कोकणातील हापूस उत्पादनात घट
कोकणातील हापूस आंबा यंदा अवकाळी पावसाच्या संकटामुळे अडचणीत सापडला असून एकूण उत्पादनात घट झाली आहे. यावर्षी बागायतदारांच्या हाती केवळ पंचवीस टक्केच उत्पादन आले असल्याने हापूसचा हंगाम अत्यंत मर्यादित राहण्याची शक्यता आहे. दरवर्षीच्या तुलनेत यंदाचा हंगाम खूपच लवकर आटोपणार असल्याचा अंदाज व्यापारी आणि आंबा उत्पादक बागायतदारांनी वर्तवला आहे.
हंगामाच्या प्रारंभापासूनच बाजारपेठेतील आंब्याची आवक मंदावली असून सध्या ती काही प्रमाणात वाढत असली तरी अपेक्षेपेक्षा अत्यंत कमी आहे. दरवर्षी साधारणपणे एक लाख पेट्यांची आवक होत असताना यंदा हे प्रमाण घटून केवळ चाळीस हजार पेट्यांपर्यंत खाली आले आहे. आगामी काळात ही आवक वाढून पन्नास ते पंचावन्न हजार पेट्यांपर्यंत पोहोचेल, अशी चिन्हे दिसत आहेत.
हंगामाच्या कालावधीतही यंदा बदल दिसून येत आहेत. 10 मे नंतर देवगड आणि सिंधुदुर्ग भागातील आंब्याची उपलब्धता कमी होणार आहे. रत्नागिरी व इतर परिसरातील आंबे 25 मे पर्यंतच बाजारात राहण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर इतर राज्यांतील आंब्यांची आवक जरी वाढली, तरी कोकणातील अस्सल हापूसचा हंगाम त्याआधीच संपण्याची चिन्हे आहेत.
दुसरीकडे, आंतरराष्ट्रीय परिस्थितीचाही या व्यापारावर विपरीत परिणाम झाला आहे. आखाती देशांमधील वाढत्या तणावामुळे सागरी मार्गाने होणारी आंब्याची निर्यात पूर्णपणे ठप्प झाली आहे. तसेच हवाई वाहतुकीचा खर्चही प्रचंड वाढल्यामुळे निर्यातदारांना अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. या सर्व कारणांमुळे हापूसला परदेशी बाजारपेठेचा मिळणारा लाभ अत्यंत मर्यादित स्वरूपाचा राहिला आहे.
स्थानिक बाजारात मात्र हापूसला मागणी असल्याने त्याच्या दरात वाढ झाली आहे. आंब्याच्या गुणवत्तेनुसार एका पेटीला सुमारे दोन हजार ते सहा हजार रुपये इतका दर मिळत आहे. उत्तम दर्जाच्या आंब्यांच्या पेटीला पाच हजार पाचशे ते सहा हजार रुपये भाव मिळत आहे. मर्यादित उत्पादन आणि वाढत्या दरामुळे यंदा ग्राहकांना हापूसचा आस्वाद घेता येणारा कालावधी अत्यंत कमी असणार आहे.