सेमिनरी हिल्स हे नागपूर शहराच्या पश्चिमेस सुमारे सहा किमी अंतरावर वसलेले एक निसर्गरम्य डोंगररांगा असलेले ठिकाण आहे. हे ठिकाण निसर्गप्रेमी, ट्रेकर्स, फोटोग्राफर्स आणि भक्तांसाठी आदर्श ठिकाण मानले जाते. सेमिनरी हिल्सचे नाव ‘सेंट चार्ल्स सेमिनरी’ या धार्मिक शिक्षण संस्थेवरून पडले आहे, जी ब्रिटिश काळात येथे स्थापन केली गेली होती. या सेमिनरीच्या स्थापनेमुळे या परिसराला धार्मिक तसेच शैक्षणिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे. आजही या परिसरात सेंट फ्रान्सिस झेव्हियर कॉलेज आणि ऑर लेडी ऑफ द रोजरी चर्च ,हनुमान मंदिर यांसारखी प्रतिष्ठित शैक्षणिक आणि धार्मिक स्थळे आहेत.
सेमिनरी हिल्सचे निसर्ग सौंदर्य अतुलनीय आहे. या डोंगररांगेवर चढाईसाठी चांगले मार्ग असून शिखरावरून नागपूर शहराचे विहंगम दृश्य पाहता येते. परिसरात जपानी बाग आणि सत्तपूरा वनस्पती उद्यान सारखी आकर्षणे आहेत, ज्यामुळे येथे पर्यटकांना विविध अनुभव घेता येतात. पावसाळ्यात परिसरात भरपूर हिरवाई, घनदाट जंगल आणि लहान धबधबे परिसराचे सौंदर्य अधिक खुलवतात.
सेमिनरी हिल्स परिसरात शैक्षणिक महत्त्व देखील आहे. सेंट फ्रान्सिस झेव्हियर कॉलेज येथे स्थित असून, या परिसरात शैक्षणिक वातावरण निर्माण झाले आहे. विद्यार्थ्यांसाठी तसेच अभ्यासकांसाठी येथे शांतता आणि नैसर्गिक सान्निध्य लाभदायक ठरते.
निसर्ग आणि वन्यजीवांच्या दृष्टीने देखील सेमिनरी हिल्स महत्त्वाचे आहे. येथे विविध प्रकारच्या वनस्पती, पक्षी आणि प्राणी आढळतात. अलीकडेच परिसरात अल्बिनो पाच पट्टी असलेली पाम स्क्विरल दिसली होती, जी या परिसरातील जैवविविधतेचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे.
या जागेला भेट देण्याची सर्वोत्तम वेळ सकाळी सहा ते सायंकाळी सहा अशी आहे. येथे प्रवेश शुल्क नाही, त्यामुळे पर्यटकांना येथे सहजपणे भेट देता येते. सेमिनरी हिल्स नागपूर शहरापासून जवळ असल्यामुळे सार्वजनिक वाहतूक, टॅक्सी किंवा खाजगी वाहनांचा वापर करून येथे पोहोचणे सोपे आहे.
एकंदरीत, सेमिनरी हिल्स हे नागपूरकरांसाठी तसेच शहराबाहेरून येणाऱ्या पर्यटकांसाठी धार्मिक, शैक्षणिक आणि निसर्गसौंदर्याचा मिलाफ अनुभवण्याचे आदर्श ठिकाण आहे. येथे येऊन पर्यटक निसर्गाच्या सान्निध्यात शांतता अनुभवू शकतात, भव्य दृश्यांचे फोटो काढू शकतात आणि धार्मिक स्थळांचा आध्यात्मिक अनुभव घेऊ शकतात.
