नववर्षाच्या पार्श्वभूमीवर मुंबईत महापालिकेची व्यापक तपासणी मोहीम
सरत्या वर्षाला निरोप देऊन नवीन वर्षाचे स्वागत करण्यासाठी संपूर्ण मुंबई नगरी सज्ज होत आहे. अशा काळात शहरात उत्साहाचे वातावरण असतानाच, नागरिकांच्या सुरक्षिततेला सर्वोच्च प्राधान्य देण्यासाठी मुंबई महानगरपालिका प्रशासनाने आपली कंबर कसली आहे. दिनांक ३१ डिसेंबरच्या रात्री होणाऱ्या जल्लोषात कोणतीही जीवितहानी किंवा दुर्घटना घडू नये, यासाठी महानगरपालिका आयुक्त भूषण गगराणी यांनी संपूर्ण शहरात विशेष सुरक्षा तपासणी करण्याचे आदेश दिले आहेत. या आदेशानुसार मुंबईतील गजबजलेली उपहारगृहे, मद्यगृहे, पब आणि छतावरील हॉटेल्सची कसून झाडाझडती घेण्यास सुरुवात झाली आहे.
मुंबई अग्निशमन दलाने दिनांक 22 डिसेंबर ते 26 डिसेंबर या कालावधीत एक विशेष मोहीम राबवून शहराचा कोपरा न् कोपरा पालथा घातला. या पाच दिवसांच्या कालावधीत अग्निशमन दलाच्या विविध पथकांनी मिळून तब्बल एक हजार दोनशे एकवीस व्यवसायिक ,सार्वजनिक ठिकाणांची सखोल तपासणी केली. यामध्ये केवळ इमारतीची पाहणी न करता, त्या ठिकाणी बसवण्यात आलेली अग्निशमन यंत्रणा कार्यान्वित आहे की नाही, याची प्रत्यक्ष चाचणी घेण्यात आली. अग्निरोधक यंत्रे, स्वयंचलित पाण्याचे फवारे, धूर शोधक यंत्रणा आणि आपत्कालीन परिस्थितीत नागरिकांना बाहेर काढण्यासाठी लागणारे मार्ग मोकळे आहेत की नाही, याची बारकाईने पडताळणी करण्यात आली.
तपासणी दरम्यान अनेक धक्कादायक बाबी समोर आल्या आहेत. काही व्यवसायिक ठिकाणांनी अधिक नफा मिळवण्यासाठी कायदे, नियम आणि सुरक्षिततेच्या अटी जाणीवपूर्वक धुडकावून लावल्या असल्याचे आढळून आले. या मोहिमेत नियमांचे गंभीर उल्लंघन करणाऱ्या एकोणसाठ ठिकाणांवर प्रशासनाने तत्काळ आणि थेट कारवाई केली आहे. या कारवाईमध्ये अनधिकृतपणे वाढवलेले भाग पाडणे आणि ज्वलनशील पदार्थांचा अवैध साठा जप्त करणे यांचा समावेश आहे. तसेच, ज्या ठिकाणी त्रुटी सुधारणे शक्य आहे, अशा वीस आस्थापनांना कायदेशीर नोटिसा बजावून त्यांना ताकीद देण्यात आली आहे. विशेषतः उपहारगृहांच्या स्वयंपाकघरात गरजेपेक्षा जास्त असणाऱ्या गॅस सिलिंडरच्या साठवणुकीवर मोठी कारवाई करण्यात आली असून, यामुळे संभाव्य स्फोटांचा धोका टळला आहे.
महानगरपालिका आयुक्त भूषण गगराणी यांनी या मोहिमेवर स्वतः लक्ष केंद्रित केले आहे. त्यांच्या मते, जेव्हा लोक मोठ्या संख्येने एकत्र जमतात, तेव्हा आगीसारख्या घटनांमध्ये गोंधळ निर्माण होऊन जीवितहानी होण्याची शक्यता जास्त असते. ही बाब लक्षात घेऊनच ‘जीवन सुरक्षा’ नियमांचे पालन करणे प्रत्येक व्यवसायिकाला बंधनकारक करण्यात आले आहे. उपहारगृहांच्या अंतर्गत सजावटीसाठी वापरलेले कापड, लाकूड किंवा प्लास्टिक हे अग्निरोधक असावे, अशा सूचनाही यावेळी देण्यात आल्या. ही मोहीम केवळ दंडात्मक नसून ती लोकांचे प्राण वाचवण्यासाठी केलेली एक प्रतिबंधात्मक उपाययोजना आहे, असे आयुक्तांनी स्पष्ट केले.
महानगरपालिकेच्या विविध विभागांतील कर्मचारी आणि वॉर्ड स्तरावरील पथके अजूनही सतर्क आहेत. ही तपासणी मोहीम केवळ 26 डिसेंबरला थांबलेली नाही, तर दिनांक ३१ डिसेंबरच्या मध्यरात्रीपर्यंत ही पथके शहरात कार्यरत राहणार आहेत. छतावरील हॉटेल्स आणि समुद्रकिनाऱ्यालगतच्या सार्वजनिक ठिकाणांवर विशेष सीसीटीव्ही कॅमेरे आणि सुरक्षा रक्षकांची नेमणूक करण्यात आली आहे. मुंबईकरांनी नवीन वर्षाचा आनंद द्विगुणित करतानाच अधिकृत आणि सुरक्षित ठिकाणीच जावे, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे. कोणत्याही प्रकारच्या संशयास्पद हालचाली किंवा सुरक्षेचा अभाव आढळल्यास त्वरित महापालिकेच्या आपत्ती व्यवस्थापन कक्षाशी संपर्क साधण्याचे आवाहनही करण्यात आले आहे.