जम्मू-काश्मीरमधील कटरा आणि पवित्र त्रिकुटा पर्वत रांगांमध्ये या वर्षातील पहिल्या अधिकृत हिमवृष्टीला मोठ्या प्रमाणावर सुरुवात झाली असून, संपूर्ण डोंगररांगा पांढऱ्याशुभ्र बर्फाच्या चादरीखाली विसावल्या आहेत. या निसर्गरम्य हिमवर्षावामुळे आणि सोबतच सुरू असलेल्या मुसळधार पावसामुळे श्री माता वैष्णोदेवीची यात्रा भाविकांच्या सुरक्षेचा सर्वोच्च विचार करून तात्पुरती स्थगित करण्याचा निर्णय मंदिर प्रशासनाने घेतला आहे. कटरा या मुख्य तळावर पोहोचलेल्या हजारो भाविकांना आणि प्रवाशांना पुढील अधिकृत सूचना मिळेपर्यंत त्याच ठिकाणी सुरक्षित थांबण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. डोंगराळ भागात निसरड्या वाटांमुळे कोणताही अपघात होऊ नये, यासाठी प्रशासकीय यंत्रणा सज्ज झाली आहे.
त्रिकुटा पर्वताच्या उंच शिखरांवर बर्फाचे जाड थर साचल्याने संपूर्ण परिसरातील तापमानात मोठी घट होऊन कडाक्याची थंडी वाढली आहे. हे नैसर्गिक दृश्य जरी पर्यटकांसाठी मनमोहक असले, तरी डोंगर चढणाऱ्या भाविकांसाठी ते अत्यंत कठीण आणि धोकादायक ठरत आहे. सततच्या बर्फवृष्टीमुळे पायी जाणाऱ्या मार्गावर मोठ्या प्रमाणावर घसरण निर्माण झाली असून, दाट धुक्यामुळे दृश्यमानता अत्यंत कमी झाली आहे. यामुळेच खबरदारीचा उपाय म्हणून हेलिकॉप्टर सेवा आणि घोडा-पालखी यांसारख्या इतर सर्व सेवाही पूर्णपणे ठप्प करण्यात आल्या आहेत. भाविकांच्या जीविताचे रक्षण करणे हेच सध्या प्रशासनाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
हवामानातील या तीव्र बदलाचा सर्वात मोठा फटका दळणवळणाला बसला असून, जम्मू आणि श्रीनगर यांना जोडणारा अत्यंत महत्त्वाचा राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक चव्वेचाळीस हा वाहतुकीसाठी पूर्णपणे बंद करण्यात आला आहे. महामार्गावर अनेक ठिकाणी बर्फाचे ढिगारे साचल्यामुळे आणि पावसामुळे दरडी कोसळण्याची शक्यता बळावल्याने वाहतूक पोलिसांनी सर्व प्रकारच्या वाहनांना ठिकठिकाणी थांबवले आहे. प्रवाशांना कठोर शब्दांत सांगण्यात आले आहे की, जोपर्यंत रस्ता पूर्णपणे साफ केला जात नाही आणि हवामान विभागाकडून प्रवासासाठी अनुकूल अहवाल प्राप्त होत नाही, तोपर्यंत कोणीही या महामार्गावर प्रवास करण्याचे धाडस करू नये.
जिल्हा प्रशासन आणि आपत्ती व्यवस्थापन विभागाचे पथक सध्या परिसरात युद्धपातळीवर कार्यरत असून, विविध ठिकाणी अडकलेल्या पर्यटकांना आणि भाविकांना आवश्यक त्या सुविधा पुरवण्यासाठी प्रयत्न करत आहे. हवामान विभागाने वर्तवलेल्या ताज्या अंदाजानुसार, आगामी दोन ते तीन दिवस हवामानाची हीच प्रतिकूल स्थिती कायम राहण्याची दाट शक्यता आहे. या काळात पर्यटकांनी आणि स्थानिक रहिवाशांनी विनाकारण घराबाहेर पडू नये, असा सल्ला देण्यात आला आहे. विशेषतः डोंगरदऱ्यांतील संवेदनशील भागांमध्ये जाणाऱ्या सर्व रस्त्यांवर कडेकोट बंदोबस्त तैनात करण्यात आला असून तिथे जाण्यास मज्जाव करण्यात आला आहे.
निसर्गाच्या या श्वेत रूपामुळे काश्मीरचे सौंदर्य अधिकच खुलले असले, तरी यामुळे जनजीवन विस्कळीत झाले असून दळणवळणाचे मोठे प्रश्न आ वासून उभे राहिले आहेत. स्थानिक प्रशासन परिस्थितीवर चोवीस तास बारकाईने लक्ष ठेवून असून, महामार्गावरील बर्फ उपसण्यासाठी आणि रस्ते मोकळे करण्यासाठी आधुनिक यंत्रसामग्रीचा वापर केला जात आहे. हवामानात अपेक्षित सुधारणा होताच आणि मार्गातील सर्व अडथळे दूर झाल्यावरच वैष्णोदेवी यात्रा आणि महामार्गावरील वाहतूक पुन्हा सुरू करण्याचा निर्णय घेतला जाईल. तोपर्यंत सर्व भाविकांनी प्रशासनाला सहकार्य करावे आणि संयम राखावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
