स्वतंत्र बातमी

कोकणातील हापूस आंबा आणि काजू बागायतदार सध्या बदलत्या हवामानामुळे मोठ्या संकटात सापडले आहेत. आंबा आणि काजू पिकाला यावर्षी निसर्गाच्या लहरीपणाचा मोठा फटका बसला आहे. सातत्याने बदलणारे हवामान, अवकाळी पाऊस आणि वाढते तापमान यामुळे बागायतदार हवालदिल झाले असून उत्पादनात मोठी घट होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

यावर्षी थंडीचा हंगाम लांबणीवर पडल्यामुळे आणि मध्येच उष्णतेची लाट आल्यामुळे आंब्याच्या मोहोरावर विपरीत परिणाम झाला आहे. साधारणपणे नोव्हेंबर-डिसेंबरमध्ये येणारा मोहोर यावर्षी उशिरा आला. त्यातच अधूनमधून पडणारे धुके आणि ढगाळ वातावरणामुळे तुडतुड्या आणि करपा सारख्या रोगांचा प्रादुर्भाव वाढला आहे. कडाक्याच्या उन्हामुळे आणि बाष्पीभवनामुळे पालवी कोमेजून मोहोर गळून पडत आहे. अनेक ठिकाणी मोहोराचे रूपांतर फळात होण्यापूर्वीच तो काळा पडून वाळून जात आहे. आंब्याप्रमाणेच काजू पिकालाही हवामानाचा मोठा फटका बसला आहे. काजूच्या झाडांना आलेला मोहोर ढगाळ हवामानामुळे कुजला आहे. काजू बी तयार होण्याच्या प्रक्रियेत अडथळे येत असल्याने बागायतदारांचे आर्थिक गणित कोलमडले आहे.

हवामान बदलल्यामुळे बागांवर कीड आणि रोगांचा हल्ला वाढला आहे. हे रोग आटोक्यात आणण्यासाठी बागायतदारांना वारंवार महागड्या कीटकनाशकांची फवारणी करावी लागत आहे. यामुळे उत्पादन खर्चात मोठी वाढ झाली आहे. अनेकदा फवारणी करूनही हवामानातील बदलामुळे अपेक्षित निकाल मिळत नाहीये. कर्ज काढून बागा जोपासणाऱ्या शेतकऱ्यांसमोर हे कर्ज कसे फेडायचे, असा प्रश्न उभा राहिला आहे. बागायतदारांच्या मते, जर हेच वातावरण कायम राहिले, तर यावर्षी उत्पादनात पन्नास ते साठ टक्क्यांपर्यंत घट होऊ शकते. आंब्याचा हंगाम जो दरवर्षी मार्च-एप्रिलमध्ये जोरात असतो, तो यावर्षी लांबणीवर पडण्याची शक्यता आहे. बाजारात फळांची आवक कमी झाल्यामुळे सामान्य ग्राहकांनाही हापूससाठी जास्त किंमत मोजावी लागू शकते. या परिस्थितीत सरकारने कोकणातील आंबा आणि काजू बागायतदारांना मदत करावी, अशी मागणी जोर धरत आहे. विमा कंपन्यांनी नुकसानीचे पंचनामे करून शेतकऱ्यांना त्वरित भरपाई द्यावी. बदलत्या हवामानामुळे झालेल्या नुकसानीचा विचार करून कृषी कर्जाच्या व्याजात सवलत मिळावी.