राज्य सरकारने सुरू केलेल्या महिला सन्मान योजनेमुळे एसटीमधील महिला प्रवाशांची संख्या प्रचंड वाढली आहे. ही वाढती गर्दी आणि महिलांच्या सुरक्षेचा प्रश्न गांभीर्याने घेऊन महामंडळाने बसस्थानकांवर महिला सुरक्षा रक्षक तैनात करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे. रात्रीच्या वेळी प्रवास करणाऱ्या महिला, विद्यार्थिनी आणि कामानिमित्त बाहेर पडणाऱ्या महिलांना सुरक्षित वातावरण मिळावे, यासाठी केवळ सीसीटीव्ही कॅमेरे किंवा पुरुष सुरक्षारक्षक पुरेसे नसल्याचे महामंडळाच्या निदर्शनास आले. यातूनच महिला प्रवाशांच्या मदतीसाठी आणि सुरक्षेसाठी महिला सुरक्षा रक्षक नियुक्त करण्याची संकल्पना प्रत्यक्षात आली.
महामंडळाच्या सुरक्षा व दक्षता खात्याने दिलेल्या माहितीनुसार, सध्या राज्यातील अठ्ठेचाळीस प्रमुख बस स्थानकांवर महिला सुरक्षा रक्षकांची नेमणूक करण्यात आली आहे. या रक्षकांनी केवळ पहाराच दिला नाही, तर अनेक गुन्हेगारी घटनांचा छडा लावण्यातही यश मिळवले आहे. जानेवारी २०२५ ते सप्टेंबर २०२५ या नऊ महिन्यांच्या कालावधीत महिला सुरक्षा रक्षकांनी सातशे सहा संशयास्पद किंवा गुन्हेगारी घटना शोधून काढल्या. यापैकी तीस गंभीर प्रकरणांमध्ये पोलिसांनी अधिकृत गुन्हे दाखल केले आहेत. एकशे ब्याऐंशी प्रकरणांमध्ये महिलांची छेडछाड रोखणे, पाकीटमारी व दागिने चोरीला आळा घालणे, घर सोडून आलेल्या महिलांना संरक्षण देणे आणि मनोरुग्ण महिलांना सुरक्षित ठिकाणी पोहोचवणे यांसारखी सामाजिक कामे या महिला रक्षकांनी केली आहेत.
महिला सुरक्षेसाठी महामंडळाने केवळ मनुष्यबळच नाही, तर तंत्रज्ञानाचाही वापर सुरू केला आहे. मोठ्या स्थानकांवर चेहऱ्यावरून ओळख पटवणारे आणि संशयास्पद हालचाली टिपणारे प्रगत कॅमेरे बसवण्याचे काम प्रगतिपथावर आहे. तीन हजार नवीन बसेसमध्ये पॅनिक बटणे, जीपीएस आणि सीसीटीव्ही सिस्टीम बसवली जाणार आहे. बसस्थानकांवरील अंधारी ठिकाणे ओळखून तिथे प्रखर दिव्यांची व्यवस्था करण्यात आली आहे, जेणेकरून रात्रीच्या वेळी सुरक्षितता वाढेल. महिलांचा प्रवास सुखकर आणि निर्भय होणे ही आमची प्राथमिकता आहे, असे परिवहन मंत्र्यांनी स्पष्ट केले आहे. महिलांना पन्नास टक्के सवलत मिळाल्यामुळे प्रवास करणाऱ्या महिलांची संख्या जवळपास पन्नास ते साठ टक्क्यांनी वाढली आहे. त्यामुळे प्रत्येक आगारात महिलांची बैठक व्यवस्था, हिरकणी कक्ष आणि प्रसाधनगृहांची सुरक्षितता यावर विशेष लक्ष दिले जात आहे.
सध्या अठ्ठेचाळीस स्थानकांवर असलेली ही सुविधा लवकरच राज्यातील सर्व दोनशे एक्कावन्न आगारांमध्ये आणि प्रमुख स्थानकांवर उपलब्ध करून दिली जाणार आहे. महिला सुरक्षा रक्षकांमुळे स्थानकांवरील टवाळखोरीला आळा बसला असून महिला प्रवाशांमध्ये कमालीचा विश्वास निर्माण झाला आहे. एसटी महामंडळाचा हा पुढाकार केवळ महिलांच्या सुरक्षेपुरता मर्यादित नसून, यामुळे महिलांना सुरक्षा क्षेत्रात रोजगाराच्या नवीन संधीही मिळाल्या आहेत. प्रवाशांच्या सेवेसाठी हे ब्रीदवाक्य जपताना महिलांच्या सुरक्षिततेची ही ढाल एसटीच्या सेवेत एक मानाचा तुरा ठरली आहे.
