सध्या जगातील एक महत्त्वाचा भू-राजकीय तणाव चीन आणि जपानच्या दरम्यान वाढत आहे. जागतिक तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, या दोन सामर्थ्यशाली देशांमध्ये कोणत्याही क्षणी लष्करी संघर्ष सुरू होऊ शकतो. जपानच्या पंतप्रधानांनी स्पष्ट केले आहे की, जर चीनने तैवानवर हल्ला केला तर जपान स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी सक्रिय पावले उचलू शकतो. ही माहिती जागतिक राजकारणात धास्ती निर्माण करत आहे आणि पुढील काळात संपूर्ण आशियातील सुरक्षा परिस्थितीवर परिणाम होऊ शकतो.
चीनची लष्करी ताकद जागतिक सामर्थ्याचे प्रतीक आहे. चीनकडे सुमारे वीस लाख सक्रिय सैनिक आहेत. त्याच्या नौदलात सातशे पेक्षा जास्त लढाऊ जहाजे कार्यरत आहेत, तसेच तीन विमानवाहू जहाजे आहेत. हवाई दलात तीन हजाराहून अधिक लढाऊ विमान आहेत आणि लांब पल्ल्याचे हल्ले करण्यासाठी हजारो बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे तयार आहेत. या सर्व साधनसंपत्तीमुळे चीन आंतरराष्ट्रीय स्तरावर सामर्थ्यवान देश म्हणून ओळखला जातो.
जपानही सैन्यदृष्ट्या कमी नाही. जपानकडे अडीच लाख सक्रिय सैनिक आहेत. त्याच्या नौदलात अडीचशे पेक्षा जास्त आधुनिक जहाजे कार्यरत आहेत, तसेच हवाई दलात सोडेतीन हजार विमानांचा साम्राज्य आहे. यात अमेरिकेचे अत्याधुनिक लढाऊ विमान समाविष्ट आहेत. त्यामुळे जपानही कोणत्याही अचानक आघाताला सामोरे जाण्यास सक्षम आहे आणि त्याचे संरक्षणकौशल्य जागतिक स्तरावर मान्य आहे.
अमेरिकेचे स्थान आणि धोरणही या परिस्थितीत निर्णायक ठरू शकते. जपानसोबत त्याचा संरक्षण करार आहे, त्यामुळे युद्ध झाल्यास अमेरिका जपानच्या बाजूने उभी राहू शकते. अमेरिकेकडे जगातील सर्वात मजबूत लष्करी क्षमता आहे, ज्यात अगार विधानपोत, अत्याधुनिक विमान आणि हजारो अण्वस्त्रे आहेत. त्यामुळे युद्धात अमेरिका-जपान संयोगाचा फायदा चीनवर जास्त पडण्याची शक्यता आहे.
तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, जर चीन–जपान संघर्ष प्रत्यक्षात झाला तर त्याचे परिणाम संपूर्ण आशिया, तसेच जागतिक अर्थव्यवस्था आणि मानवी जीवनावर गंभीर होतील. मोठ्या प्रमाणात मानवी आणि आर्थिक नुकसान होऊ शकते. याशिवाय इतर देशांवरही दूरगामी परिणाम होतील. त्यामुळे जागतिक शक्ती संतुलन आणि आर्थिक स्थिरतेसाठी हा संघर्ष काळजीपूर्वक निरीक्षणात ठेवणे गरजेचे आहे.
