भारतात प्रजासत्ताक दिनाचा उत्सव दिनांक 26 जानेवारी 2026 रोजी देशभर मोठ्या थाटामाटात साजरा करणार आहे. या सोहळ्याचे मुख्य आयोजन राजधानी नवी दिल्लीतील ‘कर्तव्य पथ’ येथे होणार आहे. भारतीय लष्कर, नौदल आणि हवाई दल या तिन्ही सैन्यदलांच्या अजोड पराक्रमाचे आणि सामर्थ्याचे दर्शन घडवणारी एक भव्य संचलन परेड यावेळी आयोजित केली जाईल. या सोहळ्यात भारताच्या विविध राज्यांची संस्कृती दर्शवणारे चित्ररथ आणि मनमोहक लोकनृत्ये सादर करण्यात येणार आहेत. या माध्यमातून भारताची वाढती लष्करी ताकद आणि सांस्कृतिक विविधता संपूर्ण जगासमोर दिमाखात मांडली जाणार आहे.
यावर्षीच्या प्रजासत्ताक दिनाचे मुख्य संकल्पनांची कल्पना अत्यंत विशेष आहे. भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात स्फूर्ती देणाऱ्या “वंदे मातरम” या राष्ट्रीय गीताच्या एकशे पन्नास व्या वर्षपूर्तीचे निमित्त साधून संपूर्ण सोहळा या गीताच्या आधारावर रचण्यात आला आहे. कर्तव्य पथावरील सर्व संचलने, संगीत आणि सांस्कृतिक सादरीकरणे ही वंदे मातरमच्या गौरवाला समर्पित असतील. या भव्य परेडमध्ये तिन्ही सैन्यदलांचे पथक, लष्करी वाद्यवृंद स्पर्धा आणि देशाच्या प्रगतीचे दर्शन घडवणारे विशेष विभाग समाविष्ट असतील. राष्ट्रीय भावनेचा जागर करणारा हा सोहळा देशवासीयांसाठी अभिमानाचा क्षण ठरणार आहे.
प्रजासत्ताक दिनाच्या या सोहळ्याला आंतरराष्ट्रीय राजनैतिक महत्त्व प्राप्त झाले असून, यावर्षी प्रमुख पाहुणे म्हणून युरोपीय महासंघाच्या अध्यक्षा उर्सुला वॉन डेर लेयन आणि युरोपीय परिषदेचे अध्यक्ष अँटोनियो कोस्टा यांना निमंत्रित करण्यात आले आहे. त्यांच्या उपस्थितीमुळे भारत आणि युरोपीय महासंघ यांच्यातील राजकीय, धोरणात्मक आणि व्यावसायिक संबंधांना एक नवी उंची लाभणार आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाच्या मते, या निमंत्रणामुळे जागतिक स्तरावर भारताची प्रतिमा अधिक मजबूत होईल आणि युरोपसोबतचे द्विपक्षीय सहकार्य अधिक दृढ होण्यास मदत होईल.
सोहळ्याची भव्यता आणि सुरक्षा लक्षात घेऊन सरकारने अत्यंत सूक्ष्म नियोजन केले आहे. या कार्यक्रमासाठी देशभरातील दहा हजार विशेष अतिथींना आमंत्रित करण्यात आले असून, यात प्रामुख्याने कष्टकरी शेतकरी, नाविन्यपूर्ण संशोधन करणारे शास्त्रज्ञ, प्रथितयश उद्योजक आणि समाजाचे नेतृत्व करणारे प्रभावी व्यक्ती यांचा समावेश आहे. विविध राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांकडून “वंदे मातरम” या सूत्रावर आधारित एकूण तीस आकर्षक चित्ररथ तयार करण्यात येत आहेत. या पाहुण्यांच्या आसनव्यवस्थेसाठी आणि सुलभ प्रवासासाठी सुरक्षा यंत्रणांनी चोख व्यवस्था केली आहे.
देशातील तरुण पिढीचा सहभाग वाढवण्यासाठी शालेय वाद्यवृंद स्पर्धेचे आयोजन करण्यात आले आहे. या स्पर्धेत सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमधील सातशे त्र्याहत्तर शाळांमधील सुमारे अठरा हजार विद्यार्थी आपला कलाविष्कार सादर करणार आहेत. प्रजासत्ताक दिनाच्या मुख्य सोहळ्यासोबतच, लाल किल्ल्यावर दिनांक 26 – 31 जानेवारी दरम्यान ‘भारत पर्व’ या सांस्कृतिक महोत्सवाचे आयोजन करण्यात येईल. यामध्ये भारतातील विविध प्रादेशिक कला, हस्तकला आणि पारंपरिक पाककृतींचे प्रदर्शन भरवले जाणार आहे. दिल्ली पोलिसांनी नागरिकांच्या सुरक्षिततेसाठी कडक नियमावली जारी केली असून सहकार्याचे आवाहन केले आहे.
