स्वतंत्र बातमी

महाराष्ट्रातील शैक्षणिक वर्ष 2026-27 या सत्रासाठी शिक्षक पदविका अर्थात बीएड आणि तीन वर्षांच्या विधी अभ्यासक्रमाच्या सामाईक प्रवेश परीक्षेसाठी ऑनलाईन अर्ज भरण्याची प्रक्रिया सध्या वेगाने सुरू आहे. राज्य सामाईक प्रवेश परीक्षा कक्षाने विद्यार्थ्यांच्या हिताचा विचार करून आता नोंदणीची अंतिम मुदत दिनांक 13 फेब्रुवारीपर्यंत वाढवण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. सुरुवातीला ही नोंदणी प्रक्रिया 8 जानेवारी ते 23 जानेवारी या कालावधीत पूर्ण होणे अपेक्षित होते; मात्र राज्यातील ग्रामीण आणि दुर्गम भागातील अनेक विद्यार्थ्यांना तांत्रिक कारणांमुळे किंवा कागदपत्रांच्या अभावामुळे विहित वेळेत अर्ज सादर करता आले नाहीत. ही अडचण लक्षात घेऊन प्रशासनाने ही मुदत वाढवून दिल्याने हजारो विद्यार्थ्यांना मोठा दिलासा मिळाला असून, आता कोणाचेही शैक्षणिक वर्ष वाया जाणार नाही याची काळजी घेण्यात आली आहे.

या वर्षीच्या नोंदणी प्रक्रियेकडे नजर टाकल्यास असे दिसून येते की, व्यावसायिक अभ्यासक्रमांकडे विद्यार्थ्यांचा ओघ सातत्याने वाढत आहे. आतापर्यंत बीएड या सर्व प्रकारांसाठी एकूण पन्नास हजार तीनशे त्रेचाळीस उमेदवारांनी आपले अर्ज निश्चित केले आहेत. शिक्षक होण्याकडे विद्यार्थ्यांचा कल अजूनही मोठ्या प्रमाणावर असल्याचे या आकडेवारीवरून स्पष्ट होते. त्याचप्रमाणे, तीन वर्षांच्या विधी अभ्यासक्रमासाठी त्रेचाळीस हजार बारा उमेदवारांनी यशस्वीरीत्या नोंदणी पूर्ण केली आहे. विशेष म्हणजे, मागील वर्षाच्या तुलनेत या वर्षी नोंदणीचा वेग अधिक असून, 13  फेब्रुवारीपर्यंत ही संख्या दीडपटीने वाढण्याची शक्यता शिक्षण तज्ज्ञांकडून वर्तवण्यात येत आहे. या वाढत्या स्पर्धेमुळे आगामी प्रवेश प्रक्रियेत गुणवत्तेला अधिक महत्त्व प्राप्त होणार आहे.

परीक्षांच्या नियोजित वेळापत्रकाबाबत माहिती देताना सामाईक प्रवेश परीक्षा कक्षाने स्पष्ट केले आहे की, बीएड प्रवेशासाठीची परीक्षा 27  मार्च ते 29  मार्च या तीन दिवसांच्या कालावधीत राज्यातील विविध केंद्रांवर संगणकीय प्रणालीद्वारे पार पडणार आहे. दुसरीकडे, तीन वर्षांच्या विधी अभ्यासक्रमाची प्रवेश परीक्षा एक आणि दोन एप्रिल रोजी आयोजित करण्यात आली आहे. या परीक्षांच्या आयोजनासाठी प्रशासकीय पातळीवर जय्यत तयारी सुरू असून, परीक्षेचे स्वरूप हे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्नांवर आधारित असेल. मुदतवाढ मिळाल्यामुळे विद्यार्थ्यांना आता केवळ अर्जासाठीच नव्हे, तर परीक्षेच्या तयारीसाठीही अधिक मानसिक सज्जता मिळवता येणार आहे. विद्यार्थ्यांनी परीक्षेचे केंद्र निवडताना आपल्या निवासाच्या ठिकाणावरून जवळचा पर्याय निवडावा, जेणेकरून परीक्षेच्या दिवशी कोणतीही गैरसोय होणार नाही.

नोंदणी प्रक्रियेमध्ये अचूकता आणि पारदर्शकता सुनिश्चित करण्यासाठी यावेळेस काही तांत्रिक बदल आणि अनिवार्य नियम लागू करण्यात आले आहेत. प्रत्येक अर्जासाठी ‘अपार’ ओळख क्रमांक अनिवार्य करण्यात आला आहे, ज्याद्वारे विद्यार्थ्याची शैक्षणिक माहिती थेट जोडली जाईल. तसेच, दिव्यांग प्रवर्गातून अर्ज करणाऱ्या उमेदवारांसाठी केंद्र सरकारचा ‘युनिक डिसॲबिलिटी आयडी’ अर्थात विशेष अपंगत्व ओळख क्रमांक असणे बंधनकारक आहे. ज्या विद्यार्थ्यांकडे हा क्रमांक सध्या उपलब्ध नाही, त्यांनी शासनाच्या अधिकृत ‘डिजीलॉकर’ या ई-पेटी सुविधेचा वापर करून तो तातडीने तयार करावा, अशा सूचना देण्यात आल्या आहेत. हे ओळख क्रमांक अर्जासोबत जोडल्यामुळे भविष्यात प्रवेश घेताना कागदपत्रांच्या पडताळणीमध्ये कोणताही अडथळा येणार नाही आणि खऱ्या लाभार्थ्यांना सवलतींचा लाभ मिळणे सुलभ होईल.

सामाईक प्रवेश परीक्षा कक्षाने सर्व इच्छुक विद्यार्थ्यांना असे आवाहन केले आहे की, त्यांनी अर्जाची अंतिम मुदत संपण्यापूर्वी सर्व प्रक्रिया पूर्ण करावी आणि शेवटच्या दिवसाच्या गर्दीची वाट पाहू नये. अधिकृत संकेतस्थळावर परीक्षेचा अभ्यासक्रम, गुणांची विभागणी आणि सराव चाचण्यांबाबतची माहिती सविस्तरपणे देण्यात आली आहे. विद्यार्थ्यांनी कोणत्याही अनधिकृत किंवा अफवा पसरवणाऱ्या माहितीवर विश्वास न ठेवता, केवळ अधिकृत पोर्टलवरूनच अद्यतने मिळवावीत. अर्ज भरताना काही त्रुटी राहिल्यास त्या दुरुस्त करण्यासाठी देखील ठराविक काळ दिला जाईल, मात्र मूळ नोंदणी वेळेत होणे आवश्यक आहे. या मुदतवाढीचा लाभ घेऊन जास्तीत जास्त विद्यार्थ्यांनी उच्च शिक्षणाच्या या संधीचा उपयोग करून घ्यावा, असेही प्रशासनाकडून नमूद करण्यात आले आहे.