महाराष्ट्रातील नगरपरिषदा आणि नगरपंचायतींच्या रणधुमाळीचा निकाल जाहीर झाल्यानंतर, आता राज्याच्या राजकारणाने अत्यंत महत्त्वाचे वळण घेतले आहे. संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागून राहिलेल्या एकोणतीस महापालिकांच्या निवडणुकांचा अधिकृत कार्यक्रम राज्य निवडणूक आयोगाने जाहीर केला असून आज, दिनांक 23 डिसेंबरपासून उमेदवारी अर्ज भरण्याच्या प्रक्रियेला प्रारंभ झाला आहे. राज्याच्या कानाकोपऱ्यातून इच्छुक उमेदवारांनी आपल्या समर्थकांसह आणि ढोल-ताशांच्या गजरात निवडणूक निर्णय अधिकाऱ्यांच्या कार्यालयाबाहेर मोठी गर्दी केली आहे. पहाटेपासूनच अर्ज केंद्रांवर लांबच लांब रांगा लागल्या असून, कार्यकर्त्यांच्या घोषणाबाजीमुळे संपूर्ण परिसर राजकीय रंगात न्हाऊन निघाला आहे. आगामी वर्षात होणारा हा सत्तेचा महासंग्राम जिंकण्यासाठी प्रत्येक इच्छुकाने आतापासूनच आपली मोर्चेबांधणी भक्कम करण्यास सुरुवात केली आहे.
राज्याची आर्थिक राजधानी असलेल्या मुंबईसह ठाणे, पुणे आणि नागपूर यांसारख्या मोठ्या शहरांमध्ये सध्या युती आणि आघाडीचे गणिते जुळवण्याचे प्रचंड मोठे आव्हान राजकीय पक्षांसमोर उभे ठाकले आहे. सत्ताधारी महायुती आणि विरोधी महाविकास आघाडीमधील घटक पक्षांमध्ये जागावाटपावरून आणि जागांच्या अदलाबदलीवरून अनेक ठिकाणी अद्यापही खलबते सुरू आहेत. काही मतदारसंघांमध्ये मित्रपक्षांसोबत एकत्रित लढायचे की ‘मैत्रीपूर्ण लढत’ द्यायची, याबाबत वरिष्ठ नेत्यांमध्ये अजूनही पूर्णपणे स्पष्टता आलेली नाही. याच धामधुमीत काँग्रेस पक्षाने अनेक ठिकाणी स्वबळावर निवडणूक लढवण्याचे संकेत दिल्याने राजकीय वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे. या राजकीय पेचप्रसंगामुळे स्थानिक पातळीवरील उमेदवारांमध्ये काहीसे संभ्रमाचे वातावरण असले, तरी अर्ज भरण्याच्या उत्साहात मात्र कोणतीही कमतरता दिसत नाही. प्रत्येक जण आपापल्या परीने शक्तीप्रदर्शन करून मतदारांचे लक्ष वेधून घेण्याचा प्रयत्न करत आहे.
महापालिका निवडणुकांचे मुख्य आकर्षण असलेल्या महापौरपदाचे आरक्षण अद्याप गुलदस्त्यात असल्यामुळे अनेक दिग्गज उमेदवारांची धाकधूक वाढली आहे. कोणत्या महापालिकेत कोणत्या पक्षाचे वर्चस्व राहील आणि कोणाचे राजकीय समीकरण यशस्वी ठरेल, यावर अनेक प्रस्थापितांचे भवितव्य अवलंबून आहे. भविष्यातील ही बदलती राजकीय गणिते लक्षात घेऊन अनेक उमेदवारांनी ‘एकापेक्षा जास्त’ अर्ज भरण्याचा सावध पवित्रा घेतला आहे. प्रभागातील मतदारांना आपल्याकडे वळवण्यासाठी आणि पक्षाकडे आपली दावेदारी सिद्ध करण्यासाठी इच्छुकांनी मोठी रसद आणि शक्ती पणाला लावली आहे. शहरांमधील प्रमुख रस्ते, चौक आणि गल्लीबोळ सध्या रंगीबेरंगी फलकांनी ओसंडून वाहत असून, समाजमाध्यमांवरही प्रचाराचा धुरळा उडाला आहे.
राज्यातील पुणे, पिंपरी-चिंचवड, नाशिक, नागपूर आणि कल्याण-डोंबिवली यांसारख्या मोठ्या आणि आर्थिकदृष्ट्या सक्षम महापालिकांमध्ये उमेदवारी अर्ज भरण्यासाठी आलेल्या जनसमुदायाची संख्या विशेष लक्षवेधी ठरली आहे. या शहरांमध्ये रस्ते, पाणी, सांडपाणी व्यवस्थापन आणि सार्वजनिक वाहतूक यांसारख्या मूलभूत नागरी प्रश्नांवरून सत्ताधारी आणि विरोधकांमध्ये जुंपण्याची चिन्हे आहेत. मतदारांमध्येही स्थानिक पातळीवर मोठी जागरूकता निर्माण झाली असून, सुशिक्षित आणि तरुण मतदारांचा कल आपल्या बाजूने वळवण्यासाठी उमेदवारांनी विशेष रणनीती आखली आहे. विविध राजकीय पक्षांनी आपापल्या जाहीरनाम्यांची पूर्वतयारी सुरू केली असून, मतदारांना आकर्षित करण्यासाठी मोठ्या घोषणांची खैरात केली जाण्याची शक्यता आहे. प्रशासनानेही वाढती गर्दी आणि संभाव्य वाद टाळण्यासाठी निवडणूक केंद्रांच्या परिसरात चोख पोलीस बंदोबस्त तैनात केला आहे.
राज्य निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेल्या अधिकृत वेळापत्रकानुसार, उमेदवारी अर्ज भरण्याची ही लगबग दिनांक 23 डिसेंबर ते 30 डिसेंबर या कालावधीत चालणार आहे. त्यानंतर 31 डिसेंबर रोजी अर्जांची अत्यंत बारकाईने छाननी केली जाईल, ज्यामध्ये किरकोळ चुकांमुळे काही अर्ज बाद होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. दिनांक 2 जानेवारी 2026 हा दिवस अर्ज मागे घेण्याची अंतिम मुदत म्हणून निश्चित करण्यात आला आहे, ज्या दिवशी खऱ्या अर्थाने लढतीचे चित्र स्पष्ट होईल. दिनांक 3 जानेवारी रोजी अपक्ष आणि पक्षीय उमेदवारांना निवडणूक चिन्हांचे वाटप केले जाईल आणि अंतिम उमेदवारांची यादी प्रसिद्ध केली जाईल. यानंतर दिनांक 15 जानेवारी 2026 रोजी प्रत्यक्ष मतदानाची प्रक्रिया पार पडेल आणि सोळा जानेवारीला मतमोजणी होऊन महाराष्ट्रातील या एकोणतीस महापालिकांचा कारभार कोणाच्या हाती जाणार, याचा अंतिम फैसला होईल.
