स्वतंत्र बातमी

राज्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांची सरगर्मी पुन्हा एकदा चढू लागली आहे. महाराष्ट्रातील दोनशे शेहेचाळीस नगरपालिकां आणि बेचाळीस नगरपंचायतींमध्ये होणाऱ्या निवडणुकांसाठी उमेदवारी अर्ज भरण्याची प्रक्रिया सोमवारपासून औपचारिकपणे सुरू झाली आहे. गेल्या काही वर्षांपासून प्रलंबित असलेल्या या निवडणुका अखेर जाहीर होताच स्थानिक राजकीय वर्तुळात नव्या चैतन्याची लाट उसळली आहे.

राज्यातील प्रमुख राजकीय पक्षांमध्ये या निवडणुकांबाबत अद्याप एकत्र लढण्याचा निर्णय झालेला नाही. कोणतीही अधिकृत आघाडी किंवा युती जाहीर न झाल्याने स्थानिक स्तरावरच उमेदवार निवड आणि प्रचाराचे नियोजन सुरू आहे. त्यामुळे या निवडणुका पक्षनिष्ठेपेक्षा स्थानिक प्रभाव आणि कार्यकर्त्यांच्या ताकदीवर लढल्या जाण्याची शक्यता आहे. प्रत्येक पक्षाच्या कार्यकर्त्यांमध्ये उमेदवारी मिळवण्यासाठी चुरस निर्माण झाली आहे.

या निवडणुका कोरोनानंतरच्या पहिल्या मोठ्या स्थानिक स्वराज्य निवडणुका ठरत आहेत. याआधी निवडणुका वारंवार पुढे ढकलल्या गेल्याने अनेक नगरपरिषदांचे कार्यकाळ संपले होते. आता दोनशे बेचाळीस नगरपालिकांमध्ये आणि शेहेचाळीस नगरपंचायतींमध्ये मिळून सुमारे सहा हजार आठशे एकसष्ट जागांसाठी मतदान होणार आहे. त्यामुळे उमेदवारांसह मतदारांमध्येही उत्सुकता निर्माण झाली आहे.

या निवडणुकांमध्ये नगरपालिकांसाठी दोन सदस्यीय प्रभाग पद्धती लागू करण्यात आली आहे. म्हणजेच मतदारांना प्रत्येक प्रभागासाठी दोन उमेदवार निवडायचे असतील. तसेच नगराध्यक्षपदासाठी स्वतंत्र मतदान घेण्यात येणार आहे. दुसरीकडे नगरपंचायतींसाठी एक सदस्यीय प्रभाग पद्धती राबविली जाईल, ज्यात मतदारांना अध्यक्ष आणि सदस्यपदासाठी प्रत्येकी एक मत द्यावे लागेल.

गेल्या काही वर्षांतील बदलांमुळे राज्यातील नगरपालिकांची रचना देखील बदलली आहे. मागील दोनशे छत्तीस नगरपालिकांचा कार्यकाळ 2022 मध्ये संपला होता, तर नव्याने स्थापन झालेल्या दहा नगरपालिकांमुळे एकूण संख्या दोनशे शेहेचाळीस इतकी झाली आहे. त्यामुळे या निवडणुका केवळ राजकीय नाहीत तर स्थानिक विकासाच्या दृष्टीनेही अत्यंत निर्णायक ठरणार आहेत.