स्वतंत्र बातमी

महाराष्ट्र राज्य सरकारने महिलांच्या आरोग्याप्रती असलेली आपली कटिबद्धता सिद्ध करत मकर संक्रांतीच्या शुभ मुहूर्तावर एक अत्यंत दिलासादायक निर्णय जाहीर केला आहे. सार्वजनिक आरोग्य विभागाने राज्यभरातील सर्व शासकीय रुग्णालयांमध्ये रजोनिवृत्तीच्या काळात महिलांना होणाऱ्या शारीरिक आणि मानसिक त्रासावर उपचार करण्यासाठी विशेष ‘रजोनिवृत्ती सुश्रुषा केंद्रांची’ स्थापना केली आहे. मध्यमवयीन महिलांच्या आरोग्याकडे अनेकदा समाजात आणि कुटुंबात दुर्लक्ष केले जाते. हीच बाब लक्षात घेऊन सरकारने या कठीण काळात महिलांना वैद्यकीय आणि मानसिक आधार देण्यासाठी हे महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे.

हे विशेष आरोग्य केंद्र मकर संक्रांतीच्या दिवशी म्हणजेच जानेवारी महिन्याच्या आज दिनांक 14 तारखेला अधिकृतपणे कार्यान्वित होणार आहे. ही सुविधा राज्यातील सर्व जिल्हा रुग्णालये, उपजिल्हा रुग्णालये, महानगरपालिका रुग्णालये आणि काही निवडक ग्रामीण रुग्णालयांमध्ये उपलब्ध करून दिली जाणार आहे. दर आठवड्याच्या बुधवारी विशेष बाह्यरुग्ण कक्ष म्हणून या सेवांचा लाभ महिलांना घेता येईल. या उपक्रमामुळे ग्रामीण आणि निमशहरी भागातील महिलांना, ज्यांना तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला मिळणे कठीण असते, आता विनामूल्य किंवा माफक दरात उच्च दर्जाचे उपचार मिळणे सुलभ होणार आहे.

रजोनिवृत्ती हा प्रत्येक महिलेच्या आयुष्यातील एक नैसर्गिक पण अत्यंत आव्हानात्मक टप्पा असतो. या काळात शरीरातील संप्रेरकांमध्ये होणाऱ्या बदलांमुळे महिलांना तीव्र डोकेदुखी, झोपेचे विकार, सतत होणारी चिडचिड, नैराश्य, हाडे ठिसूळ होणे आणि सांधेदुखी यांसारख्या समस्यांना सामोरे जावे लागते. अनेकदा या लक्षणांकडे घरातील कामांच्या ओघात दुर्लक्ष केले जाते, ज्याचे रूपांतर पुढे गंभीर हृदयविकार किंवा इतर व्याधींमध्ये होऊ शकते. या नवीन केंद्रांच्या माध्यमातून महिलांना अशा समस्यांवर वेळेवर शास्त्रीय उपचार, सखोल तपासणी आणि तज्ज्ञ डॉक्टरांचा मोलाचा सल्ला एकाच ठिकाणी उपलब्ध होणार आहे.

या विशेष केंद्रांमध्ये केवळ औषधोपचारच दिले जाणार नाहीत, तर महिलांचे सर्वांगीण आरोग्य सुधारण्यावर भर दिला जाईल. प्रत्येक महिलेची सविस्तर वैद्यकीय पार्श्वभूमी तपासून तिचे समुपदेशन केले जाईल. रजोनिवृत्तीच्या काळात मानसिक आरोग्य जपण्यासाठी तज्ज्ञ समुपदेशक मार्गदर्शन करतील. याशिवाय, शरीरातील कॅल्शियम आणि जीवनसत्त्व ‘ड’ चे प्रमाण टिकवून ठेवण्यासाठी आवश्यक असलेल्या चाचण्या आणि माहिती येथे दिली जाईल. बदलत्या जीवनशैलीत कोणता आहार घ्यावा आणि कोणते व्यायाम करावेत, याबद्दल आरोग्य तज्ज्ञ महिलांना सविस्तर मार्गदर्शन करतील, जेणेकरून त्या हा काळ उत्साहाने पार पाडू शकतील.

सार्वजनिक आरोग्य विभागाने राज्यातील समस्त माता-भगिनींना आवाहन केले आहे की, त्यांनी कोणत्याही संकोचाशिवाय किंवा भीतीशिवाय दर बुधवारी या विशेष कक्षाला भेट द्यावी. रजोनिवृत्ती हा आजार नसून ती एक शारीरिक अवस्था आहे आणि योग्य उपचारांनी त्यातील त्रास कमी करता येतो, ही जाणीव महिलांमध्ये निर्माण करणे हे या मोहिमेचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. आरोग्य विभागाचे अतिरिक्त संचालक डॉ. संदीप सांगळे यांनी या संदर्भात सविस्तर कार्यालयीन आदेश जारी केले असून, सर्व जिल्हा आरोग्य अधिकाऱ्यांना या केंद्रांच्या नियोजनासाठी कडक सूचना दिल्या आहेत. या निर्णयामुळे राज्यातील महिला आरोग्य व्यवस्थेत एक नवीन आणि आश्वासक पर्व सुरू होणार आहे.