दोडामार्गमध्ये हत्तींमुळे शेतीचे मोठे नुकसान – शेतकरी हवालदिल
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दोडामार्ग तालुक्यात रानटी हत्तींचा धुमाकूळ थांबण्याचे नाव घेत नाहीये. तालुक्यातील बांबर्डे गावासह परिसरातील अनेक गावांमध्ये हत्तींच्या कळपाने पुन्हा एकदा मोठ्या प्रमाणावर शेती आणि बागायतीचे नुकसान केले आहे. या संकटामुळे स्थानिक शेतकरी हवालदिल झाला असून प्रशासनाच्या भूमिकेवर तीव्र संताप व्यक्त केला जात आहे.
बांबर्डे परिसरातील शेतात रात्रीच्या वेळी हत्तींच्या कळपाने शिरकाव केला. या हत्तींनी केवळ पिकांची नासधूस केली नाही, तर वर्षानुवर्षे जपलेल्या नारळ, सुपारी आणि काजूच्या बागांचे अतोनात नुकसान केले आहे. हत्तींनी बागेतील नारळाची झाडे मुळासकट उखडून टाकली असून, केळीच्या बागा पूर्णपणे तुडवून टाकल्या आहेत. नुकसानीचा आकडा लाखांच्या घरात असून, अनेक शेतकऱ्यांचा वर्षभराचा उत्पन्नाचा स्रोत या एका हल्ल्यात नष्ट झाला आहे. ग्रामस्थांच्या म्हणण्यानुसार, रात्रीच्या वेळी हत्तींचे ओरडणे आणि झाडे मोडण्याचे आवाज ऐकून दहशतीचे वातावरण निर्माण होते.
शेतकऱ्यांचा संताप आणि आंदोलन हत्तींच्या या सततच्या उपद्रवामुळे दोडामार्ग तालुक्यातील शेतकरी आता आक्रमक झाले आहेत. वारंवार पंचनामे करूनही मिळणारी नुकसान भरपाई अत्यंत तोकडी असल्याची भावना शेतकऱ्यांमध्ये आहे. अलीकडेच सरपंच संघटनेच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांनी दोडामार्ग वनविभागाच्या कार्यालयासमोर ठिय्या आंदोलन केले होते. आम्हाला मदत नको, तर हत्तींचा कायमस्वरूपी बंदोबस्त हवा, अशी आग्रही मागणी ग्रामस्थांनी लावून धरली आहे. शासकीय उपाययोजना आणि आव्हाने हत्तींना रोखण्यासाठी वनविभागाकडून यापूर्वी सौर कुंपण आणि खोल चर खोदण्यासारखे उपाय सुचवण्यात आले होते. मात्र, अनेक ठिकाणी या सुविधांची देखभाल नसल्याने त्या कुचकामी ठरल्या आहेत. केवळ शेतीचे नुकसानच नाही, तर मानवी जीवनालाही मोठा धोका निर्माण झाला आहे. मोर्ले आणि बांबर्डे परिसरातील जंगलात काजू वेचण्यासाठी जाणाऱ्या शेतकऱ्यांवर हत्तींचे हल्ले होण्याच्या घटनांमुळे भीतीचे सावट आहे. यापूर्वी झालेल्या प्राणघातक हल्ल्यांमुळे शेतकरी आता आपल्या स्वतःच्या शेतात जाण्यासही घाबरत आहेत.
दोडामार्ग मधील हत्तींचा प्रश्न हा आता केवळ नैसर्गिक संकट राहिलेला नसून, तो एक गंभीर सामाजिक आणि आर्थिक प्रश्न बनला आहे. बांबर्डे गावातील ही घटना प्रशासनासाठी धोक्याची घंटा असून, जोपर्यंत हत्तींना पकडण्याची किंवा त्यांना मानवी वस्तीपासून दूर ठेवण्याची ठोस मोहीम राबवली जात नाही, तोपर्यंत येथील शेतकऱ्यांचे भविष्य अंधकारमयच राहील.