन हिरावले गेले आहे.
अचानक घेतलेल्या या निर्णयामुळे स्थानिक व्यापारी आणि देशभरातून येणाऱ्या भाविकांमध्ये असंतोष आहे. अनेक टुरिस्ट कंपन्यांनी आणि भाविकांनी सहा महिने आधीच हॉटेल आणि प्रवासाचे बुकिंग केले होते. आता हे सर्व व्यवहार रद्द करावे लागल्याने आर्थिक तोटा सहन करावा लागत आहे. विकासकामे सुरू असताना ठराविक वेळात दर्शन सुरू ठेवावे, अशी मागणी स्थानिक नागरिकांकडून केली जात आहे. प्रशासनाच्या मते, हा अल्पकालीन त्रास दीर्घकालीन फायद्यासाठी आहे. विकासकामे पूर्ण झाल्यावर, गर्दीचे नियोजन अधिक प्रभावीपणे होईल. पिण्याचे पाणी, स्वच्छता आणि निवासाच्या जागतिक दर्जाच्या सुविधा उपलब्ध होतील. २०२७ च्या कुंभमेळ्यासाठी भीमाशंकर क्षेत्र पूर्णपणे सज्ज होईल.
