महाराष्ट्राच्या पालघर जिल्ह्यातील वाढवण येथे देशातील पहिल्या समुद्रातील जमिनीवर उभारल्या जाणाऱ्या भव्य विमानतळाच्या उभारणीची घोषणा करण्यात आली आहे. केंद्र सरकारच्या या महत्त्वाकांक्षी निर्णयामुळे भारताच्या नागरी विमान वाहतूक क्षेत्रात एक नवीन इतिहास रचला जाणार आहे. हा प्रकल्प आधुनिक अभियांत्रिकीचा एक उत्कृष्ट नमुना ठरणार असून, पालघर जिल्ह्याला जागतिक नकाशावर एक प्रमुख औद्योगिक आणि दळणवळण केंद्र म्हणून ओळख मिळवून देईल. समुद्राच्या आत प्रचंड प्रमाणात भर टाकून कृत्रिम जमीन तयार केली जाईल आणि त्यावर या आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या विमानतळाची उभारणी केली जाईल. या संपूर्ण प्रकल्पासाठी साधारणपणे पंचेचाळीस हजार कोटी रुपयांचा खर्च अपेक्षित असून, यामुळे राज्याच्या अर्थव्यवस्थेला एक मोठी उभारी मिळणार आहे.
या विमानतळाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे हे संपूर्णपणे समुद्रात भर टाकून निर्माण केलेल्या जमिनीवर वसलेले असेल, जे तंत्रज्ञान जपान आणि हाँगकाँग सारख्या देशांमध्ये वापरले जाते. अशा प्रकारचे अभिनव तंत्रज्ञान वापरून उभारले जाणारे हे भारतातील पहिलेच विमानतळ ठरेल. वाढवण बंदराच्या नियोजित महाप्रकल्पाशी हे विमानतळ थेट जोडलेले असल्याने, या संपूर्ण परिसराचे रूपांतर एका भव्य ‘दळणवळण केंद्र’ मध्ये होईल. या प्रकल्पामुळे केवळ प्रवासी वाहतूकच सुलभ होणार नाही, तर आंतरराष्ट्रीय मालवाहतूक आणि व्यापारालाही अभूतपूर्व गती मिळेल. विशेष म्हणजे, समुद्रात हे विमानतळ उभारले जात असल्याने मोठ्या प्रमाणावर जमिनीचे संपादन करण्याची गरज भासणार नाही, ज्यामुळे पर्यायाने विस्थापनाच्या समस्याही कमी होण्यास मदत होईल.
आर्थिक गुंतवणुकीच्या दृष्टीने विचार केल्यास, पंचेचाळीस हजार कोटी रुपयांचा हा अवाढव्य निधी या परिसरातील पायाभूत सुविधांचा संपूर्ण चेहरामोहरा बदलून टाकणारा ठरेल. या विमानतळ प्रकल्पामुळे पालघर, डहाणू आणि आसपासच्या ग्रामीण भागातील हजारो सुशिक्षित तरुणांना प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष रोजगाराच्या नवीन संधी उपलब्ध होतील. विमानतळाच्या प्रत्यक्ष बांधकामासाठी लागणारे प्रगत तंत्रज्ञान, यंत्रसामग्री आणि बांधकाम साहित्य पुरवण्यासाठी स्थानिक उद्योगांना मोठी कंत्राटे मिळण्याची शक्यता आहे. हा प्रकल्प केवळ एक वाहतुकीचे साधन नसून, तो महाराष्ट्राच्या औद्योगिक प्रगतीचा एक भक्कम आधारस्तंभ ठरणार आहे, ज्यामुळे राज्याच्या सकल उत्पन्नात मोठी भर पडेल.
वाढवण बंदर आणि विमानतळ एकाच भौगोलिक क्षेत्रात असल्याने हा भाग ‘बहुआयामी वाहतूक केंद्र’ म्हणून विकसित होण्यास मोठा वाव आहे. रस्ते, रेल्वे, जलमार्ग आणि आता हवाई मार्ग अशा चारही प्रभावी माध्यमांतून हा भाग उर्वरित जगाशी जोडला जाणार आहे. या प्रकल्पामुळे सध्याच्या मुंबई आणि नवी मुंबई विमानतळांवरील वाहतुकीचा आणि प्रवाशांचा वाढता ताण लक्षणीयरीत्या कमी होईल. गुजरात आणि महाराष्ट्र या दोन महत्त्वाच्या राज्यांच्या सीमेजवळ हे विमानतळ असल्याने, दक्षिण गुजरात आणि उत्तर महाराष्ट्रातील व्यापार, पर्यटन आणि उद्योगांना याचा प्रचंड फायदा होईल. प्रवाशांचा प्रवास सुखकर आणि जलद व्हावा यासाठी या परिसरात विशेष अतिजलद रेल्वे आणि रस्ते मार्गही प्रस्तावित करण्यात आले आहेत.
पर्यावरणीय संतुलनाबाबत विशेष काळजी घेत हा प्रकल्प राबवला जाईल, असे प्रशासकीय पातळीवर स्पष्ट करण्यात आले आहे. समुद्रातील जैवविविधतेचे आणि परिसंस्थेचे किमान नुकसान होईल याची खात्री करण्यासाठी जागतिक दर्जाच्या तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन घेतले जात आहे. आधुनिक पर्यावरणपूरक पद्धती आणि हरित ऊर्जेचा वापर करून या विमानतळाचे कामकाज चालवण्याचे नियोजन आहे. या प्रकल्पामुळे पालघर जिल्हा हे भविष्यातील एक प्रगत, समृद्ध आणि आधुनिक शहर म्हणून जगासमोर येईल. पंचेचाळीस हजार कोटी रुपयांची ही गुंतवणूक भारताला जागतिक विमान वाहतूक बाजारपेठेत एक शक्तिशाली देश म्हणून प्रस्थापित करेल आणि महाराष्ट्राच्या शिरपेचात विकासाचा आणखी एक मानाचा तुरा रोवला जाईल.
