सह्याद्री मराठी वाहिनी

Category: भटकंती

विविध तीर्थक्षेत्रे, प्रेक्षणीय स्थळे, गडकिल्ले आणि समुद्र किनाऱ्यांवर जायचंय? पर्यटनाची संपूर्ण माहिती ‘भटकंती’ या सदरात!

  • पाथरीचे साई मंदिर

    पाथरीचे साई मंदिर

    शिरडीचे साई संस्थान देश-विदेशात लोकप्रिय आहे. साईबाबांचे दर्शन घेण्यासाठी दररोज हजारो भाविकांची उपस्थिती शिरडीत असते. साईबाबांच्या दानपेटीत भाविक मौल्यवान वस्तू दान करतात. यामागे साईबाबांची प्रचिती मिळत असल्याचे भाविकांकडून सांगण्यात येते. बाबांचा जन्म यावरुन भक्तमंडळींमध्ये अनेक सुरस कल्पना आहेत.

    मात्र, सन १९७० च्या दशकामध्ये एक संशोधन झाले. त्यानुसार, साईबाबांचा जन्म अहमदनगरमधील पाथरी गावात झाल्याचे पुढे आले. त्यानंतर हे स्थान पाहण्यासाठी भक्तमंडळी येथे आवर्जून जाऊ लागली. त्यानंतर पाथरी येथे श्री साई स्मारक समितीची स्थापना करण्यात आली. सन १९९४ मध्ये साईबाबांच्या निवासस्थानासाठी जमीन खरेदी करण्यात आली. त्यानंतर मंदिराचे बांधकाम सुरू करण्यात आले. सन १९९९ साली या सार्वजनिक मंदिराचे उद्घाटन करण्यात आले.

    येथे जाण्याचे अनेकांना कुतूहल व इच्छा असते. विमान मार्गाने गेल्यास पाथरीपासून सर्वात जवळचे विमानतळ नांदेड हे आहे. पाथरी हे गाव नांदेडपासून १२१ कि.मी. अंतरावर आहे. रेल्वेने गेल्यास पाथरीपासून 16 किलोमीटर अंतरावर मानवत रोड रेल्वे स्थानक तसेच 22 किलोमीटरवर सेलू रेल्वे स्थानक आहे. तेथून पाथरीला जाण्यासाठी वाहनांची सोय होते.पाथरी हे निर्मल-मुंबई या राष्ट्रीय महामार्गावर असून परभणीपासून ४० कि.मी.अंतरावर आहे.

  • रामदास स्वामी मंदिर

    रामदास स्वामी मंदिर

    जालना जिल्ह्यातील घनसावंगी तालुक्‍यात जांबसमर्थ येथे संत रामदास स्‍वामी यांचा जन्‍म झाला. रामदास स्वामींचे गाव पाहण्यासाठी भाविकांची पाऊले आपोआप इकडे वळतात. या गावात रामदास स्वामींचे मंदिर आहे.

    रामदास स्वामींच्या घरात राम मंदिर आहे. येथे दररोज भाविक मोठ्या संख्येने हजर असतात. शिवाय दरवर्षी रामनवमीस यात्रा भरते. रामदास स्वामींच्या स्मरणार्थ येथे समर्थ मंदिर बांधण्यात आले आहे.

    एक संस्था या मंदिराचे व्‍यवस्‍थापन करते. सन 1943 साली या मंदिराची स्थापना करण्यात आली. येथे लांबून येणाऱ्या भाविकांसाठी संस्‍थेमार्फत राहण्‍याची सुविधा उपलब्‍ध करून देण्‍यात आली आहे. ही निवासी इमारत देवी अहिल्‍याबाई होळकर यांनी दिलेल्‍या देणगीमधून बांधण्‍यात आली आहे.

    या मंदिरांमध्ये भाविकांची नेहमी गर्दी असते. येथे जाण्यासाठी विमान प्रवास करू इच्छिणाऱ्यांसाठी सर्वात जवळचे विमानतळ औरंगाबाद हे आहे. जालनापासुन येथे जाण्यासाठी नियमित बस असतात. रेल्वेने प्रवास करीत असल्यास परतुर हे रेल्वे स्थानक जवळ आहे.

  • डोना पॉला समुद्रकिनारा

    डोना पॉला समुद्रकिनारा

    पणजीपासून फक्त 7 किमी अंतरावर ‘डोना पॉला’ समुद्रकिनारा आहे. ‘झुआरी’ आणि ‘मांडवी’ नद्यांचा मिलनबिंदू म्हणजे हा समुद्रकिनारा आहे. पर्यटकांना शांत क्षण घालवण्यासाठी हा किनारा अप्रतिम आहे. येथील चमकणारी वाळू, हिरवेगार पाम वृक्ष यामुळे येथील दृश्य मनमोहक असते. हा समुद्रकिनारा ‘लव्हर्स पॅराडाईज’ नावाने देखील लोकप्रिय आहे. या नावाशी अनेक दंतकथा जोडल्या गेल्या आहेत. एक लोकप्रिय आख्यायिका अशी आहे की डोना पॉला डी मेंझेस भारताच्या व्हाईसरॉयपैकी एकाची मुलगी होती. तिचे स्थानिक मच्छिमाराशी प्रेम नव्हते. लग्न करण्याची परवानगी नसल्याने तिने समुद्रात उडी मारली होती. इतरही अनेक दंतकथा आहेत.

    गोव्याच्या राज्यपालांचे अधिकृत निवासस्थान असलेले काबो राजभवन हे लोकप्रिय आकर्षणांपैकी एक आहे. ‘नॅशनल ओशनोग्राफी इन्स्टिट्यूट’ हे आणखी एक पाहण्यासारखे ठिकाण आहे. सागरी जीवशास्त्र संग्रहालय आणि वर्गीकरण संदर्भ केंद्र ही प्रमुख आकर्षणे आहेत.
    पोहण्याबरोबरच इतर अनेक जल क्रिया देखील येथे आहेत. या बीचवर कायकिंग, मोटरबोट राइडिंग, विंडसर्फिंग, पॅरा सेलिंग, वॉटर-स्कीइंग, टोबोगन स्की-बिस्किट, यॉटिंग, स्किबॉब, स्पोर्ट्स फिशिंग, स्नॉर्कलिंग आणि हार्पून फिशिंग या जलक्रीडा येथे चालतात.

  • मनोहर-मनसंतोष गड

    मनोहर-मनसंतोष गड

    सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात ‘मनोहर-मनसंतोष गड’ हा एक सुंदर किल्ला आहे. सह्याद्रीच्या घाटमाथ्यावरून कोकणात उतरण्यासाठी जे चार घाट आहेत, त्या सर्व घाटांवर किल्ले आहेत. यातील आंबोली घाटात मनोहर-मनसंतोष हा एक बलदंड किल्ला आहे.

    या गडावर जाण्यासाठी सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील पेठशिवापूर आणि शिरशिंगेजवळून रस्ता आहे. यातील पेठशिवापुरास जाण्यासाठी सावंतवाडीहुन मुक्कामास जाणाऱ्या एस.टी. ची सोय आहे. या गाडीने रात्रीच गावात जाता येते. सकाळी गड चढता येतो. दुसरा रस्ता सावंतवाडी-आंबोली रस्त्यावरील शिरशिंगे या गावातून जातो. येथे पोहोचताच मनोहर आणि मनसंतोष गडाचे मोहक दर्शन होते. मोठा असणारा मनोहरगड असून लहान असणारा मनसंतोषगड आहे.
    जसेजसे आपण गड चढू लागतो, तसतसे आंबोली खोऱ्यामधील विहंगम दृश्य पहायला मिळते. साधारण तेथून दीड तासाच्या चढाईनंतर मध्येच पेठशिवापुराहून येणारी वाट येऊन मिळते. त्यानंतर अर्ध्या तासाच्या चढाईनंतर आपण किल्ल्याच्या तटबंदीपाशी पोहचतो.

    Manohar-Mansantoshgad

    मनोहरगडावर साधारण पन्नास पायऱ्या चढून गेल्यावर किल्ल्याचा उद्ध्वस्त दरवाजा दिसतो. आत शिरल्यावर एक भक्कम बुरुज दिसतो. इथे तटामध्ये एक गुप्त दरवाजा आहे. डावीकडील वाटेने गेल्यास भलामोठा चौथरा आणि त्यावर बांधलेली इमारत दिसते. या इमारतीच्या जवळ औदुंबराचे एक झाड आहे. या झाडाच्या खाली भैरोबांच्या मूर्ती आहेत. याला लोक ‘गडाचा चाळा’ म्हणतात. येथे स्थानिक युवक आवर्जून एकत्रितपणे फिरायला जातात.

  • पवई तलाव

    पवई तलाव

    पवई हा मुंबईतील एक कृत्रिम तलाव आहे. येथे पूर्वी झोपड्यांचा समूह असलेले पवई गाव अस्तित्वात होते. आता पवई हे नाव शहराचे व तलावाचे नाव दर्शविते. पवई तलाव ‘मिठी’ नदीवरील ‘विहार’ तलावाच्या खाली आहे. बांधकामावेळी तलावाचे क्षेत्रफळ सुमारे 520 एकर होते.

    ‘इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी-बॉम्बे’ ही संस्था भारतातील विज्ञान आणि तंत्रज्ञानातील प्रमुख संस्थांपैकी एक असून या तलावाच्या पूर्वेस स्थित आहे. आणखी एक प्रसिद्ध असणारी राष्ट्रीय औद्योगिक अभियांत्रिकी संस्था ही देखील या तलावाजवळ आहे. सरोवराच्या परिसरात गृहनिर्माण संकुल आणि आलिशान हॉटेल्स विकसित झाली आहेत. या सरोवराभोवतीची लोकसंख्या गेल्या काही वर्षांत लक्षणीयरीत्या वाढली आहे.
    पवई तलावाच्या पाण्याची गुणवत्ता अनेकवेळा ढासळली आहे. तलावातील पाणी पिण्यास अयोग्य असल्याचे घोषित करण्यात आले आहे. मात्र, हे तलाव पर्यटकांचे आकर्षण आहे.

    ब्रिटिशांनी तलाव बांधण्यापूर्वी, सन 1799 मध्ये आता तलाव असलेली जागा डॉ. स्कॉट यांना वार्षिक भाड्याने दिली होती त्यांच्या मृत्यूनंतर सरकारने ही जागा ताब्यात घेतली. त्यानंतर ती फ्रामाजी कावसजी यांना भाड्याने दिली गेली.

    प्रदूषण, जलकुंभ आणि तण, प्रक्रिया न केलेले सांडपाणी आणि मोठ्या गाळाच्या साठ्यामुळे पाण्याची खराब गुणवत्ता लक्षात घेऊन हा तलाव ‘वेस्टर्न इंडिया फिशिंग असोसिएशन’ला भाड्याने देण्यात आला. पुढे येथे सन 1936 मध्ये ‘बॉम्बे प्रेसिडेन्सी अँग्लिंग असोसिएशन’ची स्थापना झाली. सन 1955 मध्ये सोसायटी नोंदणी कायदा 1860 अंतर्गत, त्याची नोंदणी ‘महाराष्ट्र राज्य अँग्लिंग असोसिएशन’ म्हणून करण्यात आली. आता तलाव त्यांच्या नियंत्रणाखाली आहे.

  • महाबळेश्वरमधील पंचगंगा मंदिर

    महाबळेश्वरमधील पंचगंगा मंदिर

    महाराष्ट्रातील लोकप्रिय मंदिरांच्या यादीमध्ये महाबळेश्वरमधील पंचगंगा मंदिर हे एक पवित्र स्थळ आहे. थंड हवेच्या ठिकाणावरील हे मंदिर भाविकांसाठी एक छान अनुभूती आहे. येथे पर्यटकांची नेहमीच प्रचंड गर्दी असते. कृष्णा, वेण्णा, कोयना, सावित्री आणि गायत्री या पाच नद्यांच्या संगमावर बांधलेले हे प्राचीन मंदिर फारच सुंदर आहे. या मंदिराचे मुख्य आकर्षण म्हणजे या नद्यांचे पाणी मिसळून गायमुखाच्या मूर्तीतून बाहेर पडते, लोक हे पाणी बाटल्यांमध्ये भरुन घरी नेतात. मुळात हे मंदिर 13 व्या शतकातील आहे. 16व्या आणि 17व्या शतकात त्यात अनेक सुधारणा करण्यात आल्या. तेव्हा छत्रपती शिवाजी महाराज आणि चंद्रराव मोरे यांनी या मंदिराचा जीर्णोद्धार केला.

    या मंदिराबाबत पौराणिक कथा सांगितल्या जातात. हे मंदिर म्हणजे सुंदर स्थापत्यकलेचे वैशिष्ट्य आहे. पंचगंगा मंदिरात या पाच पवित्र नद्यांचे शुद्ध आणि थंड पाणी असलेले दोन संगमरवरी तलाव आहेत.

    दोन्ही तलावांवरील गाईची मूर्ती ‘गायमुख’ म्हणूनही ओळखली जाते, सर्व वयोगटातील लोकांना किमान एकदा तरी पंचगंगा मंदिरात जाण्यास प्रोत्साहित करते. येथे भगवान विष्णूच्या मूर्तीसह पाच लहान सभागृहदेखील आहेत.जी पर्यटकांना आकर्षित करतात.

  • श्रीवर्धन समुद्रकिनारा

    श्रीवर्धन समुद्रकिनारा

    श्रीवर्धन हे कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील तालुक्याचे ठिकाण असून तीर्थक्षेत्र म्हणून व समुद्रकिनारा लाभलेले निसर्गरम्य पर्यटन स्थळ म्हणून प्रसिद्ध आहे. श्रीवर्धन या नावाविषयी कथा सांगितली जाते. गावातील लक्ष्मीनारायणाच्या मंदिरातील विष्णूच्या हातात एका विशिष्ट क्रमाने पद्म, चक्र, गदा व शंख ही आयुधे आहेत. म्हणूनच या विष्णूला ‘श्रीधर’ म्हटले जाते. त्या ‘श्री’ च्या अस्तित्वामुळे वधर्न (वाढ) झालेले गाव म्हणजे ‘श्रीवर्धन’. या निसर्गरम्य गावाच्या उत्तरेस तांबडीचा डोंगर व पश्र्चिमेकडे समुद्र आहे. तर दक्षिणेस असलेल्या खाडीत हे गाव आखीव-रेखीव असे नटलेले आहे.

    3 किलोमीटर लांब, अतिशय स्वच्छ आणि अतिशय शांत आहे. हे श्रीवर्धनचे मुख्य आकर्षण आहे. समुद्रकिनाऱ्याभोवतीचा परिसर फिरायला खूप उत्साही वाटते. तेथील वातावरण देखील शांत आहे. या परिसरात फिरत असताना अधूनमधून येणारी लाट तुमचे पाय धुवून टाकेल. येथील सूर्यास्त विशेषतः आकर्षक आहे. याठिकाणी डुबकी मारणारा सूर्य, सोनेरी येणाऱ्या लाटा आणि अधूनमधून लाटा ओलांडणारी बोट हे पाहण्यासारखे आहे.

    श्रीवर्धनमधला एक वीकेंड तुम्हाला खूप खास बनवता येईल कारण इथे पुणे आणि मुंबई जवळील तीन उत्तम किनारे आहेत – श्रीवर्धन, हरिहरेश्वर, दिवेआगर एक मागे एक इतर एकमेकांपासून सुमारे 15 किमी अंतरावर आहेत.

  • विकटगड किल्ला

    विकटगड किल्ला

    नेरळ रेल्वे स्टेशनपासून साधारण 13 किमी अंतरावर विकटगड किल्ला आहे. अतिशय जुना गड असून पावसाळ्यात हायकिंग करण्यासाठी इथे नेहमी लोक येतात. 2100 फूटावर असणारा हा गड नेहमीच सुंदर दिसतो. यालादेखील ऐतिहासिक ओळख असून इथे स्वामी समर्थांचे निवासस्थान होते आणि स्वामी समर्थ इथे ध्यानधारणा करायचे असं म्हटलं जातं. विकटगडचा आकार हा गणपतीबाप्पाप्रमाणे असून हायकिंगसाठी मोठे आकर्षणाचे ठिकाण आहे. माथेरानच्या डोंगराच्या कुशीमध्ये विकटगड असून हा गड सर करायला साधारण 2 तास लागतात. तर उतरण्यासाठी 1 तास लागतो. तुम्ही उतरून डायरेक्ट माथेरानच्या रेल्वे ट्रॅकमधून चालत येऊ शकता.

    किल्ला चढताना वाटेत लागणारा धबधबा हे एक मोठे आकर्षण आहे. किल्ल्यावरील गुहेसमोरून पावसाळ्यात सुंदर देखावा दिसतो. या गडावर कोणत्याही ऋतूत जाता येते. पनवेलच्या ईशान्येला मुंबई-पुणे मार्गावरील नेरळपासून पश्चिमेला तीन-चार किलोमीटर अंतरावर हा किल्ला आहे. हा किल्ला चढताना लागणारे जंगल घनदाट आहे. पेबच्या किल्ल्याचे विकटगड असे देखील नाव आहे.

  • लिंगमळा धबधबा

    लिंगमळा धबधबा

    गर्द झाडी, दाट धुकं आणि मस्त बरसणारा रिमझिम पाऊस या वातावरणाचा अनुभव घेत आपण सारं काही विसरुन जातो. पावसाळी पर्यटनाचा मुख्य भाग म्हणजे महाबळेश्वरचा प्रसिद्ध लिंगमळा धबधबा आणि लिंगमळा डोह. या काळात लिंगमळा धबधबा परिसराला भेट देणं ही पर्यटकांसाठी खास पर्वणीच असते. मुख्य लिंगमळा धबधबा, त्याच्या सुरुवातीला डोह, घनदाट डोह, घनदाट वृक्षराजीमधून जंगल भ्रमंतीचा येत असलेला सुखद अनुभव आणि सभोवतालच्या निसर्ग सौंदर्याची भुरळ या हंगामात या धबधबा परिसराला भेट देणा-या पर्यटकांना होतेच. मुसळधार पावसामुळे ६०० फूट उंचीवरुन वेण्णा नदीत कोसळणारा लिंगमळा धबधबा महाबळेश्वर – वाई रस्त्यालगत लिंगमळा धबधबा पर्यटकांचं खास आकर्षण आहे पण सहजासहजी त्याचं दर्शन होत नाही.

    दोन किलोमीटर पायपीट केली की धबधब्याचं असं नयनरम्य दृष्य नजरेस पडत. निसर्गाचं वरदान असलेला लिंगमळा धबधबा तीन टप्प्यात कोसळतो. असा तीन टप्प्यात कोसळणारा हा देशातला पहिलाच धबधबा आहे. पहिला टप्पा अडीचशे फूट, दुसरा टप्पा दोनशे फूट, तर तिसरा टप्पा दीडशे फूटाचा आहे. या प्रवासानंतर हा फेसाळणारा धबधबा वेण्णा आणि कृष्णा नदीत सामावतो.

  • घृष्णेश्वर मंदिर

    घृष्णेश्वर मंदिर

    घृष्णेश्वर महादेवाचे मंदिर दौलताबादपासून 11 किलोमीटर अंतरावर छ. संभाजी महाराज नगर येथे आहे . हे बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे. महाराष्ट्रातील औरंगाबाद जिल्ह्यात स्थित, घृष्णेश्वर ज्योतिर्लिंग मंदिर हे महाराष्ट्रातील सर्वात लोकप्रिय मंदिरांपैकी एक आहे. भगवान शंकराला समर्पित असल्याने, हे मंदिर शिवपुराणात नमूद केलेल्या ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे. 12वे ज्योतिर्लिंग मानले जाणारे, या मंदिरातील शिवाला कुसुमेश्वर, घृष्मेश्वर आणि घृष्णेश्वर अशा वेगवेगळ्या नावांनी ओळखले जाते. मालोजीराजे भोसले आणि राणी अहिल्याभाई होळकर यांच्या काळात मंदिराची अनेक पुनर्बांधणी झाली. शहरापासून दूर असलेल्या या मंदिरात साधेपणा आहे. बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी हे शेवटचे ज्योतिर्लिंग आहे.

    लाल ज्वालामुखीच्या खडकाने बांधलेले, हे मंदिर त्याच्या उत्कृष्ट मध्ययुगीन वास्तुकला आणि 5-स्तरीय शिकारासाठी ओळखले जाते. आज मंदिरात गर्भगृह, अंतराळ आणि सभा मंडप आहे. महाराष्ट्रातील या ज्योतिर्लिंग मंदिरातील एक महत्त्वपूर्ण धार्मिक उत्सव असलेल्या महाशिवरात्रीच्या वेळी अनेक भाविक या मंदिराला भेट देतात.

  • मोबोर किनारा

    मोबोर किनारा

    गोव्याचे उत्तर व दक्षिण असे दोन जिल्हे आहेत. या दोन्ही जिल्ह्यांमध्ये अनेक रमणीय सागरकिनारे आहेत. यापैकी   दक्षिणेकडील किनारपट्टीवर ‘साळ’ नदीच्या काठावर ‘मोबोर’ हा 30 किलोमीटरचा समुद्रकिनारा आहे. हा एक नयनरम्य आणि सुंदर समुद्रकिनारा आहे. हा किनारा सदैव पर्यटकांनी गजबजलेला असतो.  हा किनारा म्हणजे दक्षिण गोव्यातील सर्वोत्तम गोष्टींपैकी एक आहे. साळ नदी या समुद्रकिनाऱ्यास वेढून जात नंतर अरबी समुद्राला मिळते. हे एक राष्ट्रीय उद्यान देखील आहे.  येथे निसर्गाचे मनोहर दृश्य पहायला मिळते.

    या किनाऱ्यावरील वाळू मऊ आणि हलकी आहे.  येथे चालत असताना वाळूचे ढिगारे आणि उंच माड दिसतील.  येथील बीच कॅफेमध्ये स्वादिष्ट पदार्थांचा आस्वाद पर्यटक घेऊ शकतात. येथील मोहक दृश्यात ते स्वतःला हरवून बसतात. ॲडव्हेंचर्स डॉल्फिन पाहण्यासाठी क्रूझवर चढू शकतात.  गोव्यातील मासेमारी आणि शिंपले पकडणे यासारख्या जलक्रिडांचा आनंद घेऊ शकतात. येथे जाण्यासाठी विमान प्रवास केल्यास वास्को विमानतळावर उतरावे लागेल.

  • कोरलाई किल्ला

    कोरलाई किल्ला

    महाराष्ट्रात रायगडमध्ये पोर्तुगीज वसाहती वास्तुकला दाखविणारा कोरलाई किल्ला आहे. पोर्तुगीज या किल्यारावरुन कोरलाई ते बासीनपर्यंत पसरलेल्या त्यांच्या प्रांताचे रक्षण करू शकत होते.  हा किल्ला 2,828 फूट लांब असून त्याची सरासरी रुंदी ४९ फूट आहे. किल्यालात अकरा दरवाजांनी प्रवेश केला जातो.   किल्ल्यातील भाग तीन तटबंदीमध्ये विभागलेला आहे. हा किल्ला पाहण्यासाठी गडप्रेमी तसेच इतिहासप्रेमी आवर्जून भेट देतात.

     या टेकडीचा माथा देखील बुरुजांनी बांधलेला आहे.  येथे पावसाच्या पाण्याचे मोठे टाके आहे. मुख्य प्रवेशद्वारावरील आणि चॅपलमधील वेदीवरचे इतर शिलालेख जीर्ण झाले आहेत.   मराठा राजवटीत काही बुरुजांची नावे बदलण्यात आली होती.

    हा किल्ला मे 1680 मध्ये बांधून पूर्ण झाला असल्याचे समजते.  येथे रस्त्याने सहज पोहोचता येते. पश्चिमेकडील प्रवेशद्वार हा जाण्यासाठी सर्वात सोपा मार्ग असून तो दीपगृहाच्या बाजूने आहे. काही पायऱ्या चढून गडाच्या मध्यभागी पोहोचता येते.  पावसाळ्यात या मार्गाची शिफारस केली जात नाही. हा मार्ग कमी वापरला जातो. येथे जाण्यासाठी सर्वात जवळचे रेल्वे स्थानक रोहा हे  हे आहे. ते किल्ल्यापासून 42 किमी. अंतरावर आहे.

  • तिलारी घाट

    तिलारी घाट

    कोल्हापूर व सिंधुदुर्गास जोडणारा तिलारी घाट डोळ्यांना तृप्त करणारा आहे. मुसळधार पावसात अपघात टाळण्यासाठी खबरदारीचा उपाय म्हणून या घाटातून अवजड वाहनांना बंदी घालण्यात येते. या भागात ‘तिलारी’ नदीवर बांधलेले तिलारी धरण सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दोडामार्ग तालुक्यात असून हा महाराष्ट्र आणि गोवा सरकारचा संयुक्त उपक्रम आहे.

    तिलारी धरणापासून केवळ 15 मिनिटांच्या अंतरावर, विशाल जलाशय असून सभोवतालचे पर्वतांचे नेत्रदीपक दृश्य मन हरखून टाकते. येथील वाहन चालविण्याचा अनुभव रोमांचकारी असतो. तिलारीमध्ये रानडुक्कर, काळवीट, हरीण, माकडे, हत्ती, वाघ आणि बिबट्या यांसारख्या अनेक प्राण्यांचा संचार असतो. या परिसरात मोर, वुडपेकर, किंगफिशर, बगळे, हॉर्नबिल, कोकिळा इत्यादींसह पक्ष्यांच्या 50 हून अधिक प्रजाती सहज आढळतात.

     शेतजमिनीपासून पुढे 20 किलोमीटर अंतरावर तिलारी घाटाच्या माथ्यावर थरारक डोंगराळ प्रवास सुरू होतो. या घाटातील प्रवास सुमारे 10 किलोमीटरचा असून  उतारांची वळणे आणि आश्चर्यकारक दृश्ये प्रवासाचा आनंद देतात. या जंगलात वाघ, बिबट्या, हरीण, हत्ती, जंगली म्हशी आणि बरेच काही आहे.  येथून 30 मिनिटांच्या अंतरावर मांगेली धबधबा आहे. हे धबधबे हंगामी असतात. म्हणजे पावसात जून ते जानेवारीपर्यंत ते प्रवाहित असतात. यावेळी अनेक पर्यटकांची पावले येथे वळत असतात. एकूणच, हा तिलारी घाट नेहमीच त्याच्या हिरवळीने सर्वांना सुख प्रदान करतो.

  • सुवर्णगणेश मंदिर

    सुवर्णगणेश मंदिर

    रायगड जिल्ह्यातील सुवर्णगणेश मंदिर भाविकांमध्ये कमालीचे लोकप्रिय आहे.   अलिबागपासून साधारण ७५ किमी अंतरावर दिवेआगर येथे आहे. मुळातच दिवेआगर हे ठिकाण निसर्गरम्य व कुणालाही प्रेमात ओढेल इतके सुंदर आहे. सुवर्णगणेश मंदिराने हे सौंदर्य अधिकच खुलले आहे.
    या मंदिरामागील इतिहास रोमहर्षक आहे. या मंदिराजवळील नारळाच्या बागेत जमिनीखाली एक तांब्याची पेटी आढळली. त्या पेटीत सोन्याची गणपतीची मूर्ती व गणपतीचे दागिने होते. या मूर्तीचे वजन सुमारे १ किलोपेक्षाही अधिक होते. स्थानिकांच्या म्हणण्यानुसार, ही सुवर्णगणेश मूर्ती अंदाजे ३०० ते ४०० वर्षे प्राचीन असावी.

    ही अलिकडची गोष्ट आहे.  दिनांक 17 नोव्हेंबर, 1997 रोजी संकष्टी चतुर्थीचा विशेष दिवस होता. शेतीसाठी जमीन नांगरत असताना नारळाच्या रूपातील एक तांब्याची पेटी आढळली. ही पेटी प्राचीन दिसत होती. त्यात जुन्या संस्कृतमधून काही लिहिलेले होते. या बातमीने सर्वाचे लक्ष वेधून घेतले.  दुपारी 12 वाजता ही पेटी सर्वांसमक्ष उघडण्यात आली. या पेटीत श्रीगणेशाचे सोन्याचे दागिने व शुद्ध सोन्यापासून बनविलेली गणपतीची मूर्ती होती. त्यामुळे दया मूर्तीचे नाव ‘सुवर्ण गणेश’ असे ठेवण्यात आले.

    या मूर्तीची मंदिरात प्रतिष्ठापना करण्यात आली. दुर्दैवाने सन २०१२ साली ही मूर्ती चोरट्यांनी चोरून नेली.  नंतर मंदिरात सध्याच्या मूर्तीची प्रतिष्ठापना करण्यात आली आहे.  या मंदिरातील वातावरण अतिशय शांत असून परिसर स्वच्छ आहे. येथे स्वच्छ समुद्रकिनारा असून गणेश दर्शनानंतर पर्यटक येथे निवांत वेळ घालवू शकतात. यामुळे संपूर्ण दिवस आनंददायी आणि शांततेत जाईल, यात शंकाच नाही.