मुंबई शहराला नको असलेले आणि प्रशासकीय दृष्टीने गैरसोयीचे वाटणारे प्रकल्प सातत्याने मुलुंड पूर्वमध्ये ढकलले जात असल्याचा आरोप मुलुंडच्या स्थानिक रहिवाशांकडून केला जात आहे. धारावीतील अपात्र रहिवाशांची घरे, कबुतरखाना यांसारख्या प्रकल्पांनंतर आता मुंबईतील भटक्या श्वानांसाठी मुलुंडमध्ये निवारा उभारण्याचा निर्णय महानगरपालिकेने घेतल्यामुळे नागरिकांमध्ये तीव्र संतापाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. या प्रकारच्या वाढत्या बोजामुळे मुलुंडकरांचे आरोग्य धोक्यात येण्याची शक्यता असल्याने त्यांनी या प्रकल्पांना सक्त विरोध दर्शवला आहे.
मुंबईतील विविध प्रभागांमध्ये जागा उपलब्ध नसल्याच्या सबबीखाली पालिकेकडून असे अनेक प्रकल्प मुलुंडमध्ये हलवले जात असल्याचा अनुभव आहे. यापूर्वी, धारावी पुनर्विकास प्रकल्पातील अपात्र ठरलेल्या कुटुंबांना मुलुंड पूर्वेत घरे देण्याचा निर्णय घेण्यात आला होता, ज्याला मुलुंडकरांनी जोरदार विरोध केला. तसेच, मध्य मुंबईतील एका कबुतरखान्यामुळे परिसरातील नागरिकांना आरोग्याच्या समस्या भेडसावत असल्याने तो कबुतरखाना मुलुंडमध्ये हलवण्याचा प्रयत्नही झाला होता. स्थानिक नागरिकांच्या विरोधामुळे हे दोन्ही प्रकल्प पूर्णत्वास जाऊ शकले नाहीत.
आता पालिकेने मुंबईतील भटक्या श्वानांसाठी निवारा उभारण्याचा निर्णय घेतल्याने मुलुंडकरांची नाराजी वाढली आहे. मुंबई शहरात सुमारे एक लाख भटके श्वान असल्याचा अंदाज आहे, परंतु त्यांच्यासाठी पालिकेकडे पुरेसे निवारे उपलब्ध नाहीत. सध्या मुंबईत केवळ आठच निवारे कार्यरत आहेत, जे अपुरे आहेत. या पार्श्वभूमीवर, पालिकेने सुमारे एक हजार श्वानांसाठी मुलुंड पूर्वमध्ये एक मोठा निवारा उभारण्याची योजना आखली आहे.
मुलुंडच्या स्थानिक नागरिकांनी या निवारा प्रकल्पाला विरोध करताना, या प्रकल्पांमुळे मुलुंडकरांना थेट आरोग्याच्या गंभीर समस्या भेडसावू शकतात, अशी भीती व्यक्त केली आहे. मोठ्या संख्येने श्वान एकाच ठिकाणी ठेवल्यास परिसरात घाण, दुर्गंधी आणि संसर्गजन्य रोगांचा प्रसार वाढण्याची शक्यता आहे. रेबीजसारख्या रोगांचा धोकाही वाढू शकतो. या प्रकल्पांमुळे परिसरातील शांतता, स्वच्छता आणि नागरिकांच्या जीवनाची गुणवत्ता बिघडेल, असे स्थानिकांचे म्हणणे आहे. या भागात आधीच अनेक विकास प्रकल्पामुळे मोठी गर्दी वाढली आहे.
या प्रकल्पामुळे मुलुंड हे मुंबईचे कचराकुंड बनत असल्याची भावना नागरिकांमध्ये बळावली आहे. मुंबईच्या इतर भागांतील समस्या आणि बोजा मुलुंडमध्ये ढकलताना प्रशासकीय अधिकाऱ्यांनी मुलुंडच्या नागरिकांच्या सोयी-गैरसोयींचा आणि आरोग्याचा विचार केलेला नाही, असे त्यांचे स्पष्ट मत आहे.
मुंबईतील भटक्या श्वानांच्या वाढत्या संख्येमुळे नागरिकांवर होणारे हल्ले आणि त्यातून उद्भवणारे धोके लक्षात घेता पालिकेसमोर श्वान व्यवस्थापनाचे मोठे आव्हान आहे. यासाठी श्वानांना पकडून त्यांची नसबंदी आणि लसीकरण करणे, तसेच त्यांना निवाऱ्यात कायमस्वरूपी ठेवणे आवश्यक आहे, असे मत प्राणी हक्क कार्यकर्तेही व्यक्त करतात. मात्र, प्राणी हक्क कार्यकर्त्यांच्या मते, पालिकेच्या सध्याच्या निवाऱ्यांमध्ये पायाभूत सुविधांची कमतरता असून तेथे जनावरांना दीर्घकाळ ठेवण्यासाठी पुरेशी जागा नाही, तसेच निवाऱ्यांमध्ये योग्य वायुविजनही नसते. या पार्श्वभूमीवर, मुलुंडमध्ये प्रस्तावित असलेला हजार श्वानांचा निवारा प्रकल्प योग्य पायाभूत सुविधांसह उभारला जाईल का, याबद्दलही शंका उपस्थित होत आहेत.
मुलुंडमध्ये एकामागून एक येणाऱ्या नको असलेल्या प्रकल्पांमुळे स्थानिक नागरिक आणि लोकप्रतिनिधींमध्ये तीव्र असंतोष आहे. त्यांनी या श्वान निवाऱ्याच्या निर्णयाला जोरदार विरोध केला असून, पालिकेने यावर पुनर्विचार करावा आणि मुलुंडकरांच्या आरोग्याच्या चिंतेकडे गांभीर्याने लक्ष द्यावे, अशी त्यांची मागणी आहे. या प्रश्नावर पालिकेने तातडीने तोडगा काढणे आवश्यक आहे.
