स्वतंत्र बातमी

महाराष्ट्रातील अनेक शहरांमध्ये हवेतील प्रदूषण चिंताजनक पातळीवर पोहोचले आहे. दिल्लीसारख्या मोठ्या शहरांप्रमाणेच आता मुंबई, पुणे, नवी मुंबई, जळगाव, मालेगाव आणि जालना या शहरांमध्ये धूलिकणांचे प्रमाण जास्त आहे. हवेतील धूलिकणामुळे श्वसनसंस्था प्रभावित होते. दम्याचे आजार, घशातील दुखणे, डोळ्यांमध्ये ताण यासारख्या समस्या वाढत आहेत. लोकांच्या दैनंदिन जीवनावर त्याचा गंभीर परिणाम होत आहे.

अहवालानुसार, गेल्या काही वर्षांत हवेतील प्रदूषण सातत्याने वाढले आहे. विशेषतः हिवाळ्यात हवेची गुणवत्ता खालावते. ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी या काळात धूलिकणांचे प्रमाण सर्वाधिक वाढते. पावसाळ्यात थोडासा दिलासा मिळतो, पण तो तात्पुरता ठरतो. उन्हाळ्यात पुन्हा धूळ आणि धूर वाढते. त्यामुळे लोकांना बाहेरच्या कामांमध्ये सतर्क राहावे लागते.

वाहने, उद्योग आणि घरगुती धूर हे प्रदूषणाचे मुख्य स्रोत आहेत. शहरांमध्ये वाहनांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढल्यामुळे हवेतील कार्बन मोनॉक्साईड आणि इतर हानिकारक वायूंचे प्रमाण जास्त आहे. औद्योगिक परिसरांमधील धूर, बांधकामाची धूळ, कचऱ्याचे जाळणे यामुळे प्रदूषण वाढते. घरांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या इंधनातून निघणारा धूरही आरोग्यासाठी धोकादायक ठरतो.

हवेतील “पीएम २.५” आणि “पीएम १०” या प्रदूषकांच्या पातळ्या जास्त आहेत. मालेगावमध्ये पातळी धोकादायक असून जळगाव आणि जालना देखील त्याच पातळीवर आहेत. या प्रदूषणामुळे विशेषतः वृद्ध, लहान मुलं आणि आजारपिडीत लोकांसाठी आरोग्य धोकादायक ठरत आहे. लोकांनी शक्य तितक्या वेळा घराबाहेर न पडण्याचा प्रयत्न करावा, मास्क वापरावा आणि शुद्ध पाण्याचे सेवन वाढवावे.

अहवालात उपाययोजनाही सुचवले आहेत. राज्यातील सर्व शहरांमध्ये हवेची गुणवत्ता नियमित मोजावी. वाहतुकीवर नियंत्रण ठेवावे, सार्वजनिक वाहतूक वापरावी आणि उद्योगातून निघणाऱ्या धुराचे व्यवस्थापन करावे. वृक्षारोपण वाढवावे, घरगुती धूर कमी करावा. हवेची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी त्वरित कारवाई करण्याची आवश्यकता आहे. लोकांनीही स्वतःहून सावधगिरी बाळगावी, त्यामुळे प्रदूषणाचा परिणाम कमी करता येईल आणि आरोग्य राखता येईल.