स्वतंत्र बातमी

नवी मुंबई महानगरपालिकेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीचा कार्यक्रम जाहीर झाला असून, दिनांक 15 जानेवारी रोजी शहरात मतदानाची प्रक्रिया पार पडणार आहे. ही निवडणूक लोकशाहीच्या पवित्र वातावरणात, पूर्णपणे पारदर्शक आणि कोणताही अडथळा न येता यशस्वी व्हावी, यासाठी महानगरपालिका प्रशासन अहोरात्र काम करत आहे. महापालिका आयुक्त तथा निवडणूक निर्णय अधिकारी डॉ. कैलास शिंदे यांच्या थेट देखरेखीखाली या संपूर्ण निवडणूक प्रक्रियेसाठी सज्ज असलेल्या सहा हजारांहून अधिक अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांसाठी विशेष अनिवार्य प्रशिक्षण शिबिरांचे नियोजन करण्यात आले आहे. निवडणुकीच्या कामात गुंतलेल्या प्रत्येक कर्मचाऱ्याला आपल्या जबाबदारीचे पूर्ण ज्ञान असावे, हा यामागचा मुख्य हेतू आहे.

प्रशिक्षण केंद्रांचे नियोजन आणि कालावधी निवडणूक कर्मचाऱ्यांच्या प्रशिक्षणासाठी प्रशासनाने शहराच्या विविध भागांत विशेष सोय केली आहे. या प्रशिक्षण मोहिमेचे पहिले सत्र दिनांक 1 ते 7 जानेवारी या कालावधीत राबवले जाणार आहे. यासाठी वाशी येथील विष्णुदास भावे नाट्यगृह आणि ऐरोली येथील सरस्वती विद्यालय या दोन मोठ्या केंद्रांची निवड करण्यात आली आहे. या केंद्रांवर विभागनिहाय कर्मचाऱ्यांच्या तुकड्या पाडण्यात आल्या असून, त्यांना त्यांच्या वेळेनुसार हजर राहण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. हे प्रशिक्षण सत्र सकाळी आणि दुपार अशा दोन सत्रांत चालणार असून, त्यात प्रत्येक कर्मचाऱ्याच्या शंकांचे निरसन केले जाणार आहे.

विस्तृत निवडणूक आराखडा आणि अधिकारी नियुक्ती नवी मुंबई महानगरपालिका क्षेत्रातील एकूण अठ्ठावीस प्रभागांमधील एकशे अकरा जागांसाठी ही चुरशीची निवडणूक होत आहे. संपूर्ण शहरात मतदारांची सोय लक्षात घेऊन एक हजार एकशे अठ्ठेचाळीस मतदान केंद्रे निश्चित करण्यात आली आहेत. इतक्या मोठ्या प्रमाणावर मतदान प्रक्रिया राबवण्यासाठी प्रशासनाने मोठी अधिकारी फौज मैदानात उतरवली आहे. यामध्ये आठ निवडणूक निर्णय अधिकारी असून, त्यांच्या मदतीला प्रत्येकी तीन सहाय्यक अधिकारी नियुक्त केले आहेत. याशिवाय, प्रत्यक्ष मतदान केंद्रांवर देखरेख ठेवण्यासाठी आणि क्षेत्रीय अडचणी सोडवण्यासाठी एकशे ऐंशी क्षेत्रीय अधिकाऱ्यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. या सर्व अधिकाऱ्यांकडे आपापल्या क्षेत्रातील कायदा व सुव्यवस्था राखण्याची जबाबदारी असेल.

या प्रशिक्षण सत्राचा मुख्य भाग म्हणजे मतदान यंत्रांची प्रत्यक्ष हाताळणी. नियुक्त कर्मचाऱ्यांना मतदान केंद्रावर पोहोचल्यानंतर साहित्याची जुळवाजुळव कशी करावी, मतदार यादीचा अचूक वापर कसा करावा आणि मतदाराची ओळख पटवण्यासाठी कोणत्या कायदेशीर पुराव्यांची मागणी करावी, याचे सविस्तर मार्गदर्शन दिले जात आहे. विशेषतः मतदानाच्या दिवशी सकाळी राजकीय प्रतिनिधींच्या उपस्थितीत घेतल्या जाणाऱ्या नमुना मतदान प्रक्रियेबाबत अत्यंत सूक्ष्म माहिती दिली जात आहे. तसेच, मतदान यंत्रात तांत्रिक बिघाड झाल्यास किंवा कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीत शांत राहून कायदेशीर मार्गाने परिस्थिती कशी हाताळावी, याचे धडेही कर्मचाऱ्यांना दिले जात आहेत.

अनुपस्थित कर्मचाऱ्यांवर फौजदारी कारवाईचा इशारा निवडणुकीचे कामकाज हे अत्यंत महत्त्वाचे आणि राष्ट्रीय कर्तव्य असल्यामुळे या प्रशिक्षणास सर्व अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी उपस्थित राहणे बंधनकारक आहे. प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की, जे कर्मचारी या प्रशिक्षणास विनाकारण गैरहजर राहतील किंवा नेमून दिलेल्या कामात हयगय करतील, त्यांच्यावर शासकीय सेवा नियमावली आणि लोकप्रतिनिधीत्व कायद्यातील तरतुदींनुसार कठोर कारवाई केली जाईल. यामध्ये निलंबनापासून ते फौजदारी गुन्हे दाखल करण्यापर्यंतच्या कारवाईचा समावेश असू शकतो. निवडणूक प्रक्रियेत कोणतीही मानवी चूक किंवा गैरप्रकार घडू नये, यासाठी प्रशासन कमालीची शिस्त पाळत आहे. यामुळे आगामी निवडणूक निर्दोष पार पडेल, असा विश्वास निवडणूक विभागाने व्यक्त केला आहे.